3-5 قاراشادا ورتسايلاۋكوم توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆ پەن وسك مۇشەسى ءسابيلا مۇستافينا شىعىس قازاقستان جانە اباي وبلىستارىندا سەمينار-كەڭەستەر وتكىزدى. ءىس-شاراعا اۋماقتىق جانە ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى, كانديداتتاردىڭ سايلاۋ الدىنداعى شتابتارىنىڭ, باق, ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, سونداي-اق ەقىۇ دياقب ميسسيالارىنىڭ جانە تمد وكىلدەرى قاتىستى.
سەميناردىڭ ءبىرىنشى بولىمىندە وسك مۇشەلەرى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ وڭىرلەردە سايلاۋشىلار تىزىمدەرى بويىنشا جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستى, سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلىق, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ, مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار ءۇشىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ سايلاۋ ۇدەرىسى زاڭدىلىعىن ساقتاۋىن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, داۋىس بەرۋ كۇنى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن كۇزەتۋ جانە جەتكىزۋ تۋرالى باياندامالارى تىڭدالدى.
ماسەلەن, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اسك توراعاسى ە.نابيەۆ وبلىستا 537 سايلاۋ ۋچاسكەسى جۇمىس ىستەيتىنىن, وندا 3 525 كوميسسيا مۇشەسى قىزمەت ەتەتىنىن حابارلادى. سايلاۋشىلار تىزىمدەرى 2022 جىلدىڭ 30 قازانىندا سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بەرىلدى, ال 4 قاراشادان باستاپ سايلاۋشىلارعا تانىسۋ ءۇشىن ۇسىنىلدى. سونداي-اق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە 4 967 ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگى دايىندالىپ, بەرىلدى. سايلاۋشىلاردى داۋىس بەرۋ ۋاقىتى مەن ورنى تۋرالى حاباردار ەتۋ ءۇشىن 400 مىڭ شاقىرۋ دايىندالدى, ولار سايلاۋشىلاردىڭ مەكەنجايلارى بويىنشا ۋاقتىلى جەتكىزىلمەك.
شىعىس قازاقستان وبلىسى الەۋمەتتىك قورعاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ا.مۋسينوۆا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار داۋىس بەرەتىن 284 سايلاۋ ۋچاسكەسى بەلگىلەنگەنىن حابارلادى. وبلىستىڭ 537 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ 533-ءى ءبىرىنشى قاباتتاردا ورنالاسقان, 469 ۋچاسكە پاندۋستارمەن, 429-ى (85%) ءتۇرلى تاكتيلدى كورسەتكىشتەرمەن جابدىقتالعان. 475 ۋچاسكەدە تىرەك-قيمىل اپپاراتى فۋنكتسيالارى بۇزىلعان سايلاۋشىلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە اربادا وتىرعان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جاسىرىن داۋىس بەرۋگە ارنالعان كابينالار قاراستىرىلعان. داۋىس بەرۋ كۇنى مۇگەدەكتىگى شەكتەۋلى ازاماتتار تۇراتىن 13 ەلدى مەكەندە ينۆاتاكسي قىزمەتى ۇيىمداستىرىلادى.
اباي وبلىسىنىڭ اسك توراعاسى ن.فەسەنكو 1 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا وبلىستاعى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ سانى – 486, كوميسسيا مۇشەلەرى 3 290 ادام ەكەنىن حابارلادى. سايلاۋشىلار سانى 1500 ادامنان اساتىن 125 ۋچاسكەدە ازاماتتاردى تىركەۋدى تەكسەرۋ بويىنشا سەرۆيس ۇيىمداستىرىلادى, 5 ۋچاسكەدە موبيلدىك حقكو جۇمىسى ىستەيدى.
وبلىستىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ا.سۇلتانوۆا بارلىق ۋچاسكەلەر مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءۇشىن قاجەتتى رەسۋرستارمەن جاراقتاندىرىلعانىن, 434-دە پاندۋستار, 371 ۋچاسكەدە تاكتيلدى كورسەتكىشتەر بار ەكەنىن حابارلادى.
مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارنالعان شاقىرۋ تۇيمەلەرى, برايل تۇرىندەگى تاكتيلدى تاقتايشالار, شاعىلىستىراتىن سارى جولاقتار بار. داۋىس بەرۋ كۇنى 16 كولىك 3 ەلدى مەكەندە ينۆاتاكسي قىزمەتىن كورسەتەدى (سەمەي قالاسى بويىنشا – 12, اياگوز اۋدانىندا – 3, جارما اۋدانىندا – 1). قالعان وڭىرلەردە قاجەت بولعان جاعدايدا داۋىس بەرۋ كەزىندە مۇگەدەكتىگى بار ادامدار تاسىمالداۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, كولىك سايلاۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە كەزەكشىلىك ەتپەك.
سەمينار باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بولىمىندە وسك مۇشەلەرى اۋماقتىق جانە ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارى ءۇشىن كەيس تەحنولوگياسى نەگىزىندە ىسكەرلىك ويىن تۇرىندە ترەنينگتەر وتكىزدى.
وسىلايشا, داۋىس بەرۋ كۇنىندەگى ءىس-قيمىل الگوريتمى بويىنشا سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ پراكتيكالىق داعدىلارى: سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن بەرۋ, ازاماتتاردى تىركەۋ, ءۇي-جايدان تىس داۋىس بەرۋگە ارنالعان سايلاۋ جاشىكتەرىن تاسىمالداۋ, ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرى بويىنشا داۋىس بەرۋ, داۋىس بەرۋ قورىتىندىلارى بويىنشا حاتتامالاردى رەسىمدەۋ تەكسەرىلدى. وسك مۇشەلەرى سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ ءىس-قيمىل الگوريتمى بويىنشا ناقتىلايتىن سۇراقتار قويىپ, داۋىس بەرۋ ءراسىمىن ۇيىمداستىرۋداعى باستى مىندەت – ونىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ەكەنىن ەسكە سالدى.
سەمينارلاردان كەيىن وسك مۇشەلەرى وڭىرلەردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە باردى. اتاپ ايتقاندا, شىعىس قازاقستان وبلىسى ۇلان اۋدانى مەن اباي وبلىسى بورودۋليحا اۋدانىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ دايىندىعى تەكسەرىلدى. سايلاۋ كوميسسيالارىنا وسك مۇشەلەرى تاراپىنان ادىستەمەلىك جانە كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتىلدى.