مەيىرگەر باسقاعا باعىنىشتى ەمەس

حالىقارالىق مەيىرگەرلەر كۇ­نىنە وراي استاناداعى ۇلتتىق كارديو­حي­رۋرگيالىق ورتالىقتا عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. مەيىرگەر ءىسى مەن كاسىبىنىڭ دامۋىنداعى الەمدىك تەندەنتسيالار زاماناۋي دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى مەيىرگەرلەر ءرولىنىڭ ايتارلىقتاي ارتقانىن كورسەتەدى. بۇرىن مەيىرگەر سالاداعى ورتا بۋىن قىزمەتكەر ەدى. دارىگەرگە باعىنىپ, ءوزىنىڭ كاسىبي ءىس-ارەكەتىن تەك دارىگەردىڭ باسشىلىعىمەن اتقارىپ جۇرەتىن. بۇگىنگى تاڭدا ناق وسى ماماندىققا قاتىستى پايدا بولعان  تەوريا مەيىرگەردى تاۋەلسىز شەشىم قابىلداي الاتىن دارىگەردىڭ تەڭ دارەجەلى ارىپتەسى رەتىندە قاراستىرادى. ارينە بۇل عىلىمي نەگىزدەلگەن, تاجىريبەدە دالەلدەنگەن تەوريا. مۇندا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن  دارىگەر مەن مەيىرگەر مامانداردىڭ كاسىبي كومانداسى تەڭ دارەجەدە قىزمەت كورسەتۋ كەرەكتىگى تۇجىرىمدالعان. سول ءۇشىن قازىرگى كۇنى مەيىرگەر دايىنداۋ تەك قانا كوللەدجدەردە ەمەس, باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا دەڭگەيىندە دە ىسكە اسىپ جاتقان جايى بار. الەمدىك تاجىريبەدە جوعارى ءبىلىمدى مەيىرگەر ماماندار 50-60 پايىزدىق كورسەتكىشتى قۇرايدى ەكەن. ال ەلىمىزدە جاعداي قانداي؟ مەيىرگەر شىن مانىندە دارىگەردىڭ تەڭ دارەجەلى ارىپتەسى مە؟ بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرۋ قيىن. سول ءۇشىن كەشەگى وتكەن جيىندا مەيىرگەرگە كوزقاراستى وزگەرتۋدىڭ ۇلكەن باستاماسى دەپ تۇسىندىك. جيىندى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مەيىرگەر ءىسى جونىندەگى وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى, مينيسترلىكتىڭ مەيىرگەر ءىسى بويىنشا شتاتتان تىس باس مامانى سۇلتان سەيدۋمانوۆ جۇرگىزدى. ول ءوز سوزىندە مەيىرگەر ءىسى بويىنشا اكادەميالىق باكالاۆرياتتىڭ 2007 جىلى, ال ماگيستراتۋرانىڭ 2011 جىلى ەنگىزىلگەنىن, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ءبىر جارىم مىڭنان استام جوعارى ءبىلىمدى مەيىرگەرلەردىڭ بار ەكەنىن, بىراق, ولاردىڭ فۋنكتسيونالدى مىندەتتەرى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلمەيتىنىن, ولاردى قىزمەتكە ورنالاستىرۋ مەن مانساپتىق ءوسۋىنىڭ تەتىگى شەشىلمەگەنىن, ال, جالپى مەيىرگەرلەردىڭ جۇمىسى اۋىر, جالاقىسى تومەن ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە مەيىرگەر, لابورانت, فەلدشەر, ت.ب ورتا بۋىن مامانداردىڭ سانى 160 مىڭنان اساتىن بولسا, سونىڭ 110 مىڭى مەيىرگەرلەر. دامىعان ەلدەر سياقتى ولاردى دەربەس قىزمەتكەر رەتىندە تانۋ, ءوز ىشتەرىندە باسقارۋ ۆەرتيكالىن جاساۋ, ءبىلىم وردالارىندا مەيىرگەردى مەيىرگەردىڭ وقىتۋىن, سونداي-اق, جالاقىلارىنىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ, مانساپتىق وسۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ – بۇل جۇيە ىشىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا. ايتا كەتەيىك, كونفەرەنتسيادا ەلىمىزدەگى مەيىرگەرلەر ىسىنە قاتىستى وتاندىق جانە فينليانديا, ليتۆا ەلدەرىنىڭ ماماندارىنىڭ, مەديتسينالىق قاۋىمداستىقتار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.  ەلىمىزدە مەيىرگەر ءىسىن دامىتۋ بويىنشا 2020 جىلعا دەيىن قابىلدانعان تۇجىرىمدامانى ماقۇلداعان قارار قابىلداندى. قارار بويىنشا مەيىرگەر كاسىبىن رەفورمالىق جولمەن دامىتۋ كوزدەلىپ وتىر. قوعامدا «مەيىرگەر – دارىگەردىڭ كومەكشىسى» دەيتىن قالىپتاسىپ قالعان كوزقاراس بار ەكەنى جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان مەيىرگەرگە دەگەن كوزقاراستى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ ءۇشىن ۇلكەن رەفورمانىڭ قاجەت ەكەنى كەشەگى جيىندا ءبىراۋىزدان ماقۇلداندى. گۇلسىم الىباەۆا, قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس مەيىرگەرى: – بۇل جيىننان ۇلكەن ناتيجە كۇتەمىن. قازىرگى تاڭدا مەيىرگەر كاسىبىنىڭ ماڭىزىن ارتتىرۋ وتە وزەكتى. ادامداردىڭ كوبى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك كەزىندە مەيىرگەر قىزمەتىنە جۇگىنەدى. اۋرۋدىڭ الدىن الۋ جۇمىسىندا دا مەيىرگەردىڭ ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. اسىرەسە, سوڭعى كەزدەرى پايدا بولعان سكرينينگتىك باعدارلامالاردىڭ بارلىعىن دەرلىك  مەيىرگەرلەر جۇزەگە اسىرۋدا. مەنىڭ ويىمشا, دارىگەر مەن مەيىرگەر قىزمەتىنىڭ اراجىگى ايتارلىقتاي اشىق بولۋى كەرەك. ەشكىم-ەشكىمگە تاۋەلدى بولماي, ءوز قىزمەتتەرىن ادال اتقارسا دەگەن نيەتتەمىن. ايگۇل سەيىلوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».