ەكونوميكا • 28 قىركۇيەك، 2022

كاسىپكەرى كوبەيگەن ەلدىڭ ىرىسى ەسەلى

33 رەت كورسەتىلدى

قاراعاندى وبلىسىنداعى بۇقارانىڭ 40 پايىزى كاسىپكەرلىكتەن ناپاقاسىن ايىرادى. سوعان سايكەس وڭىردە وندىرىلگەن ءونىمنىڭ 40 پايىزى – وسى كاسىپكەرلەر­دىڭ ەنشىسىندە. قاتارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى ىسكە قوسىلعالى كاسىپكە بەت بۇرعاندار قاتارى ودان سايىن تولىعا ءتۇسىپتى. جىل باسىنان بەرى 166 شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءىسىن باستاعان.

كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل، «ەQ»

نەگىزى، ۇلتتىق جوبا 2021-2025 جىلدار ارالىعىندا كاسىپكەرلىكتىڭ كەڭ تىنىس الىپ، قانات جايۋىنا تىكەلەي قوزعاۋشى كۇش بولۋعا ءتيىس. جوبا اياسىندا بينەسمەندەردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ، كاسىپكەرلىكتىڭ ءوسۋىن جەدەلتەتۋ كوزدەلگەنى ءمالىم. بۇعان قوسا ەلگە ءناسىپ بۇيىرتار ءۇر جاڭا كاسىپتى انىقتاپ، باسەكەلەستىكتى بارىنشا دامىتا ءتۇسۋ – ماقسات. جوبانىڭ دىتتەگەنى – بيزنەسكە قولداۋ جانە جان-جاقتى دامۋىنا ىقپال ەتۋ. وسى ورايدا قاراعاندى وبلىسىندا ۇلتتىق جوبا اياسىندا 20 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا بيىل 14 ملرد تەڭگە بولىنگەن ەكەن. وتكەن 8 ايدا 864 جاڭا جوبا قارجىلاندىرىلسا، ولاردىڭ جالپى قۇنى – 21،1 ملرد تەڭگە. ال بۇل جوسپارلانعاننان 4 ەسە ارتىق دەيدى قۇزىرلى ورىندار. 8 ايدا جۇمىس ىستەپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ سانى 9،5 پايىزعا وسكەن. جالپى، كاسىپكەرلەر 85،8 مىڭعا جەتكەن.

166 جاڭا نىسان جۇمىسىن باستادى. مۇنىڭ ىشىندە 450 جاڭا جوبا سۋبسيديا­لاندى. ونىڭ نەسيە كولەمى – 16، 7 ملرد تەڭگە كولەمىندە. 414 جوباعا كەپىلدىك بەرىلدى. كەپىلدىك بەرىلگەن جوبالاردىڭ جالپى قۇنى – 4،4 ملرد تەڭگە. سونىمەن قاتار 2021 جىلدان اۋىسقان 2 مىڭ جوبانى سۋبسيديالاۋ جالعاسۋدا»، دەيدى قاراعاندى وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلىك باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان ءالىمجانوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەپىلدىك بەرۋدە جانە سۋبسيديالاۋدا وبلىستىڭ بار ءوڭىرى قامتىلعان. قالىس قالعانى جوق. جىل سوڭىنا دەيىن 3 مىڭنان اسا جوباعا كەپىلدىك جانە سۋبسيديا بەرۋ – جوسپاردا.

كەنشىلەر ايماعىندا كاسىپكەرلىكتىڭ جاڭا نىساندارى دا كوپتەپ اشىلۋدا. ايتالىق، 8 ايدا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 166 نىسانى جۇمىسىن باستاعان. مۇندا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا دا قوماقتى – 15،9 ملرد تەڭگە. ناتيجەسىندە، 850 قاراعاندىلىققا ناپاقا تابۋ مۇمكىندىگى بۇيىردى.

ايماقتا كاسىپكەرلىكتىڭ تىڭ كوزدەرىن تاۋىپ، جاڭا باستامالاردى قالىپ­تاس­تىرۋدا ءتۋريزمنىڭ وركەندەۋىنە باعىت­تالعان بىرقاتار شارا قولعا الىنىپ وتىر. وندا ىشكى جانە سىرتتان كەلەتىن تۋريستەردىڭ سانىن ارتتىرۋدىڭ جاي-جاپسارى ابدەن ەجىكتەلگەن. بۇل ورايدا مۇندا سالىناتىن ينۆەستيتسيانى دا ۇلعايتۋ مىندەتى بەلگىلەندى.

ء«بىرىنشى جارتى جىلدا 118 مىڭ تۋريستكە قىزمەت كورسەتىلدى. بۇل – وت­كەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىس­تىرعاندا 15 پايىزعا ارتىق. سىرتتان كەلگەن تۋريستەر سانى – 4 مىڭ شاماسىندا. بىلتىرعىدان 128،2 پايىز كوپ. تۋريزمگە ينۆەستيتسيا قۇيۋدىڭ دا ما­ڭىزى زور. قۇيىلعان ينۆەستيتسيا –4،6 ملرد تەڭگە»، دەدى ن.ءالىمجانوۆ.

