22 مامىر جاڭبىرلى بولدى. تۇنىمەن سەلدەتكەن جاڭبىر جۇرتتى دا, ءوزىن دە شارشاتىپ, سىلەلەپ بارىپ توقتادى. تابيعاتتىڭ توسىن سىيىنا قاراماستان, “سارىاعاش” گولف كلۋبىندا “Sary Agash Open” ءىى ءتۋرنيرى ءوتتى. الماتى, استانا مەن شىمكەنت قالالارىنىڭ مىقتى گولفشىلارى جينالعان تۋرنيرگە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىستى.
ءجۇز جىلدىعىن ويلاعان ەل ۇرپاق تاربيەلەيدى
گولف – ءشوبى بىرتەگىس قىرقىلعان الاڭقايداعى ۇياشىقتارعا قولىنداعى اساتاياقتارىمەن شاعىن شاردى كىرگىزىپ جۇرەتىن, دۇنيەنىڭ شارۋاسى ءپارۋايىمىنا كىرمەيتىن اۋقاتتى ادامداردىڭ ەرمەگى سياقتى كورىنگەنىمەن, جولى جاعىنان – بەكزات ونەر. 2016 جىلى وليمپيا ويىندارى باعدارلاماسىنا كىرەتىن گولف تۇبىندە بۇكىلحالىقتىق ويىنداردىڭ ءبىرى بولاتىن سەكىلدى.
ال ەمدىك سۋى دۇنيە جۇزىندەگى ايگىلى كۋرورتتارداعى اراسان سۋلارىنان ءبىر مىسقال كەم تۇسپەيتىن سارىاعاش شيپاجايلارىنىڭ جانىندا, قىزدىڭ بۇرىمىنداي كەلەس وزەنىنىڭ ءبىر ساعاسىنان ورىن العان “سارىاعاش” گولف كلۋبى ءبىر ەسەپتەن ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ قانشالىقتى قۋاتتىلىعىن تانىتارداي كورىنەدى. وركەنيەتتى ەلدەر مەملەكەتتى باعالاعاندا وسىنداي قۇندىلىقتاردى دا ەسەپكە الادى.
كاسىبي گولف ويىنشىسى, رەسەي چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى, الماتىداعى “Nurtau” گولف كلۋبىنىڭ ديرەكتورى كونستانتين ليۆانوۆ 92 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان سارىاعاش گولف الاڭىنا جوعارى باعا بەرسە, قازاقستان گولف فەدەراتسياسى ۇيىمداستىرعان تۋرنير وتە قىزعىلىقتى, تارتىستى ءوتتى.
جەكسەنبى كۇنى ەلباسى شىمكەنت قالاسىنا كەلىپ, “داڭق” مەموريالىنا گۇل شوعىن قويدى. “داڭق” مەموريالى – اباي اتىنداعى ساياباقتىڭ مازمۇنىن ارتتىرىپ قانا تۇرعان جوق, ول ۇلى وتان سوعىسىندا ەلى, جەرى ءۇشىن قان مايداندا شايقاسقان جاۋىنگەرلەردىڭ ەرلىك بايانى, جاس ۇرپاقتى وتانىن شەكسىز سۇيۋگە ۇندەيتىن قاسيەتتى ورىن.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان ۇلى وتان سوعىسىنا 140 مىڭداي ادام اتتانعان بولسا, سولاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى تۋعان جەرگە ورالمادى. وڭتۇستىكقازاقستاندىقتار قاتارىنان 51 جاۋىنگەرگە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلدى. سەگىز ادام داڭق وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى اتاندى. سونداي-اق, شاردارالىق سوعىس ارداگەرى م.قالمىرزاەۆقا ۇلى جەڭىستىڭ 60 جىلدىعىنا وراي “حالىق قاھارمانى” اتاعى بەرىلگەن بولاتىن.
ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى مەرەكەسىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ءۇشىن, ارداگەرلەردى ارداقتاۋ ماقساتىندا بۇكىل كەڭ-بايتاق وتانىمىزداعىداي, وڭتۇستىك وڭىرىندە دە جان-جاقتى جۇمىستار اتقارىلدى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ 2010 جىلعى 5 قاڭتارداعى قاۋلىسىمەن “1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىن مەرەكەلەۋگە دايىندىق جانە ونى وتكىزۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى” بەكىتىلدى. وسى جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ قىزۋ قولعا الىندى. وبلىستىق, اۋداندىق جانە قالالىق كوميسسيالار قۇرىلىپ, ناقتىلى جۇمىستار جۇيەلى جانە تىنىمسىز اتقارىلدى.
وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن شىمكەنت قالاسىنداعى اباي اتىنداعى ساياباقتا “داڭق” مەموريالى سالىنىپ, وندا وبلىستان سوعىسقا اتتانعان 140 مىڭعا جۋىق مايدانگەردىڭ اتى-ءجونى قاستەرلەنىپ جازىلدى. وسىنشاما ەسىمدەردى انىقتاۋ, ەنگىزىلمەي قالىپ قويعانداردى قوسۋ, ارينە, كوپ-كوپ كۇش-جىگەر مەن ىزدەنىستى, ەرىنبەس ەڭبەكتى تالاپ ەتكەنى تۇسىنىكتى بولسا كەرەك. “داڭق” مەموريالى كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى باعدارلاماسىنا سايكەس جۇرگىزىلدى. كەشەن قۇرامىنا ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە ارنالعان بۇرىنعى ەسكەرتكىش جانە اۋعان سوعىسىندا قازا تاپقان بوزداقتارعا ورناتىلعان قۇلپىتاستار تىزبەگى كۇردەلى ءجوندەلىپ, ۇيلەستىرىلە ەنگىزىلدى. مەموريالدىڭ ءمان-مازمۇنىنا, اينالا-توڭىرەگىنىڭ كورىكتەندىرىلۋىنە, جالپى ءبىر كەزدەرى تالان-تاراجعا ءتۇسىپ كەتە جازداعان اباي ساياباعىنىڭ ساپالى جوندەلىپ, سانالارعا ساۋلە شاشىراتىپ تۇرعانىنا بارشا جۇرتشىلىق – ارداگەرلەر دە, جاستار دا العىس سەزىمدەرىن بىلدىرۋدە.
قازىر وبلىسىمىزدا سۇراپىل سوعىسقا قاتىسىپ, امان ورالعان 1412 ارداگەر, مايداندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ 87 جەسىرى, قايتىس بولعان سوعىس مۇگەدەكتەرىنىڭ 1369 جەسىرى جانە 26 مىڭنان استام تىل ارداگەرى بار. وسىلاردىڭ بارىنە دە جان-جاقتى قامقورلىق كورسەتىلۋدە.
ۇلى جەڭىس مەرەكەسى قارساڭىندا 27 ارداگەر تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ولاردىڭ اراسىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى توعانباي قاۋىمباەۆ پەن داڭق وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى قاراباي قالتاەۆ بار. 400-دەن اسا ارداگەردىڭ تۇرعىن ۇيلەرى جوندەۋدەن وتكىزىلدى. 1549 ارداگەرگە كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىن تولەۋگە جەڭىلدىك جاسالدى. ال 1671 ارداگەر ساناتوريلەر مەن كۋرورتتاردا ەمدەلدى. جىل اياعىنا دەيىن 5 مىڭنان استام ارداگەر ەم الادى جانە دەمالادى.
ارداگەرلەردى قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ ماقساتىندا ء“بىز – جەڭىس مۇراگەرىمىز” اتتى قايىرىمدىلىق اكتسياسى ۇيىمداستىرىلدى. ءناتيجەسىندە وبلىستىق ارداگەرلەر قورىنا 46 ملن. تەڭگە, اۋداندىق, قالالىق قورلارعا 80 ملن.تەڭگەدەن استام قارجى ءتۇستى. بۇل قارجى ارداگەرلەردىڭ مۇقتاجىنا جۇمسالدى. مايدانگەر اتا-اپالارىمىز قانداي قۇرمەتكە دە لايىق.
“داڭق” مەموريالىنا جۇرت كوپ جينالعان ەدى. جوعارى جاعىندا ەل باسىنا كۇن تۋعاندا قولىنا قارۋ الىپ, ايقاسقا تۇسكەن مايدانگەرلەر, وبلىس ارداگەرلەرى وتىردى. ەلباسى ءسوز سويلەدى. مايدانگەرلەرگە ارنالعان ەسكەرتكىشتىڭ مانىنە توقتالدى.
...سەبەبى, ءبىز – سوعىستا جەڭگەن اكەلەردىڭ بالالارىمىز. سولاردىڭ ارقاسىندا بەيبىتشىلىكتە ءومىر ءسۇرىپ, جاقسىلىق كورىپ, بالا-شاعا ءوسىرىپ, قىزمەتكە يە بولىپ وتىرمىز. مايدانعا قازاقستاننان 1,5 ملن.-نان اسا جاۋىنگەر اتتانسا, سونىڭ دەنى 18-20 جاستاعى بوزداقتار ەدى. كوپشىلىگى وتباسىن قۇرىپ, ومىرگە ءسابي اكەلۋگە ۇلگەرمەي مايدان دالاسىندا قىرشىن كەتتى. ءبىز ولاردىڭ ەرلىگىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك, دەدى پرەزيدەنت. ەلباسى مايدانگەرلەردەن بولەك اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىنە, تىلداعى ەڭبەك مايدانىندا بولعان اعا بۋىنعا العىس ايتتى. مەملەكەت تاراپىنان كومەكتەر بەرىلىپ جاتقاندىعىن تىلگە تيەك ەتتى.
“اتاڭدى قادىرلەسەڭ, بالاڭ سەنى قادىرلەيدى” دەپ ءسوزىن تۇيىندەگەن مەملەكەت باسشىسى القالاعان الەۋمەتكە قازاقستاننىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنىن سالىستىردى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى قيىندىقتار – زەينەتاقى, جالاقى تولەي الماي, بۇك ءتۇسىپ جاتقان ۋاقىت. كەي قالالاردىڭ تۇندە شامى دا جانبايتىن. قازاقستان ەل بولا ما, بولماي ما دەپ تۇرعان ءولىارا شاقتان امان وتتىك. قيىندىقتاردى جەڭدىك. كەڭەس وداعى داۋرەندەپ تۇرعان شاقتا 14-15-ءشى ورىنداردا جۇرەتىن قازاقستان قازىر سول ەلدەر اراسىندا كوپتەگەن سالالار بويىنشا كوشباسشىلىققا يە. قارجى داعدارىسى كەزىندە وركەنيەتتى, الەۋەتى مىقتى مەملەكەتتەردىڭ ءوزى قينالىپ, جالاقى, زەينەتاقىلارىن قىسقارتىپ جاتىر. جۇمىسسىزدىق بەلەڭ الدى. ال, بىزدە جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلۋدا. ءبىز يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلامالاردى قولعا الىپ, ورىندالۋىنا كۇش سالۋدامىز.
سونىڭ ىشىندە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا كوپ كوڭىل بولىنۋدە. رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ كوپ مەكتەپ سالىنعان دا وسى وبلىس. شىمكەنت قالاسىنىڭ دامۋىنا دا ايتارلىقتاي قارجى ءبولىندى. ءمىرزاشول مەن سارىاعاشتىڭ اراسىن جالعاۋ ءۇشىن الىپ كوپىر سالدىق. كوكساراي سۋى رەتتەگىشى ىسكە قوسىلدى. باتىستان كوگىلدىر وتىن تارتىلىپ جاتىر. باتىس ەۋروپا-باتىس قىتاي اۆتوماگيسترالى وڭتۇستىك جەرىنەن وتەدى. بۇل جۇمىستاردىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەلباسى كەلەسى كەزەكتە قازاقستاننىڭ وسكەن, وركەندەگەن 56 مەملەكەتكە توراعالىق ەتۋ قۇرمەتىنە يە بولعانىنا توقتالدى. وسىنىڭ ءبارى ەلدىڭ, كوپەتنوستى حالقىمىزدىڭ ىزگى تىلەگى, اتا-بابالارىمىزدىڭ ۇرپاعىنىڭ قامى ءۇشىن توككەن قانى, بەرگەن وسيەتى ارقاسىندا جۇزەگە اسۋدا ەكەنىن جەتكىزدى. كەلەر ۇرپاق ءبىز ىستەگەن جۇمىستاردىڭ جەمىسىن تەرىپ جەپ, بۇدان دا باقىتتى, شاتتىق زاماندا ءومىر ءسۇرسىن, دەدى پرەزيدەنت.
ەلباسىنىڭ ءسوزىن حالىق قىزۋ قولداپ, قول سوقتى. ورتاعا اعا بۋىن مەن جاس ۇرپاقتىڭ وكىلى شىعىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەگى كەمەل بولۋى جولىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا العىسىن ءبىلدىردى.
– ۇلى جەڭىس جولىندا قان مايداندا كوكىرەگىن وققا توسقان اتالارىمىزدىڭ ەرلىگىن ءسىز جالعاستىردىڭىز. تاۋەلسىز قازاقستاندى, الەم مويىنداعان مەملەكەتتى قۇردىڭىز. بىزدەر, جاستار شەكسىز ريزامىز. بۇعان وزات وقۋ, وتانىمىزدىڭ كوركەيۋى ءۇشىن ادال ەڭبەكپەن جاۋاپ بەرەمىز, – دەدى جالىنداعان جاستار.
