ساياسات • 28 قىركۇيەك، 2022

ساياسي دودا باستالدى

90 رەت كورسەتىلدى

پرەزيدەنت سايلاۋى 20 قاراشادا وتەتىنى بەلگىلى. ساياسي باسەكە جاقىنداعان سايىن ەلدەگى پارتيالار دا ىسكە بەلسەنە كىرىسە باس­تادى. پارلامەنتتەن ورىن العان ءۇش پارتيا وسى قارساڭدا كەزەكتەن تىس سەزىن ءبىر كۇندە وتكىزەتىنىن حابارلادى.

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

Amanat پارتياسىنىڭ تور­اعاسى ەرلان قوشانوۆ كەزەكتەن تىس XXIV cەزى 6 قازاندا استانا قالاسىندا وتكىزۋ تۋرالى قاۋلىعا قول قويدى. سەزد جۇمىسىنا ەلىمىزدىڭ بارلىق اي­ماعىنان دەلەگاتتار قاتىسادى. ورتالىق اپپارات وڭىرلىك فيليال­دارمەن بىرگە دايىندىق شارالارىن قولعا الدى.

سونداي-اق «اق جول» پار­تياسى ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ تورال­قاسى بيىل 6 قازاندا پار­تيانىڭ قۇرىلتايىن شاقىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. جيىن بارىسىندا پارتيا توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ، توراعا ورىنباسارلارى قازىبەك يسا باستاعان بىرقاتار دەپۋتات ءسوز سويلەدى. سونىمەن قاتار 5 قازاندا پارتيا ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ پلەنۋمىن وتكىزىپ، قۇرىلتايدىڭ كۇن ءتارتىبى بويىنشا ۇسىنىستارىن تالقىلاۋ جوسپارلاندى.

پارتيانىڭ ورتالىق اپپاراتىنا وبلىستار مەن استانا، الماتى، شىمكەنت قالا­لارىن­داعى «اق جول» قدپ فيليالدارىنان دەلەگاتتاردىڭ سەزدە وكىلدىك ەتۋ نورماسى بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزۋ تاپسىرىلدى. اتالعان فيليالدار ءبىر اپتا ىشىندە وبلىستىق، قالالىق كونفەرەنتسيالار وتكىزىپ، قۇرىلتاي دەلەگاتتارىن سايلاۋى كەرەك. ال 6 قازانداعى جيىندا «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى­نىڭ اتىنان پرەزيدەنتتىك سايلاۋ­عا كىم تۇسەتىنى تۋرالى شەشىم قابىلدانادى.

بۇدان بولەك، پارلامەنت­تە فراكتسياسى بار قازاقستان حالىق پارتياسىنىڭ بيۋروسى دا 2022 جىلعى 6 قازاندا استانا قالاسىندا پارتيانىڭ

كەزەكتەن تىس XXI سەزىن وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. سەزد جۇمىسىنا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن دەلەگاتتار قاتى­سادى. ورتالىق اپپارات پارتيا فيليالدارىمەن بىرلەسىپ، سەزگە دايىندىق شاراسىنا كىرىستى.

بۇگىندە Amanat-تىڭ ەل اۋماعىنداعى 4 مىڭنان استام باستاۋىش پارتيا ۇيىمىنىڭ مۇشەلەرى پارتيانىڭ جاڭا ساياسي تۇعىرناماسىنىڭ جوباسىن تال­قىلاپ جاتىر. سونداي-اق بپۇ وتىرىستارىندا پارتيانىڭ اۋماق­تىق فيليالدارىنىڭ كونفەرەن­تسيالارىنا قاتىساتىن دەلەگاتتار سايلانادى.

ماسەلەن، پارتيا ۇيىمى­نىڭ جينا­لىسىندا ءسوز سويلەگەن الما­تىداعى №4 قالالىق پەر­زەنت­حانانىڭ اكۋشەرى تامارا حۆان وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتى مەن ۇلت ساۋ­لىعى سىندى باعىتتاردىڭ ماڭىز­­دىلىعىن اتاپ ءوتتى. «پار­تيا­لىقتار وزدەرىنىڭ باعدار­لامالىق قۇجاتتارى مەن باستامالارىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسە­لەسىن ۇنەمى نازارعا الىپ وتىرادى. وسىلايشا، ولار ازامات­تارىمىزعا ءىس جۇزىندە قامقورلىق كورسەتىپ كەلەدى»، دەدى ت.حۆان.

