كوكشەتاۋ – ەلىمىزدەگى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى جوق جالعىز قالا. 1979 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن, وبلىس ورتالىعىن جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن قازاندىقتاردىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن. بىلتىر جىلۋ جۇيەسىندە ولقىلىقتار ورىن الىپ, كوكتەمگە ازەر جەتتى. سەبەپ, قوس قازاندىقتىڭ بىرەۋىنىڭ اپاتتىق جاعدايعا ۇشىراۋى. بيىل دا قوبالجۋ باسىم. سوڭعى جىلدارى وبلىس ورتالىعىندا كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر, الەۋمەتتىك نىساندار كوپتەپ سالىنىپ جاتىر. بۇل – جاقسى. بىراق سونىڭ بارلىعىن جىلۋمەن قالاي قامتاماسىز ەتپەك؟! بۇرىنعى كولەمنىڭ ءوزىن اۋپىرىمدەپ قانا جىلىتاتىن ەدى. كۇز تۇسە قالا اكىمدىگى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ جارتىسىنا جۋىعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا تاپ-تۇيناقتاي دايىندالىپ ۇلگەرمەدى دەپ حابارلادى. انىعىندا, جىلۋ قابىلداۋعا دايىن ەمەس. قاڭتاردىڭ قارا سۋىعىنداي ايازدىڭ لەبى ەسكەن وسى حاباردان قالا تۇرعىندارى ءىش تارتىپ قالعان.
وبلىس ورتالىعىنا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى سالىنادى ەكەن دەگەن جان جادىراتار حابار دا قازىر ەشكىمنىڭ كوكىرەگىن جىلىتپايتىن بولدى. بىرنەشە جىل بويى نيەت ەتكەن ينۆەستورلار كەلگەنىمەن, ناقتى بەل بۋعانى جوق. ەلدى ەمەكسىتكەن ۋادە دە ۇدەسىنەن شىقپاي-اق قويدى. وتكەن جىلى كوكشەتاۋعا ارنايى جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى نۇرلان بەكەنوۆ جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن سالۋ ماسەلەسى 2023 جىلى شەشىلىپ, 2026 جىلى باستالىپ كەتۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ايتقان. وعان دەيىن قانشا جىل؟! كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر ءالى دە سالىنىپ جاتىر.
– جىلۋ باعاسىنىڭ ءتاريفى دۇركىن-دۇركىن قىمباتتايدى. ءبىز, قاراپايىم حالىق تولەماقىسىن ۋاقىتىندا تولەيمىز. ايتسە دە كەيبىر ۇيلەر سالقىن. حالىقتىڭ تولەماقىسىنا جينالعان قاراجاتقا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن باياعىدا سالىپ الاتىنداي بولدى, – دەيدى قالا تۇرعىنى قونىس ەسەنباەۆ.
تۇرعىنداردى تولعاندىرىپ وتىرعان ماسەلە الدەنەشە رەت جۇرت تالقىسىنا تۇسكەن. كوممۋنالدىق كاسىپورىن باسشىلىعىنىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا, قازىر جىلۋ قازاندىقتارى وبلىس ورتالىعىنداعى 4 942 نىساندى قامتاماسىز ەتىپ وتىر. 1 025 كوپقاباتتى جانە 2 673 جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي, 111 ءبىلىم بەرۋ, 46 دەنساۋلىق ساقتاۋ, 120 مادەني جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەر, 962 ونەركاسىپ ورنى مەن ارقيلى ۇيىمدار بار.
– وتكەن جىلى قالاداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءبىرازى سالقىنداپ كەتكەنى راس. ءبىزدىڭ قازاندىقتاعى اگرەگاتتار قاجەتتى گيگاكالوريامەن قامتاماسىز ەتە الماي قالدى, – دەيدى «كوكشەتاۋ جىلۋ» كوممۋنالدىق كاسىپورنىنىڭ باس ديرەكتورى رۋسلان ماكىشەۆ, – بيىل جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ايتسە دە, بارلىق كەمىستىكتى جىلۋ بەرۋدىڭ ءبىر ماۋسىمىندا تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋ مۇمكىن ەمەس. سولتۇستىكتە قىس ۇزاق, جىلۋ بەرۋ ماۋسىمى جەتى ايعا دەيىن سوزىلاتىندىقتان, جوندەۋ جۇمىستارىنا نەبارى 3-4 اي عانا قالادى.
باس ديرەكتوردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كەيبىر تۇرعىن ۇيلەردىڭ سالقىنداۋىنا تۇرعىنداردىڭ وزدەرى دە سەبەپ بولادى. تۇرعىن ۇيلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن پيك-تەر كىناسى دە بار. كەيبىر پاتەر يەلەرى رۇقسات الماستان, ىشكى جىلۋ جۇيەسىن وزگەرتىپ, ەدەندەرىنە جىلۋ قوسىپ, جىلۋ جۇيەسىنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىنە كەدەرگى كەلتىرەدى. ال پيك-تە بىلىكتى مامان تاپشى. سوندىقتان جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دۇرىس دايىندالا المايدى.
– بيىل «كوكشەتاۋ جىلۋ» كوممۋنالدىق كاسىپورنى قازاندىق جابدىقتارىنا 2 ملرد 508 ملن تەڭگەگە جوندەۋ جۇرگىزدى, – دەيدى ر.ماكىشەۆ, – جىلۋ قازاندىعىنىڭ اگرەگاتتارىنا جەلىلىك جۇيەگە, حيميالىق تازارتۋ قوندىرعىسىنا قاجەتىنشە اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋ جاسالدى.
وبلىس ورتالىعىنداعى يەسىز عيماراتتار دا جىلۋ جۇيەسىنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىنە كەدەرگى كەلتىرەتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. كاسىپورىن باسشىلىعى تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى ماماندارىمەن بىرلەسىپ بۇل تاراپتا بىرقاتار جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. بيىل تامىز ايىنىڭ سوڭىندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆ كوكشەتاۋعا ارنايى ساپارمەن كەلگەن كەزىندە جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ سالىناتىنىن مالىمدەگەن. كەيىن ءسوز سۇيىلىپ كەتكەن سىڭايلى.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى دانيار قۋانىشپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل قوماقتى قاراجات ءبولىنىپ, ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنە ونداعان نىسان قوسىلعان.
– اعىمداعى جىلى جىلۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋعا جانە ەنەرگيا رەسۋرستارىن الۋعا 8,8 ملرد تەڭگە ءبولىندى, – دەيدى د.قۋانىشپاەۆ, – بۇل قوسىمشا 21 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدى, 581 جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇيدى جانە 9 الەۋمەتتىك سالاداعى نىسانداردى ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنە قوسۋعا مۇمكىندىك بەردى. جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىك اياسىندا سالۋعا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە تولىق جاسالدى.
ەندىگىسى, قىس قاباعىنا قاراپ كۇتۋ. ودان وزگە امال جوق. قىستىڭ قاتال سىنشى ەكەنى امبەگە ايان. قاۋىپتى جاماندىق شاقىرعاننان ەمەس, ودان اۋلاق بولۋ قاجەتتىگىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن ايتامىز دا. قالاي بولعان كۇندە دە, قۇرىلىسى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان كوكشەتاۋ قالاسى ءۇشىن جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى ابدەن كەرەك-اق.
كوكشەتاۋ