ەلباسى “داڭق” مەموريالىن ارالادى. وسىنداعى جاسالعان جۇمىستاردى وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ بايانداپ بەردى. شىعا بەرىستە كوكىرەكتەرى وردەن, مەدالدارعا تولى ءبىر توپ مايدانگەر جولىعىپ, باتالارىن بەردى. “باتامەن ەر كوگەرەدى” دەيدى حالىق دانالىعى. ەلدى ەل قىلعان ەرى الدىنا كەلىپ تۇرعان سوڭ, اعالار جاقسى تىلەگىن ايتىپ جاتتى.
ءبىلىمدىنىڭ الدى جارىق
قالانىڭ باتىس جاق بەتىندە قازىعۇرت دەگەن شاعىن اۋدان بار. حالقى كوبەيىپ, وقۋشىلار سانى ارتقاندىعى قاتتى بىلىنەتىن. بيىلعى وقۋ جىلى وسى شاعىن اۋدان ءۇشىن جاقسىلىعى مول بولدى. ءساۋلەتتى مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. جاڭا مەكتەپ الدىندا ەلباسىن ۇستازدار مەن اتا-انالار قاۋىمى قول شاپالاقتاپ قارسى الدى. وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ مەملەكەت باسشىسىن ءبىلىم سالاسىنداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستىردى.
2009 جىلى وڭتۇستىكتە 35 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلسە, سونىڭ ىشىندە “100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا” باعدارلاماسى بويىنشا بەرىلگەنى – 24 مەكتەپ. ال, 2010 جىلى 64 مەكتەپ پەن 16 قوسىمشا كورپۋستاردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. وبلىس بويىنشا ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن 29 مەكتەپ قالىپ وتىر.
وبلىس باسشىسى اپاتتى جاعدايداعى 62 مەكتەپ پەن سامان كىرپىشتەن سالىنعان وقۋ ورىندارىنىڭ ماسەلەسى قالاي شەشىلىپ جاتقانىن بايانداپ بەردى. قوسىمشا اقپاراتتاردى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى بالقيا كومەكباەۆا مەن قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باستىعى جانات تاجيەۆا تولىقتىردى.
مەكتەپ ءىشىن ارالاپ, سىنىپتاردىڭ جاراقتاۋىن كورگەن ەلباسى سپورت زالعا بۇرىلعان. الگىندە عانا باسكەتبولدىڭ ساقينا تورىنا دوبىن ءبىر ءتۇسىرىپ, ءبىر تۇسىرە الماي جاتقان مەكتەپ سپورتشىلارى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ الدىندا مىقتى ويناۋعا تىرىسىپ باقتى.
– جاقسى سپورتشى بولعان دۇرىس. سپورت – ەڭ الدىمەن دەنساۋلىق ءۇشىن كەرەك. مىقتى بولىڭدار, – دەدى ەلباسى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ۇستازدارمەن پىكىرلەسىپ تۇرعاندا, كوزى شوقتاي جانعان وقۋشى سىزگە ارنالعان ولەڭىم بار ەدى, رۇقسات ەتىڭىزشى دەپ ءوتىندى.
...ءبىزدىڭ جاقسى وقىماۋعا حاقىمىز جوق
جاساپ تۇر بار جاقسىلىقتى اعالارىم.
...نۇر اعا, ءسىز بولدىڭىز
كوك بايراقتى
ەۋروپانىڭ تورىندە جەلبىرەتكەن, – دەيدى 6-شى سىنىپتىڭ وقۋشىسى ادىلەت جۇپاربەكوۆ. ەلباسىنىڭ الاقانى ادىلەتتىڭ باسىن سيپادى. 1200 وقۋشىعا لايىقتالىپ سالىنعان ءۇش قاباتتى مەكتەپ لينگافون كابينەتتەرىمەن, كومپيۋتەر سىنىپتارىمەن, لابوراتوريالىق قۇرالدارمەن تولىق جابدىقتالعان. نە كەرەكتىڭ ءبارى بار. راسىندا, وقۋشى بالا ايتقانداي, جاقسى وقىماۋعا وسىنداعى وقۋشىلاردىڭ حاقىلارى جوق-اۋ.
ء“XXى عاسىر – بىلىمدىلەردىڭ عاسىرى – دەدى ەلباسى. – قازاقستاننىڭ جاستارى ءبىلىمدى, تاربيەلى بولۋى ءۇشىن وسىنداي ءزاۋلىم مەكتەپتەر سالىنا بەرەدى”.
باقتيار تايجان, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