ال «قىزىلوردا ماگيس­ترالدىق جەلى بولىمشەسى» باس­تاۋىش پارتيا ۇيىمىنىڭ مۇشەسى سابىر بيمۇحامەدوۆ جاڭا باعدارلامالىق قۇجات پارتيالىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ كوزقاراسى مەن پىكىرىن بىرىكتىرەتىنىن ايتادى. بۇل جايىندا ول: «بارلىق وڭىردەن ۇسىنىس جيناۋ جانە الەۋمەتتىك ساۋالناما جۇرگىزۋ ارقىلى پارتيالىقتاردىڭ قۇجاتقا قاتىستى ءوز پىكىرىن بىلدىرۋىنە مۇمكىندىك بەرىلدى. جالپى، Amanat ەلىمىزدىڭ باستى ساياسي كۇشى بولا وتىرىپ، ءاربىر ازاماتتىڭ مۇددەسىن قور­عاۋدى جالعاستىرىپ جاتقانى قۋانتادى»، دەدى.

پاۆلوداردا بپۇ مۇشەلەرى قالالىق ترامۆاي باسقارماسى بازاسىندا وبلىستىق ماسليحات­تاعى پارتيا دەپۋتاتتارىمەن بىرگە جاڭا تۇعىرنامانىڭ نەگىز­گى باسىمدىعى ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. «توم-توم قۇجاتتى زەرتتەپ وتىراتىن ۋاقىتىمىز جوق»، دەيدى ول. ء«بىز ءۇشىن قاراپايىمدىلىق پەن قولجەتىمدىلىك ماڭىزدى. ال جاڭا ساياسي تۇعىرنامانىڭ جوباسى وسى قاعيداتتارعا ساي كەلەدى. پارتيا جۇمىسىندا ادام مەن ونىڭ ءال-اۋقاتىنا نەگىزگى باسىمدىق بەرىلەتىنى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى»، دەيدى د.ماح­مۇدوۆ اتىنداعى ترامۆاي دەپوسى كاسىپورنىنىڭ قىزمەتكەرى سايلاۋبەك اسىحانوۆ.

پاۆلودار وبلىستىق ءماسلي­حاتى Amanat فراكتسيا­سىنىڭ مۇشەسى سەرىك جارتىباەۆ جاڭا قۇجات قاتارداعى پارتيالىق­تار­دىڭ مىڭداعان پىكىرىن قامتيتىنىن اتاپ ءوتتى. «جەرگى­لىكتى اقپاراتتىق تەحنولوگيا­لار كول­لەدجىنىڭ ديرەكتورى رەتىن­دە مەن ءۇشىن وسى تۇعىرنا­مادا بالالارىمىزدىڭ مەكتەپ­كە دەيىنگى تاربيەسىنەن باستاپ، بارلىق دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىل­عانى ماڭىزدى. پار­تيا­نىڭ بۇكىل ساياسي پلاتفورماسى ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ­عا باعىت­تال­عان»، دەدى فراكتسيا مۇشەسى.

ءوز كەزەگىندە قاراعاندى وب­لىسىنداعى «مەملەكەتتىك مۇ­را­عات» بپۇ جەتەكشىسى ەلەنا چەرنايا جاڭا تۇعىرناما – زاماناۋي تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن پارتيانىڭ باستى يدەولوگيالىق قۇجاتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بپۇ جيىندارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پارتيانىڭ اۋماقتىق فيليالدارىنىڭ كونفەرەنتسيالارىنا قاتىسۋ ءۇشىن دەلەگاتتار سايلاندى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل­عى جولداۋىندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى وتەتى­نىن مالىمدەگەن ەدى. نەگىزى پرەزيدەنتتىڭ كەزەكتى سايلاۋى 2024 جىلى، ال پارلامەنت سايلاۋى 2025 جىلى وتۋگە ءتيىس بولاتىن. ق.توقاەۆ جاڭا ستراتەگياعا سايكەس باستى مەملەكەتتىك ينس­تيتۋتتاردى كەشەندى تۇردە قاي­تا جاڭعىرتۋعا كىرىسۋ قاجەت دەپ سانايتىنىن جەتكىزدى. بۇل قادام ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارت­تىرۋ جانە ەلدى وركەندەتۋ جو­لىن­داعى ورتاق جۇمىستى جان­دان­دىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«بيلىك ءوزىنىڭ جوسپارىن قوعام­نان جاسىرىن ۇستايتىن سايا­سي داستۇردەن ارىلۋىمىز كەرەك. سوندىقتان مەن بۇگىن الداعى سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ كەستە­سىن بارشا حالىققا جاريالاعىم كەلەدى. مەن بيىلعى كۇزدە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلا­ۋىن وتكىزۋدى ۇسىنامىن. ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت. مەن ءۇشىن مەملەكەت مۇددەسى بارىنەن بيىك. سوندىقتان مەن وكىلەتتىك مەرزىمىمدى قىسقارتۋعا جانە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىنا بارۋعا دايىنمىن»، دەدى ق.توقاەۆ.

«بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەمەكشى، بيىلعى ساياسي باسەكە بۇرىنعى سايلاۋ­لاردان وزگەشە بولماق. ق.توقاەۆتىڭ ۇسى­نىسىمەن پرەزي­دەنت وكى­لەتتىگى مەرزىمىنىڭ سانى جانە ۇزاقتىعى قايتا قارال­دى. وسى­لايشا، پرەزيدەنت مانداتى­نىڭ ۇزاقتىعى 7 جىلدىق ءبىر مەر­زىممەن شەكتەلدى. بىراق قايتا سايلانۋعا تىيىم سالىندى.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جولداۋدا ايتقان ۇسىنىسىنان كەيىن ىلە-شالا پارلامەنتتە وسى ماسەلە قارالعان. وسىعان وراي «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونس­تيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى. وندا پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىكتى 7 جىل­دىق ءبىر مەرزىممەن شەكتەۋ ماسە­لەسى كەڭىنەن تالقىلاندى. بۇل باستامانىڭ ارتىقشىلىعى نەدە؟

بىرىنشىدەن، مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ ايتىپ وتكەندەي، «7 جىل – كەز كەلگەن اۋقىمدى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى كەزەڭ». ەكىنشىدەن، قابىلدانعان كونستيتۋتسيالىق جاڭالىق بيلىكتى مونوپوليالاندىرۋ قاۋپىن ايتارلىقتاي ازايتادى. سەبەبى مەملەكەت تىزگىنىن ۇستاعان ادامنىڭ قايتا سايلانۋ­عا ءۇمىتى بولمايدى. سوندىق­تان بۇكىل كۇش-جىگەرىن وزىنە بەرىل­گەن جالعىز مۇمكىندىككە ارناپ، مەملەكەتتىڭ مۇددەسى، حالىقتىڭ قامى ءۇشىن يگى ىستەر اتقارۋعا تىرىساتىنى ءسوزسىز.

قىسقاسى، الدىمىزدا كۇر­دەلى ءارى جاۋاپتى ساياسي ناۋ­قان تۇر. سەبەبى توعىزىنشى تەر­ري­­­توريانىڭ تىزگىنىن كىم ۇستاي­تىنى 20 قاراشادا بەلگىلى بول­ماق. وعان دەيىن ەكى ايعا جۋىق مەرزىم بار. ساياسي دودادا كىمنىڭ وزا شاباتىنىن ۋاقىت كورسەتەر. باستىسى، وعان دايىن­دىق جۇمىستارىنا پارتيا­لار بەلسەنە كىرىسىپ كەتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مەسسيدىڭ ءحالى «مۇشكىل»

سپورت • بۇگىن، 22:12

ۇزدىكتەر ىرىكتەلە باستادى

فۋتبول • بۇگىن، 22:10

ەۋروپادان جەڭىسپەن ورالدى

سپورت • بۇگىن، 22:09

بەيسەن قۇرانبەك ءتۋرنيرى

قوعام • بۇگىن، 22:07

ەرىكتىنىڭ ەڭبەگى ەرەن

قوعام • بۇگىن، 22:04

ءۇيلى بولعان ۇلەسكەر كوپ

قوعام • بۇگىن، 22:02

جۇرەكتىڭ كوزى اشىلسا...

قوعام • بۇگىن، 22:00

موڭعولدى مويىنداتقان تۇرار

تاريح • بۇگىن، 21:51

شەرتپە كۇيلەر شەرۋى

ونەر • بۇگىن، 21:49

اققان جۇلدىز ىزىمەن

تانىم • بۇگىن، 21:46

ساحناعا ادالدىق

ونەر • بۇگىن، 21:42

دوللار تاعى قىمباتتادى

قارجى • بۇگىن، 16:13

ۇقساس جاڭالىقتار