بيۋدجەت قارجىسىن پايدالانۋداعى ولقىلىقتار

پارلامەنت سەناتىندا ۇكىمەتتىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2013 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتەرىنىڭ تانىستىرىلىمى بولدى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. دەپۋتاتتاردىڭ الدىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ پەن ەسەپ كوميتەتىنىڭ توراعاسى قوزى-كورپەش جاڭبىرشين بايانداما جاسادى. ب.سۇلتانوۆ جىل قورىتىندىسى بويىنشا ەكى ناقتىلاۋدى ەسەپكە الا وتىرىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەر جوسپارى 100,6 پايىزعا نەمەسە 5 272,4 ميلليارد تەڭگەگە اتقارىلعانىن ايتتى. ۇكىمەتتىڭ ەسەبى بويىنشا كىرىستەر ءىس جۇزىندە 2012 جىلمەن سا­لىس­تىرعاندا, 7,8 پايىزعا وسكەن. بيۋد­جەتكە كىرىستەر 5 179,5 ميلليارد تەڭگە سوماسىندا نەمەسە 100,5 پايىز تۇسكەن. 2013 جىلعا ارنالعان رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەت شىعىستارىنا قاتىستى ايتار بولساق, ولار 5 990,5 ميلليارد تەڭگەنى نەمەسە جوسپارعا 99,3 پايىزدى قۇرايدى. 2012 جىلمەن سالىستىرعاندا, ونىڭ ءوسىمى 194,8 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شى­عىس­تارىنىڭ قۇرىلىمىندا نەگىزگى ۇلەستى الەۋمەتتىك سالا شىعىستارى الىپ وتىر – 2 336,4 ميلليارد تەڭگە نەمەسە 36,0 پايىز, ونىڭ 1 239,9 ميلليارد تەڭگەسى زەينەتاقىلار مەن جاردەماقىلاردى قۇرايدى. قارجىنىڭ 42,9 ميلليارد تەڭ­گەسى پايدالانىلماي قالعان. ق.جاڭبىرشين 2013 جىلعى رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى نەگىزگى قورىتىندىنى ايتا وتىرىپ, بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمدى پايدالانۋدى ارتتىرۋ, بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ماقساتتى جانە اتاۋ­لى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق, رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت قاراجاتىنىڭ اتقارىلۋىن جەتىلدىرۋ جانە مەملەكەت اكتيۆتەرىن پايدالانۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتتى. بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى بىرنەشە مارتە ناقتىلاپ, تۇزەتۋلەرىنە قاراماستان 2013 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قارجىسىن پايدالانۋ بارىسىندا تيىمدىلىكتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ورىن الدى. 2014 جىلعى 1 قاڭتاردا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار 43,2 ميلليارد تەڭگەنى يگەرمەدى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار يگەرىلمەگەن جانە ءوز ماقساتىنا پايدالانىلماعان 26,0 ميلليارد تەڭگە ماقساتتى ترانسفەرتتەردى بيۋدجەتكە قايتاردى. كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋ­بەكتىلەرىنىڭ ەسەپشوتتارىنداعى قالدىق قاراجات 62,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. ەسەپ قۇجاتتارىنىڭ تانىستىرىلىمى بارىسىندا سەناتورلار جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ كىرىس بازاسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ, مەملەكەت اكتيۆتەرىن باسقارۋ تەتىكتەرى, ات­قارۋشىلىق تارتىپتەردى بۇز­عانى ءۇشىن جاۋاپتىلىق, قار­جى مونيتورينگى جۇيەسىنىڭ پارمەن­­دىلىگى, سالىق جانە كەدەن اكىم­شى­لەن­دىرۋلەرىنىڭ تيىمدىلىگىن جەتىلدىرۋ, جۇمىس ورىندارىن ۇلعايتۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. ەسەپتەردى تالقىلاۋ پارلامەنت سەناتى قارجى جانە بيۋدجەت كومي­تەتىنىڭ توراعاسى راشيت احمەتوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن جۇمىس توبىندا جالعاساتىن بولدى.