پرەزيدەنت • 28 قىركۇيەك، 2022

پرەزيدەنت Digital Bridge فورۋمىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ءسوز سويلەدى

40 رەت كورسەتىلدى

قاسىم-جومارت توقاەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ءىلتيپات بىلدىرە وتىرىپ، جىل سايىن وتەتىن Digital Bridge فورۋمى ءتورت جىلدا ءىرى جانە ماڭىزدى وڭىرلىك الاڭعا اينالعانىن اتاپ ءوتتى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقورداعا سىلتەمە جاساپ.

مەملەكەت باسشىسى، ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا، ون جىلدان كەيىن الەمدە ونىمدەر مەن قىزمەتتەردىڭ 70 پايىزى تسيفرلىق پلاتفورمالىق مودەلدەر نەگىزىندە قۇرىلاتىنىن مالىمدەدى. مۇنداي جاعدايدا قازاقستان وزىنە ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى ەڭ ءىرى تسيفرلىق حابتاردىڭ بىرىنە اينالۋ ستراتەگيالىق مىندەتىن قويدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە قازاقستان كوپتەگەن دامىعان ەلدى وزىپ، بۇۇ-نىڭ تسيفرلانعان مەملەكەتتەر رەيتينگىندە ۇزدىك وتىز ەلدىڭ قاتارىنا كىرەدى. دەگەنمەن قازاقستاندى ودان ءارى تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس ىستەۋ كەرەك. پرەزيدەنت ءوز سوزىندە ونىڭ باسىمدىقتارىن ايقىنداپ بەردى.

– ءبىرىنشى. ادامعا باعدارلانعان قىزمەتتى دامىتۋ. مەملەكەتكە تسيفرلىق تەحنولوگيالار، ەڭ الدىمەن، ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ، تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ جاڭا تۇرلەرىن يگەرۋ، فينتەح پەن يندۋستريا 4.0-ءدى ەنگىزۋ ءۇشىن قاجەت. دەگەنمەن «Government to citizens»، ياعني ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋ سالاسى دا – ماڭىزدى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى. تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن ءبىز ازاماتتاردىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگىن بارىنشا جەڭىلدەتۋگە جانە بارلىق ادام ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەرگە قول جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇل ءۇشىن مەملەكەتتىك باسقارۋدى تسيفرلاندىرۋدىڭ «Invisible Government» مۇلدە جاڭا فورماتىنا كوشۋ قاجەت. ونىڭ نەگىزگى ءمانى - مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ادامعا باسا ءمان بەرۋى، ونىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن مۇددەلەرىنە باعىتتالۋى. مەملەكەت قابىلداعان اۋقىمدى شارالار مەن شەشىمدەر ازاماتتارعا بايقالمايدى، ولار تەك ناقتى ناتيجەنى كورەدى. سوندىقتان بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەت بارىنشا ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلەدى. بيۋروكراتيالىق راسىمدەردىڭ ءبارى الىنىپ تاستالادى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90 پايىزدان استامى ەلەكتروندى فورماتتا كورسەتىلەدى. بۇل – الەمدەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. جەكە سەكتورمەن قالىپتى ءوزارا ءىس-ارەكەت جولعا قويىلعان. اتاپ ايتقاندا، كاسپي، حالىق، BI Group جانە باسقا دا كومپانيالار مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە وزدەرىنىڭ پلاتفورمالارى ارقىلى قول جەتكىزۋگە جول اشتى.

– بۇگىندە قازاقستان – تسيفرلىق قۇجاتتاردى تولىققاندى ەنگىزگەن ساناۋلى ەلدەردىڭ ءبىرى. ناتيجەسىندە، ازاماتتارىمىزدىڭ وزىمەن بىرگە جەكە كۋالىگىن، جۇرگىزۋشى كۋالىگىن، وقۋ ورنىن بىتىرگەنى تۋرالى ديپلومىن، نەكە تۋرالى كۋالىگىن جانە باسقا دا قۇجاتتاردىڭ 15 ءتۇرىن الىپ ءجۇرۋى جانە كورسەتۋى تالاپ ەتىلمەيدى. بۇل جۇمىس ءسوزسىز جالعاسادى. مەملەكەت وسى باعىتتا ازاماتتارمەن جانە بيزنەسپەن ءوزارا پرواكتيۆتى تۇردە قارىم-قاتىناس جاسايدى. «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى» ەنگىزىلىپ جاتىر. ول ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە ءارتۇرلى 80-نەن استام پارامەترگە تالداۋ جاسايدى. بۇل ومىردە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلارعا ەشقانداي بيۋروكراتياسىز جەدەل كومەكتەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەڭ باستىسى، اتالعان ءادىس ناقتى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە كوشۋگە ىقپال ەتەدى. ۇكىمەت جىل سوڭىنا دەيىن بۇل تسيفرلىق سەرۆيستى پايدالانۋعا بەرۋى كەرەك، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ IT سالاسىنا قولايلى جاعداي جاساۋ ماسەلەسىن ەكىنشى باسىمدىق رەتىندە اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، ايماق بويىنشا قازاقستان – IT سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن وتە جاقسى جاعداي جاساعان ەلدەردىڭ ءبىرى. بۇل نورماتيۆتىك بازاعا دا، IT بيزنەستى دامىتۋدىڭ بىرەگەي رەجيمدەرى مەن قۇرالدارى بار ارنايى پلاتفورمالارعا دا قاتىستى. «Astana Hub» IT ستارتاپتارىنىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركى ارنايى سالىق جانە ۆيزا رەجيمىندە جۇمىس ىستەيدى. قازىردىڭ وزىندە 900-دەن استام كومپانيا ونىڭ رەزيدەنتى اتانىپ، قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق نارىقتاردا تابىستى قىزمەت ەتەدى.

