تسيفرلىق ستراتەگيا – ءوندىرىس وزەگى

تاياۋدا وتكەن تالقى-جيىنداردا بىر­قاتار وزەكتى وي ايتىلدى. «QazIndustry» قازاق­ستاندىق يندۋستريا جانە ەكسپورت ورتالىعى «وڭدەۋ ونەركاسىبى اپتا­لى­عى» شەڭبەرىندە ونەركاسىپتىك كاسىپ­ورىندار وكىلدەرىنىڭ, سونداي-اق وتاندىق IT-كومپانيالار قىزمەتكەرلەرى مەن حالىق­ارالىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن «ونەركاسىپتى تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋ» سەسسياسىن وتكىزدى.

قاتىسۋشىلار ۇيىمداردىڭ تسيفر­لىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ دەڭ­گەيىن,­ تسيفرلىق جوبالاردى دامىتۋ ما­سە­لەلەرىن, جوبالاردى ەنگىزۋ جاعدايىندا كاسىپورىندار تاپ بولعان قيىندىقتاردى, ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار تاراپىنان سۇرانىستى جانە وتاندىق IT-نارىق­تىڭ ۇسىنىستارىن, تسيفرلىق جوبالاردى ەنگىزۋ كەزىندە ونەركاسىپتىك كاسىپ­ورىنداردىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىن تالقىلادى.

ونەركاسىپتى تسيفرلىق ترانسفورما­تسيالاۋ سەسسياسىن قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ۆيتسە-ءمينيسترى مالىك ولجابەكوۆ اشتى. ول مەملەكەتتىڭ ءتيىمدى ەكونوميكاسىن قا­­لىپتاستىرۋ ءۇشىن تسيفرلىق ترانس­فورما­تسيانىڭ ماڭىز­دى­لىعىن اتاپ ءوتتى.

«يندۋستريا 4.0. ءاربىر ءوندىرىس سالاسى ءۇشىن ماڭىزدى. ول دەرەكتەردى جينايتىن, وڭتايلاندىراتىن جانە ورنالاستىراتىن وزىق ءوندىرىس تەحنولوگيالارىن قام­تيدى. يندۋستريا 4.0. تەحنولوگياسىنىڭ ار­تىقشىلىقتارىن تۇسىنگەن كاسىپورىندار جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرۋ ءۇشىن جاقسى جاعدايدا بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-مينيستر.

QazIndustry باسقارما توراعاسى بەرىك بەكەنوۆ ءونىمنىڭ تيىمدىلىگىن, يكەمدىلىگى مەن ساپاسىن بىرنەشە ەسە ارتتىرۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن جاڭا مۇمكىندىكتەر ءۇشىن ونەر­­كاسىپتىك كاسىپورىنداردى تسيفرلىق ترانس­­فورماتسيالاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

ء«بىز كاسىپورىنداردىڭ بيزنەس-پرو­تسەس­تەرىنىڭ اۋديتىنەن باستاپ, ۇسىنىمدار ازىرلەۋدەن, IT-شەشىمدەردى ىزدەستىرۋدەن, مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ شارالارىن الۋ ۇسىنىستارىنان باستاپ جانە تسيفرلىق جو­بالاردى تۇپكىلىكتى ەنگىزۋگە دەيىنگى جۇمىس­تاردىڭ بارلىق كەشەنىن قامتيتىن كاسىپورىندار ءۇشىن تسيفرلىق ستراتەگيالاردى دايىنداۋ بويىنشا جۇمىس جۇر­گىزۋدەمىز», دەدى اكتسيونەرلىك قوعام باسشىسى.

