«يسابەك يشان حازىرەت» مازار كەشەنى – پاۆلودار وبلىسىنداعى كيەلى جەرلەر كارتاسىنا ەنگەن 43 نىساننىڭ ءبىرى. كەلۋشىلەردىڭ ىڭعايلى ورنالاسۋى ءۇشىن كەسەنەگە جاقىن ماڭنان 24 توسەكتىك ورىندى زاماناۋي قوناقۇي سالىندى. «يسابەك يشان حازىرەت» قورى قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى مانات العامباروۆتىڭ ايتۋىنشا, عيماراتتا 8 بولمە جانە اعارتۋشىنىڭ قولجازبالارى قويىلعان مۋزەي بار. جوبا دەمەۋشىلەر قاراجاتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلدى.
يسابەك يشان حازىرەت (1792-1871 جىلدارى ءومىر سۇرگەن) – ءدىن قىزمەتكەرى, يحسان ءىلىمىن العاش تاراتۋشىلاردىڭ ۇرپاعى, ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلىنىڭ تالىمگەرى. ءدىني تۇلعا ەل اراسىندا قاسيەتىمەن ەرەكشەلەنىپ, كورىپكەل, تەرەڭ ءبىلىمدى عالىم بولعان. ەسەيە كەلە اكەسى مۇرات يشان اشقان مەدرەسەدە ءدىني وقۋ وقىپ, جيىرما جاسىنان كەيىن ءبىلىمىن بۇحارا مەدرەسەسىندە جەتىلدىرىپ كەلگەن. يشان دەگەن ءدىني اتاققا نەبارى ون ءتورت جاسىندا يە بولعان دەسەدى. وتىزدان اسقان شاعىندا قازىرگى اقكول-جايىلما وڭىرىنە قونىس اۋدارىپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى جەردى مەكەن ەتكەن. ونىڭ شاپاعاتىمەن باياناۋىل وڭىرىنەن ونداعان ادام ءحىح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ مەككەگە قاجىلىققا بارعان. يسابەك يشانعا اۋليە دەگەن اتاقتى حالىق بەرگەن. سەبەبى تالاي ادامدى باسىنا تۇسكەن قاسىرەتىنەن ايىقتىرىپ, سىرقاتتارىن ەمدەگەن ەكەن.
قازىرگى ەكىباستۇز قالاسىنا قاراستى اقكول-جايىلما وڭىرىندە مەدرەسە اشىپ, مەشىت سالعان. زامانىندا يسابەك يشاننىڭ شاراپاتىن كورمەگەن ادام كەمدە-كەم بولىپتى. «تون بولعان توڭدىرمايتىن جالاڭاشقا, اس بولعان تاۋسىلمايتىن قارنى اشقا» دەيدى بۇل جايىندا اۋليە ءماشھۇر ءجۇسىپ.
قاسيەت يەسى 1871 جىلى ومىردەن ءوتىپ, قىلدىكولدىڭ ەتەگىندە جەرلەنەدى. ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى: «يسابەكتەي يشان جوق بۇل ارقادا» دەپ باعالاپ, يشان دۇنيەدەن وزعاندا 85 شۋماق, 340 جولدان تۇراتىن جوقتاۋ ولەڭ جازعان.
حازىرەت جەرلەنگەن قورىمدى جەرگىلىكتى حالىق «اتام زيراتى» دەپ اتاپ كەتكەن. وندا كۇنى بۇگىنگە دەيىن دۇنيەدەن وتكەن قوجا تۇقىمدارى جەرلەندى. يسابەك يشان, ءىنىسى مۇحامەدنياز, بالاسى نۇرمۇحامەد جاتىر. اقكول-جايىلما وڭىرىنە تانىمال سولتان, ءاشىم قوجالار دا وسىندا ماڭگىلىك تىنىشتىق تاپقان. 1996 جىلى كوز جۇمعان جانداربەك قوجانىڭ بەيىتى دە وسىندا. اتام زيراتىن قوجالار اۋلەتى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كومەگىمەن كۇتىمدە ۇستاپ كەلەدى. 2011 جىلى كەسەنە جاڭعىرتىلدى. كەيىن مۇندا ەلەكتر جارىعى تارتىلىپ, شىراقشى ءۇيى سالىندى.
قوناقۇيدىڭ اشىلۋ سالتاناتىنان سوڭ حازىرەت رۋحىنا دۇعا باعىشتالىپ, اس بەرىلدى.
پاۆلودار وبلىسى,
ەكىباستۇز قالاسى,
اقكول-جايىلما