– جۋىردا اقش-تا Microsoft، Epam، Coursera سياقتى كومپانيالاردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەستىم. قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ، ەلىمىزگە كاسىپورىنداردى كوشىرۋ جونىندە ناقتى كەلىسىمدەرگە كەلدىك، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن قاتار قازاقستان IT ينفراقۇرىلىمىن كەڭ كولەمدە جاڭعىرتۋ ءىسىن جالعاستىرادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا،  ترافيك شوعىرلاناتىن الەمدىك ورتالىقتارعا قوسىلۋ ءۇشىن ترانسكاسپي ۋچاسكەسىندە ازەربايجاندىق ارىپتەستەرمەن بىرلەسكەن جۇمىستار باستالعان. بۇل جەردە ءسوز وڭتۇستىك شىعىس ازيا مەن ەۋروپا تۋرالى بولىپ وتىر. سونىمەن قاتار قازاقستانعا Cloud ەسەپتەگىش نارىعىنىڭ ءىرى وكىلدەرى سانالاتىن Microsoft Azure، Amazon Web Services، Google Cloud جانە باسقا دا كومپانيالار تارتىلىپ جاتىر.

– حالقىنىڭ 40 پايىزعا جۋىعى اۋىلدىق جەردە تۇراتىن ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن بارلىق ازاماتتى قولجەتىمدى جانە ساپالى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ – وزەكتى ماسەلە. تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى شالعايداعى اۋىلداردى SpaceX جانە OneWeb تومەن وربيتالى سپۋتنيك جۇيەسىنىڭ جەلىسىمەن قامتۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋى كەرەك، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

تسيفرلىق ەكونوميكا مەن يندۋستريا 4.0-ءدى دامىتۋ ءىسى دە ەلىمىزدىڭ باسىم باعىتى بولماق. پرەزيدەنت الەمنىڭ ءبىر ورنىندا تۇرمايتىنىن، تەحنولوگيانىڭ ودان ءارى دامي بەرەتىنىن ايتا كەلە، ۇكىمەتكە تسيفرلىق ەكونوميكانى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن قولداۋ شارالارىن دەر كەزىندە ۇيىمداستىرۋدى تاپسىردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ادامي كاپيتالدى كۇشەيتۋ ماسەلەلەرىنە ارنايى توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى ەكى جىل بۇرىن الەمنىڭ IT نارىعىنا 30 ميلليون مامان كەرەك بولعانىن ايتتى. بۇگىندە قاجەتتىلىك 100 ميلليونعا جەتتى، 2025 جىلعا قاراي 200 ميلليونعا دەيىن ارتادى. سوندىقتان پرەزيدەنت 2025 جىلعا قاراي، كەم دەگەندە، 100 مىڭ جوعارى بىلىكتى IT مامان دايارلاۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

– جۋىردا نيۋ-يورككە جاساعان جۇمىس ساپارىم بارىسىندا Digital Nomads IT قوعامداستىعىنداعى جاس وتانداستارىمىزبەن كەزدەستىم. ولار اقش پەن ەۋروپاداعى ءىرى كومپانيالاردا جۇمىس ىستەيدى جانە جاھاندىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى. بۇگىندە قازاقستاندا حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءونىم شىعارۋعا قابىلەتتى دارىندىلار از ەمەس. سوندىقتان مەن ۇكىمەتكە ولاردى قاي جەردە جۇمىس ىستەسە دە قولداۋ كورسەتۋدى جانە ەلىمىزدى تسيفرلاندىرۋعا بارىنشا ارالاستىرۋدى تاپسىردىم، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت قازىرگى اقپاراتتىق قوعامدا جانە تسيفرلىق ەكونوميكادا ۇزدىكسىز ءبىلىم الماسۋ اسا ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا يدەيالار مەن سەرپىندى جوبالار تەك ەركىن جانە ۇيلەسىمدى قوعامدا عانا جۇزەگە اساتىنىنا سەنىمدى ەكەنىن جەتكىزدى.

– اقپاراتتىق وركەنيەتتىڭ دامۋى ناتيجەسىندە تسيفرلىق كوشپەندىلەر سياقتى قۇبىلىس پايدا بولدى. قازىرگى ديدجيتال-نومادتار جاھاندىق كيبەر- جانە فيزيكالىق كەڭىستىكتى بەلسەندى يگەرىپ، جاڭا ونىمدەر مەن نارىقتاردى قۇرىپ جاتىر. بۇگىنگى فورۋمداعى ناتيجەلى پىكىر الماسۋ ايماقتىڭ تسيفرلى بولاشاعىنىڭ باعدارىن ايقىنداۋعا، ەۋرازيا كەڭىستىگىندە جاڭا سەرپىندى باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزىن قالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن قاتار پلەنارلىق وتىرىستا Kaspi.kz كومپانياسىنىڭ باسشىسى جانە نەگىزىن قالاۋشى ميحايل لومتادزە، Bharti Enterprises جانە OneWeb كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە توراعاسى سۋنيل بارتي ميتتال، Samsung Electronics كومپانياسىنىڭ كورپوراتيۆتىك پرەزيدەنتى ين يونگ ري، inDriver كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ارسەن تومسكي، TikTok كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى تەو بەرترام ءسوز سويلەدى. Reinvention Academy كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ناديا جەكسەمباەۆا فورۋمنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا مودەراتور بولدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار باعامى تومەندەدى

قارجى • بۇگىن، 16:10

ۇقساس جاڭالىقتار