سونداي-اق سەسسيا قاتىسۋشىلارى تسيفرلىق ترانسفورماتسيا قۇرالدارىن قولدانۋداعى ونەركاسىپتىڭ وزەكتى ماسە­لەلەرىن, وندىرىستىك پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ ءۇشىن الەۋەتتى تاپسىرىس بەرۋ­شىلەر مەن تسيفرلىق شەشىمدەردى جەتكىزۋ­شىلەر اراسىندا تىكەلەي B2B بايلا­نىستاردى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

QazIndustry تسيفرلىق ترانسفورماتسيا ديرەكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى لاۋرا جۇماناليەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان باياعىدان بەرى كاسىپورىنداردىڭ تسيفر­لىق ترانسفورماتسياسىنا قاتىستى بىرىڭ­عاي تالاپتى ەنگىزۋى كەرەك ەدى. قا­زىر ءون­دىرىستىڭ كوپشىلىگىندە تسيفرلىق شەشىمدەر ەنگىزىلە باستادى, الايدا قارجىنىڭ جەتىس­پەۋشىلىگى, ستاندارتتاردىڭ جوق­تىعى, نور­ماتيۆتىك تالاپتاردىڭ دامىماۋى سەكىلدى تەجەۋشى فاكتورلار بار.

«سونىمەن قاتار ءار كاسىپورىندا تسيفر­لى ترانسفورماتسيا تۋرالى وزىندىك تۇسىنىك بار, سونداي-اق باسشىلىق تاراپىنان تسيفرلاندىرۋدىڭ ارتىقشىلىعىن تۇسىنبەۋشىلىك تە بار. كاسىپورىندار بۇ­گىندە نەگىزگى سالالىق ۇردىستەر مەن تالاپ­تارعا بايلانىستى ىشكى جانە سىرتقى قيىندىقتارعا تاپ بولىپ جاتىر. جالپى, كاسىپورىندا IT-ستراتەگيا بولۋعا ءتيىس جانە جوسپارلاۋ گوريزونتى مەكەمەنىڭ تسيفرلىق مىقتىلىعىنا بايلانىستى. ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا بۇل بەس جىل, قىسقامەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ءۇش جىل. ستراتەگيانى جىل سايىن اۋىستىرا بەرمەۋ كەرەك, تەك تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جەتكىلىكتى», دەيدى ل.جۇماناليەۆا.

«قازاتومونەركاسىپ» ءوندىرىس دەپار­تا­مەن­تىنىڭ باسشىسى تەلمان شۋريەۆ­تىڭ ايتۋىنشا, كومپانيادا 2028 جىلعا دەيىنگى تسيفرلاندىرۋ ستراتەگيا­سى قابىلدانعان. ول «سامۇرىق-قازىنانىڭ» جالپى تسيفرل­ى­­ق ترانسفورماتسيا باعدار­لاماسى اياسىندا ەنگىزىلىپتى.

ء«بىز بيزنەستەگى قيىندىقتاردى جانە دامىتۋدى قاجەت ەتەتىن تۇستاردى زەرت­تەدىك. بۇل ستراتەگيانىڭ سايكەس جوسپارى بار, ول سالاداعى اعىمداعى ۇردىستەرگە بايلانىس­تى ەكى جىل سايىن تۇزەتىلەدى», دەيدى ول.

كەيبىر جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءبىر جىل­عا دەيىنگى ۋاقىتتى الادى. سوندىقتان IT-ستراتەگيانى ءۇش جىلعا بەيىمدەۋ اقىلعا سىيىمدى شىعار دەگەن وي ايتادى قازاقستان اۆتوماتتاندىرۋ جانە روبوتتەحنيكا قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير تۋرەحانوۆ.

– تسيفرلىق ترانسفورماتسيا اياسىندا ءوندىرىس پروتسەسىن دە, لوگيستيكا ماسە­لەسىن دە, قاۋىپسىزدىك جايىن دا, وزگە دە كومپونەنتتەردى تۇگەل باقىلاپ, نازارعا الۋ كەرەك. بۇل كومپونەنتتەردىڭ ءبىرازى كاسىپورىننىڭ جالپى ستراتەگياسىمەن بايلانىسادى. سوندىقتان بۇرىن IT-ستراتەگيا وزەكتى بولعان شىعار, قازىر دە ونى كاسىپورىننىڭ دامۋ ۇردىسىنەن الىس­تاتا المايمىز. مەرزىمگە كەلەر بولساق, بىرنەشە كەزەڭگە بولىنگەن ون جىلدىق ستراتەگيا بەلگىلەۋ اقىلعا قونىمدى. وسى­لايشا, تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى ءتيىمدى ەنگىزىلەدى, ال باسشىلىق پەن اكتسيونەرلەر قاي دەپارتامەنتتىڭ قانشالىقتى تابىسقا جەتە الارىن قاداعالاي الادى. IT-ستراتەگيانى كاسىپورىن ستراتەگياسىنان ءبولىپ قاراماۋ كەرەك, – دەيدى حا­لىقارالىق ساراپشى الەكساندر گرەۆتسەۆ.

KEGOC وكىلى اننا ابراموۆا دا بۇل پىكىردى قولدايدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, كومپانيادا IT-ستراتەگيا كاسىپورىننىڭ جالپى باعىتىمەن ورايلاستىرا دامىتىلادى.

ء«بىز ءۇشىن بيزنەستىڭ بارلىق باعى­تى­نىڭ بىرگە ءجۇرۋى ماڭىزدى. جوسپارلاۋ مەرزىمى – بەس جىل, بىراق جىل سايىن ستراتەگيانى قايتا قاراپ, تۇزەتىپ وتىرامىز, ونىڭ ورىن­دالۋى تۋرالى ەسەپ بەرەمىز. IT – تەز دامىپ كەلە جاتقان سالا, تيىسىنشە جاڭا ترەند­تەردىڭ پايدا بولۋى ءوندىرىستى اۆتو­مات­­تاندىرۋ پروتسەسىنە اسەرىن تيگىزەدى», دەدى ول.

سونىمەن بىرگە, ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق ونەركاسىپتە ين­نوۆاتسيا­نى IT-دەپارتامەنتتەر ەمەس, بيزنەس العا جىلجىتىپ وتىر. ونەركاسىپتى تسيفرلاندىرۋ تۋرالى ءسوز بولعان كەزدە قوز­عالاتىن تاعى ءبىر ماسەلە – كاسىپ­ورىننىڭ IT-ين­فرا­قۇرىلىمى. قازىر كومپانيالار ال­دىندا پايدالانىلاتىن شەشىمدەر مەن پلاتفورمالاردى جاڭارتۋ بويىنشا وزەك­تى مىندەت تۇر. وتاندىق ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ IT-ىرگەتاسى قانشالىقتى كونەرگەن؟ سول ىرگەتاسقا نەگىزدەلگەن جاڭا ستراتەگيا قابىلداۋ كەرەك پە, الدە جاڭا تەحنولوگيالارعا ءوتىپ, جاڭا پلاتفورمالار قۇرعان ءجون بە؟

ل.جۇماناليەۆا تەز وزگەرەتىن ينفرا­قۇرىلىم ونەركاسىپتىك كومپانيالارعا ءتان ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كەرىسىنشە, ول باسقا سەگمەنتتەر مەن نارىقتار ءۇشىن ما­ڭىزدىراق. ال رەينجينيرينگ پروتسەسىنسىز بەلگىلى ءبىر تەحنولوگيانى ەنگىزۋ مۇمكىن ەمەس, بۇل تەحنولوگيا ءوز ماقساتىنا ساي جۇمىس ىستەمەيدى. سوندىقتان ول ينفرا­قۇ­رىلىمعا ەمەس, بيزنەس-پروتسەستەرگە نە­گىز­دەلگەن IT-ستراتەگيا قۇرۋعا كەڭەس بە­رەدى. ارينە, ينفراقۇرىلىمسىز جول جوق, بىر­اق ونى كەيىن قاراستىرۋ كەرەك.

«ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى – ءاربىر كومپانيا ءۇشىن ماڭىزدى. سوعان ساي ءاربىر جەكە جاعدايدا ينفراقۇرىلىمدى سالۋ نەمەسە جاڭارتۋ وسى كاسىپورىن جۇمىس ىستەيتىن اعىمداعى جاعداي تۇرعىسىنان قاراستىرىلۋى كەرەك. ءبىز ايتىپ وتىرعان ينفراقۇرىلىمنىڭ وزگەرۋ پروتسەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن اتقارىلعانى دۇرىس – تسەحتان تسەحقا, دەپارتامەنتتەن دەپارتامەنتكە دەگەندەي», دەيدى ا.گرەۆتسەۆ.

ساراپشىلار بۇلتتى سەرۆيستەر ماسە­لەسىن دە كوتەردى. قازاقستاندا دەرەك­تەر­دى تالداۋ جۇيەلەرىن نەمەسە ءىرى جەتكى­زۋ­شىلەردىڭ باسقا شەشىمدەرىن پايدالانۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن وسىنداي پلاتفورما قۇرىلۋى كەرەك. ويتكەنى شەتەلدىك ۆەندورلار اقپارات پەن دەرەكتەردى ءوز سەر­ۆەر­لەرىندە ساقتاۋدى ءجون كورەدى. ەلى­مىز­دىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك تالابى بويىن­شا ونداي تەحنولوگيالار قازاق­ستاندىق كاسىپورىندارعا قولجەتىمدى ەمەس.

«مەن رەتتەۋشى قابىلداعان شەشىمدەر بارلىق مۇددەلى تاراپتىڭ پىكىرلەرىن ەسكەرە وتىرىپ قابىلدانعانىن قالايمىن. وكىنىشكە قاراي, كەيدە ەلىمىزدە نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ پىكىرىمەن ساناسپاس­تان كەيبىر شەشىمدەر قابىلداناتىن جاع­دايلار ورىن الىپ جاتادى. بۇل كەيىن­نەن ۇلكەن داۋ تۋعىزادى. قانداي دا ءبىر ىمىراشىل شەشىم قابىلداعان دۇرىس, بىراق بارلىق تاراپتىڭ پىكىرىن ەسكەرۋ كەرەك», دەيدى ۆ.تۋرەحانوۆ.

بۇلتتى سەرۆيس تاقىرىبىن تمد بو­يىن­شا Google Cloud اۋماقتىق مەنەد­جەرى يۋليا نيكۋلينا ورىستەتتى.

ء«بىز نارىققا ەندى عانا شىعا باستادىق جانە جەدەل دامىپ جاتىرمىز. قازىر بار­لىق كومپانيا مەن كاسىپورىننىڭ بيز­نەستى ترانسفورماتسيالاۋعا تىرىسىپ جات­قانى, سونىڭ ىشىندە بۇلتتى شە­شىمدەر كومەگىمەن ىستەۋگە تىرىسىپ جات­قانى ەش­­كىمگە دە قۇپيا ەمەس. Google Cloud تسيفر­لى ترانسفورماتسيانى جەدەل­دەتۋگە كو­مەك­تەسەدى. كليەنتتەر ءبىزدى نەگىزگى ءۇش قى­رىمىزعا قاراپ تاڭدايدى. بىرىن­شىدەن, ءبىز Google-ءدىڭ ءبىر بولىگىمىز جانە تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە ونىڭ جاڭا­لىقتارىن ءوز بيزنەسىنە ەنگىزۋىنە كومەك­تەسەمىز. ەكىن­شىدەن, ترانسفورماتسيانى جەڭىلدەتىپ, شى­عىنداردى ازايتامىز. ۇشىنشىدەن, ءبىز جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن جو­عارى مامانداندىرىلعان سالالىق شە­شىم­دەردى ۇسىنامىز. Google Cloud شە­شىم­دەرىنىڭ كومەگىمەن تۇ­تىنۋشىلاردى تارتۋ, ۇستاپ تۇرۋ جانە بار­لىق بايلانىس نۇك­تەلەرىندە تۇتىنۋ­شىلارمەن تى­عىز قارىم-قاتىناس ورناتۋ ءۇشىن جاڭا تسيفر­لىق قىزمەتتەر ۇسى­نا الادى. بۇلت­تىق ينفراقۇرىلىم بيزنەسكە كىرىس ءتۇسىرۋدىڭ جاڭا مودەلىن اشۋعا, جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن ءوز ونىمدەرىنىڭ مۇم­كىندىگىن كەڭەيتۋگە اسەر ەتەدى. جەت­كىزۋ­ تىزبەگىنە كەلەتىن بولساق, Google Cloud شەشىمدەرى جەتكىزۋ تىزبەگىنىڭ اشىق­تى­عىن, وپەراتسيالىق تۇراقتىلىقتى جانە ۇزى­لىستەرگە جاقسى توزىمدىلىكتى قام­تاما­سىز­ ەتۋگە كومەكتەسەدى», دەيدى يۋ.ني­كۋلينا.

ارينە, تسيفرلىق شەشىمدەردىڭ ەنگىزىلۋى جاقسى. بىراق بۇل پروتسەسس اياسىن­داعى سىن-قاتەرلەردى ەسكەرمەسە تاعى بولمايدى. Trend Micro جاپو­نيالىق كيبەرقاۋىپسىزدىك كومپانياسى­نىڭ ورتالىق ازيا, كاۆكاز جانە موڭعو­ليا­داعى تەحنيكالىق ديرەكتورى نۇر­لان اداەۆ ونەركاسىپتەگى اقپا­رات­تىق قاۋىپ­سىزدىك تاۋەكەلدەرىن ەكىگە بولە­دى – بيزنەس-تاۋەكەل جانە وندىرىستىك تاۋەكەل.

– اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك كومانداسى مەن قاۋىپسىزدىك ماماندارىنىڭ الدىندا نەگىزگى ءتورت پروبلەما تۇرادى – ءتۇرلى وسالدىقتار, زياندى باعدارلامالار, تەگىس جەلىلەر جانە ىشكى قاۋىپ-قاتەر. Trend Micro كومپانياسى قاۋىپسىزدىكتى قام­تاما­سىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءتۇرلى تۇيىندەردى تارقاتۋمەن اينالىسادى. ءبىز بارلىق ەلدە جۇمىس ىستەيتىن جاھاندىق ۆەندورمىز, سايكەسىنشە بىزدە كەڭ اۋقىمدى اناليتيكا بار, تىڭ قاۋىپ-قاتەر جايلى دەرەكتەردى تەز الامىز. بۇل رەتتە IT-ين­فرا­قۇرىلىمدى قورعاۋعا كومەكتەسە الامىز, – دەدى ن.اداەۆ.

ساراپشىلاردىڭ IT-ستراتەگيانى قانشا مەرزىمگە ەنگىزۋ كەرەك دەپ داۋ­لاسۋى دا بەكەر ەمەس. ويتكەنى قازىر قۇن­دى­لىقتار مەن شەشىمدەر تەز وزگەرىپ جاتىر. ءبىر جىل بۇرىنعى تسيفرلىق تالاپ بۇگىنگە جارا­ماي قالۋى ابدەن مۇم­كىن. ارينە, مۇنداي كەزدە تەرەڭ اناليز, جان-جاقتى اناليتيكا كومەككە كەلەدى. سوندىقتان كاسىپورىنداردا ەڭ ءبىرىن­شى كەزەكتە تالداۋ جانە ساراپتاۋ ورتالىقتارى اشىلىپ, قاتارلارىنا وسى سالاداعى جۇيرىك ماماندار تارتىلۋى قاجەت سەكىلدى. سولار­دىڭ كو­مەگىمەن كومپانيا ءوزىنىڭ IT-ستراتە­گيا­سىن زەرتتەپ, نارىقتا العا جىلجي الادى.