شاراينا
14 مامىر كۇنى باستالعان بالكانداعى نوسەر جاڭبىر ساراپشىلار ءۇشىن دە, سونداي-اق, جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن دە ەستەن تاندىراتىن وقيعاعا اينالدى. وزەندەردىڭ جاعالاۋلاردان شىعىپ كەتۋى سالدارىنان وراسان زور اۋماق سۋ استىندا قالدى.
كوپتەگەن ۇيلەردى, جولدار مەن كوپىرلەردى لاي كوشكىنى شايىپ كەتتى. كەلگەن شىعىن ەسەپتەلىپ جاتىر. سەربيانىڭ استاناسى بەلگراد قالاسى جانىنان سالىنعان اسا كوركەم وبرەنوۆاتس سەرىك-قالاسى تولىقتاي سۋ استىندا قالدى. مۇنداي تابيعات اپاتى اتالعان وڭىرلەردە باقىلاۋ جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان 120 جىل بەدەرىندە ورىن الىپ كورمەپتى.
قارا تەڭىزگە اقش كرەيسەرى كىرەدى
امەريكانىڭ زىمىراندىق كرەيسەرى «ۆەللا گالف» الداعى جۇما كۇنى قارا تەڭىز اكۆاتورياسىنا كىرەتىن بولادى. بۇل تۋرالى كەشە يتار-تاسس-قا اسكەري-ديپلوماتيالىق دەرەك كوزى حابارلاعان. كورابل ءوز مىندەتىن تەڭىزدىڭ شىعىس بولىگىندە ورىندايدى دەپ جوسپارلانىپتى.
بۇعان دەيىن كورابل 9 مامىردا كەلەدى دەپ كۇتىلگەن ەكەن. بىراق بۇل جوسپار كەيىنگە شەگەرىلىپتى. رەسەيدە جەڭىس كۇنى اتالىپ ءوتىپ جاتقان تۇستا قارا تەڭىزگە اسكەري كرەيسەر اكەلۋ ەتيكالىق جاعىنان مۇلدەم جاراسپايدى دەپ شەشىلسە كەرەك. ال اقش تاراپى وسى ارەكەتى ارقىلى ۋكراينانىڭ جاڭا بيلىگىنىڭ ءىس-قيمىلىنا قولداۋ كورسەتپەك نيەتىندە كورىنەدى. «ۆەللا گالف» قاناتتى زىمىراندار مەن كەمەلەرگە قارسى زىمىراندار ورناتىلعان اسكەري كەمە بولىپ تابىلادى.
قىتايعا گاز ەۋروپا باعاسىمەن
قىتايعا ساتىلاتىن رەسەي گازىنىڭ باعاسى 1 تەكشە مەترىنە شامامەن 350-380 دوللار بولادى. بۇل تۋرالى «گازپرومداعى» دەرەك كوزى «يزۆەستيا» گازەتىنە حابارلاعان. رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ شانحايعا وسى جولعى ساپارى بارىسىندا كەلىسىمگە قول قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
كەلىسىم بويىنشا رەسەي قىتايعا 30 جىل بويى گاز ساتاتىن بولادى. ساتىلاتىن گازدىڭ جىل سايىنعى كولەمى 38 ميلليارد تەكشە مەتردى قۇرايدى دەپ جوسپارلانعان. وسىلايشا رەسەي ءوزىنىڭ تابيعي بايلىعىن قىتايعا ەۋروپا باعاسىمەن دەڭگەيلەس اقشاعا ساتاتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ماسكەۋ بۇل كەلىسىمنەن شامامەن 400 ميلليارد دوللار تابىس كورمەك.
وزبەكستاندا رەسەي ازاماتى قاماۋعا الىندى
وزبەكستاندا باتىس-ورال ماشينا جاساۋ كونتسەرنىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر پوزدەەۆ قاماۋعا الىنعان. وعان كونتسەرندە جۇزەگە اسىرىلعان كەلىسىمشارتتاردىڭ قۇنىن اسپانداتىپ جىبەرگەن دەگەن ايىپ تاعىلىپ وتىر. كونتسەرننىڭ وزبەكستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالارىنىڭ جالپى قۇنى شامامەن 200 ميلليون دوللاردى قۇرايدى ەكەن.
كونتسەرننىڭ سايتىندا كەلتىرىلگەن اقپاراتتارعا سايكەس, وزبەكستاندا 2007-2014 جىلدار ارالىعىندا جاسالعان جانە جۇزەگە اسىرىلعان كەلىسىمشارتتاردىڭ پورتفەلى 280 ميلليون دوللاردى قۇراپتى. پوزدەەۆ وزبەكستاننىڭ باس پروكۋراتۋراسىنا جاۋاپ بەرۋگە شاقىرىلعاننان كەيىن ارتىنشا تۇتقىندالعان. رەسەي ەلشىلىگى كونتسەرن پرەزيدەنتىنىڭ تۇتقىندالۋ سەبەبىن انىقتاۋعا كىرىسىپتى.
جاعالاۋ كۇزەتىن تاراتقاندى ءجون كوردى
وڭتۇستىك كورەيانىڭ پرەزيدەنتى پاك كىن حە كەشە حالىقتان كەزەكتى مارتە كەشىرىم ءوتىندى. بۇعان سۋعا باتىپ كەتكەن «سەۆول» پارومىنداعى كوپتەگەن ادامنىڭ كوز جۇمۋى جانە قۇتقارۋ وپەراتسياسىنىڭ قاناعاتتانعىسىزدىعى سەبەپ بولدى. بولعان وقيعاعا مەن جەكە-دارا جاۋاپتىمىن, دەگەن ءوزىنىڭ سوزىندە پاك كىن حە.
سونداي-اق, پرەزيدەنت ەلدىڭ جاعالاۋ كۇزەتىن تاراتىپ, ونىڭ ورنىنا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك مينيسترلىگىن قۇرۋعا ۋادە بەردى. جاڭا مينيسترلىك ءىز-ءتۇزسىز كەتكەندەردى ىزدەستىرۋدى جالعاستىراتىن بولادى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەگەر تەڭىز پوليتسياسى ۇيلەسىمدىلىك تانىتقاندا كوپتەگەن ادامداردى امان الىپ قالۋعا بولاتىن ەدى. بورتىندا 476 جولاۋشىسى بار اتالعان پاروم 16 ساۋىردە سۋعا باتىپ, 286 ادام قازا تاپقان بولاتىن.
30 توننا كارىپتاس جاسىرىلعان قويما
رەسەي ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن فەدەرالدى قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كالينينگراد وبلىسىنداعى بالتيسك قالاسىندا كارىپتاستىڭ (يانتار) اسا ءىرى كولەمى جاسىرىلعان قۇپيا ورىندى تاپقان. قويما ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە نەمىس فورتى بولعان اۋماقتا ورىن تەۋىپتى.
پوليتسەيلەر جالپى سالماعى 30 توننا بولاتىن كارىپتاس سالىنعان 1300 قاپشىقتىڭ ۇستىنەن تۇسكەن. قىمبات تاسقا ەشقانداي قۇجات ۇسىنىلماعان. ال ءتىنتۋ شارالارى «امبەر-پليۋس» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ۆيكتور بوگدانعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ اياسىندا جۇرگىزىلىپتى. وعان 350 ميلليون رۋبلدەن استام سوماداعى قوسىمشا قۇن سالىعىن زاڭسىز پايدالاندى دەگەن كۇدىك كەلتىرىلىپ وتىر ەكەن.
14 مامىر كۇنى باستالعان بالكانداعى نوسەر جاڭبىر ساراپشىلار ءۇشىن دە, سونداي-اق, جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن دە ەستەن تاندىراتىن وقيعاعا اينالدى. وزەندەردىڭ جاعالاۋلاردان شىعىپ كەتۋى سالدارىنان وراسان زور اۋماق سۋ استىندا قالدى.
كوپتەگەن ۇيلەردى, جولدار مەن كوپىرلەردى لاي كوشكىنى شايىپ كەتتى. كەلگەن شىعىن ەسەپتەلىپ جاتىر. سەربيانىڭ استاناسى بەلگراد قالاسى جانىنان سالىنعان اسا كوركەم وبرەنوۆاتس سەرىك-قالاسى تولىقتاي سۋ استىندا قالدى. مۇنداي تابيعات اپاتى اتالعان وڭىرلەردە باقىلاۋ جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان 120 جىل بەدەرىندە ورىن الىپ كورمەپتى.
قارا تەڭىزگە اقش كرەيسەرى كىرەدى
امەريكانىڭ زىمىراندىق كرەيسەرى «ۆەللا گالف» الداعى جۇما كۇنى قارا تەڭىز اكۆاتورياسىنا كىرەتىن بولادى. بۇل تۋرالى كەشە يتار-تاسس-قا اسكەري-ديپلوماتيالىق دەرەك كوزى حابارلاعان. كورابل ءوز مىندەتىن تەڭىزدىڭ شىعىس بولىگىندە ورىندايدى دەپ جوسپارلانىپتى.
بۇعان دەيىن كورابل 9 مامىردا كەلەدى دەپ كۇتىلگەن ەكەن. بىراق بۇل جوسپار كەيىنگە شەگەرىلىپتى. رەسەيدە جەڭىس كۇنى اتالىپ ءوتىپ جاتقان تۇستا قارا تەڭىزگە اسكەري كرەيسەر اكەلۋ ەتيكالىق جاعىنان مۇلدەم جاراسپايدى دەپ شەشىلسە كەرەك. ال اقش تاراپى وسى ارەكەتى ارقىلى ۋكراينانىڭ جاڭا بيلىگىنىڭ ءىس-قيمىلىنا قولداۋ كورسەتپەك نيەتىندە كورىنەدى. «ۆەللا گالف» قاناتتى زىمىراندار مەن كەمەلەرگە قارسى زىمىراندار ورناتىلعان اسكەري كەمە بولىپ تابىلادى.
قىتايعا گاز ەۋروپا باعاسىمەن
قىتايعا ساتىلاتىن رەسەي گازىنىڭ باعاسى 1 تەكشە مەترىنە شامامەن 350-380 دوللار بولادى. بۇل تۋرالى «گازپرومداعى» دەرەك كوزى «يزۆەستيا» گازەتىنە حابارلاعان. رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ شانحايعا وسى جولعى ساپارى بارىسىندا كەلىسىمگە قول قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
كەلىسىم بويىنشا رەسەي قىتايعا 30 جىل بويى گاز ساتاتىن بولادى. ساتىلاتىن گازدىڭ جىل سايىنعى كولەمى 38 ميلليارد تەكشە مەتردى قۇرايدى دەپ جوسپارلانعان. وسىلايشا رەسەي ءوزىنىڭ تابيعي بايلىعىن قىتايعا ەۋروپا باعاسىمەن دەڭگەيلەس اقشاعا ساتاتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ماسكەۋ بۇل كەلىسىمنەن شامامەن 400 ميلليارد دوللار تابىس كورمەك.
وزبەكستاندا رەسەي ازاماتى قاماۋعا الىندى
وزبەكستاندا باتىس-ورال ماشينا جاساۋ كونتسەرنىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر پوزدەەۆ قاماۋعا الىنعان. وعان كونتسەرندە جۇزەگە اسىرىلعان كەلىسىمشارتتاردىڭ قۇنىن اسپانداتىپ جىبەرگەن دەگەن ايىپ تاعىلىپ وتىر. كونتسەرننىڭ وزبەكستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالارىنىڭ جالپى قۇنى شامامەن 200 ميلليون دوللاردى قۇرايدى ەكەن.
كونتسەرننىڭ سايتىندا كەلتىرىلگەن اقپاراتتارعا سايكەس, وزبەكستاندا 2007-2014 جىلدار ارالىعىندا جاسالعان جانە جۇزەگە اسىرىلعان كەلىسىمشارتتاردىڭ پورتفەلى 280 ميلليون دوللاردى قۇراپتى. پوزدەەۆ وزبەكستاننىڭ باس پروكۋراتۋراسىنا جاۋاپ بەرۋگە شاقىرىلعاننان كەيىن ارتىنشا تۇتقىندالعان. رەسەي ەلشىلىگى كونتسەرن پرەزيدەنتىنىڭ تۇتقىندالۋ سەبەبىن انىقتاۋعا كىرىسىپتى.
جاعالاۋ كۇزەتىن تاراتقاندى ءجون كوردى
وڭتۇستىك كورەيانىڭ پرەزيدەنتى پاك كىن حە كەشە حالىقتان كەزەكتى مارتە كەشىرىم ءوتىندى. بۇعان سۋعا باتىپ كەتكەن «سەۆول» پارومىنداعى كوپتەگەن ادامنىڭ كوز جۇمۋى جانە قۇتقارۋ وپەراتسياسىنىڭ قاناعاتتانعىسىزدىعى سەبەپ بولدى. بولعان وقيعاعا مەن جەكە-دارا جاۋاپتىمىن, دەگەن ءوزىنىڭ سوزىندە پاك كىن حە.
سونداي-اق, پرەزيدەنت ەلدىڭ جاعالاۋ كۇزەتىن تاراتىپ, ونىڭ ورنىنا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك مينيسترلىگىن قۇرۋعا ۋادە بەردى. جاڭا مينيسترلىك ءىز-ءتۇزسىز كەتكەندەردى ىزدەستىرۋدى جالعاستىراتىن بولادى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەگەر تەڭىز پوليتسياسى ۇيلەسىمدىلىك تانىتقاندا كوپتەگەن ادامداردى امان الىپ قالۋعا بولاتىن ەدى. بورتىندا 476 جولاۋشىسى بار اتالعان پاروم 16 ساۋىردە سۋعا باتىپ, 286 ادام قازا تاپقان بولاتىن.
30 توننا كارىپتاس جاسىرىلعان قويما
رەسەي ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن فەدەرالدى قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كالينينگراد وبلىسىنداعى بالتيسك قالاسىندا كارىپتاستىڭ (يانتار) اسا ءىرى كولەمى جاسىرىلعان قۇپيا ورىندى تاپقان. قويما ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە نەمىس فورتى بولعان اۋماقتا ورىن تەۋىپتى.
پوليتسەيلەر جالپى سالماعى 30 توننا بولاتىن كارىپتاس سالىنعان 1300 قاپشىقتىڭ ۇستىنەن تۇسكەن. قىمبات تاسقا ەشقانداي قۇجات ۇسىنىلماعان. ال ءتىنتۋ شارالارى «امبەر-پليۋس» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ۆيكتور بوگدانعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ اياسىندا جۇرگىزىلىپتى. وعان 350 ميلليون رۋبلدەن استام سوماداعى قوسىمشا قۇن سالىعىن زاڭسىز پايدالاندى دەگەن كۇدىك كەلتىرىلىپ وتىر ەكەن.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
لاوستىڭ ۆيتسە-پرەمەرى, ۇلتتىق قورعانىس ءمينيسترى دۋانگچاي پحيچيت جانە كەم دەگەندە تاعى ەكى ادام ەلدىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا اۋە اپاتىنان قازا تاپتى. ان-24 تك-300 ۇكىمەت ۇشاعى سيەنگ كۋانگ تاۋلى پروۆينتسياسىندا اپاتقا ۇشىراعان. قارۋلى جاساقتىڭ ءماليدىڭ سولتۇستىگىندەگى كيدال قالاسىنا شابۋىلى كەزىندە 30 شەنەۋنىك ۇرلاپ اكەتىلسە, 23-ءى زارداپ شەككەن. بيلىك وقيعاعا جاۋاپكەرشىلىكتى «ازابادانى ازات ەتۋدىڭ ۇلتتىق قوزعالىسى» توبىنىڭ موينىنا ارتىپ وتىر. ءماليدىڭ سولتۇستىگىنىڭ تۇرعىندارى ونداعان جىلدار بويى تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەسىپ كەلەدى. كولۋمبيادا اۆتوبۋستاعى ءورت سالدارىنان 32 بالا قازا تاپقان. كولىك شىركەۋگە بارا جاتقان جولدا وتقا ورانىپتى. ەل پرەزيدەنتى حۋان مانۋەل سانتوس قازا تاپقان بالالاردىڭ وتباسىنا كوڭىل ايتتى. وقيعا ورىن العان فۋنداسون قالاسىنىڭ مەرى ستەللا ديۋران ونشاقتى بالاعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەنىن دە ايتادى. بىراق ودان قايىر بولماعان. لاتۆيادا ەل تاۋەلسىزدىك العالى بەرى العاش رەت ءىرى اسكەري-جاتتىعۋلار باستالدى. مانەۆرلەر قۇرعاقتا دا, سۋدا دا ۇيىمداستىرىلىپ, ەكى كەزەڭدە وتەتىن كورىنەدى. قورعانىس مينيسترلىگى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ دەرەكتەرى جاتتىعۋلارعا 2,2 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشى قاتىساتىنىن كولدەنەڭ تارتادى. رەسەيلىكتەردىڭ 7 پايىزى ەشقاشان مۇراجايلاردا بولىپ كورمەپتى. مۇنى كەشە جاريالانعان ساۋالدامانىڭ ناتيجەسى كورسەتىپ بەرگەن. 2009 جىلى مۇراجاي كورمەگەن ازاماتتار ەلدە 20 پايىزدى قۇراعان ەكەن. وسىلايشا سوڭعى بەس جىلدا رەسەيلىكتەردىڭ مادەني دەڭگەيى اجەپتاۋىر وسكەنى بايقالادى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