سونىمەن قاتار بيىل تۇڭعىش رەت رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تۋريزم سالاسىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن 5،4 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. اتالعان قاراجات كاسىپكەرلەردىڭ سانيتارلىق-گيگيەنالىق شىعىندارىنىڭ جارتىسىن سۋبسيديالاۋعا جۇمسالا­دى. بۇگىندە وساكاروۆ جانە بۇقار جىراۋ اۋداندارىنىڭ ەكى نىسانىن قارجىلاندىرۋ باستالدى.

كاسىپكەرلىك سالاسىنىڭ 8 ايداعى ءونىمى ايماقتاعى وندىرىلگەن ءونىم ۇلەسىنىڭ 32،2 پايىزىن قۇرايدى ەكەن. ياعني ايماقتىڭ بيزنەسمەندەرى 439،8 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارعان. شاعىن جانە ورتا بيزنەستە ناپاقاسىن تاۋىپ جۇرگەندەردىڭ ۇلەسى 6،9 پايىزعا ارتىپ، 247 مىڭ ادامعا جەتكەن. بۇل – وبلىستاعى جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ 40 پايىزى.

كاسىپكەرلىكتى دامىتۋداعى ۇلتتىق جوبانىڭ ءبىر مىندەتى – ناتيجەلى جۇمىس­پەن قامتۋ. جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋ­مەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقار­ماسى­نىڭ باسشىسى اسەم جۇنىسبەكوۆا ۇلتتىق جوبا اياسىندا بيىل 31 مىڭ ادامدى قامتۋ كوزدەلگەنىن جەتكىزدى. 8 ايدا 22 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. مۇندا 20 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسقا تۇردى.

«بىلتىردان باستاپ جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كاسىبي وقىتۋ جۇزەگە اسۋدا. مۇنداي وقۋدان وتكەندەر 100 پايىز جۇمىسقا ورنالاسادى. كاسىبي جۇمىسشى ماماندىعىنا 570 ادام جولداما الدى. بۇگىندە 168 ادام وقۋىن اياقتاپ، ونىڭ 54 پايىزى جۇمىسقا تۇردى. جۇمىس تاجىريبەسى جوق جاستار، ونىڭ ىشىندە NEET ساناتىنداعى جاس­تار ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوباسىنا قاتىسادى. ءوتۋ مەرزىمى 1،5 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى جانە جالاقى 91 890 تەڭگەنى قۇرايدى. جوباعا 201 ادام قاتىستى. زەينەتكەرلىك جاسقا تولعان جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جۇمىسكەردى كەيىننەن اۋىستىرا وتىرىپ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى» جوباسى بار. «كۇمىس جاس» جوباسى زەينەتكەرلىك­كە شىعۋعا از ۋاقىت قالعان ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا كومەكتەسەدى. بۇل ارقىلى 129 ادام جۇمىسقا ورنالاس­تى»، – دەدى باسقارما باسشىسى.

سونداي-اق بيىل 510 گرانت بەرۋ جوس­پاردا. ونىڭ 270 گرانتى – جاستارعا، قالعان 240-ى قوعامنىڭ ءالجۋاز توپ وكىلدەرىنە تاپسىرىلادى. بۇگىندە 133 گرانت يەسىن تاۋىپ ۇلگەردى. جىل سوڭىنا دەيىن 377 گرانت بەرىلمەك. «باستاۋ بيزنەس» باعدارلاماسى بويىنشا كاسىپكەرلىك كۋرستارى دا سۇرانىسقا يە.

«دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق قاراعاندى وبلىسى بويىنشا اي­ماقتىق فيليال باسشىسى اسەت تىلە­مىسوۆ بانكتەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ، ماسەلە تالقىلانىپ، باعدارلاما ىسكە قوسىلۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.

«شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا بانكتەرمەن، قوردىڭ باس كەڭسەسىمەن كەلىسسوز­دەر جۇرگىزىلدى. وندا 5 پايىز كولە­مىندەگى تۇپكىلىكتى ستاۆكا جانە باعدارلاما­نىڭ ىسكە قوسىلۋى تۋرالى جان-جاقتى تالقى­لاندى. بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا باعدارلاما ىسكە قوسىلادى»، دەدى ءا.تىلەمىسوۆ.

وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەك كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسىندا كورىنىس تاپقان بارلىق جوسپاردىڭ ورىندالۋى كەرەكتىگىن قۇزىرلى مەكەمە باسشىلارىنىڭ ەسىنە تاعى ءبىر سالدى.

«كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلت جوباسىنداعى بارلىق جوسپارلانعان شارالار ىسكە اسۋعا ءتيىس. بارشا اۋدان-قالا اكى­م­دەرى، كاسىپكەرلىك باسقارماسى ونىڭ جۇزە­گە اسۋىنا مۇددەلى بولۋى كەرەك»، دەدى ج.قاسىمبەك.

 

قاراعاندى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار