ءبىلىم • 27 قىركۇيەك, 2022

جوعارى ءبىلىمنىڭ ساپاسى ارتا تۇسەدى

460 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جوعارى ءبىلىم سالاسىندا قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەردىڭ ناقتى شەشىمدەرى ۇسىنىلدى. بۇل پارمەندى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى جانە سالاداعى جۇمىستار جونىندە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا جان-جاقتى ماعلۇمات بەردى.

جوعارى ءبىلىمنىڭ ساپاسى ارتا تۇسەدى

بيىل 400 مىڭنان اسا بالا 1-سىنىپقا باردى. ال مەكتەپ بىتىرۋشىلەر سانى 177 مىڭدى قۇرادى. جالپى, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ سانى – 426 مىڭ بالا. بۇل رەتتە مينيستر جىل سايىن گرانتتار سانىن ۇلعايتۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن ايتتى.

«بيىل 88 مىڭنان اسا مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتى ءبولىندى. بۇل – وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 19%-عا ارتىق. 2025 جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك گرانتتار سانى جىل سا­يىن 10%-عا ارتادى. بۇگىندە ستۋدەنتتەردىڭ جالپى سانى 609 مىڭنان استى. ونىڭ
60%-ى اقىلى نەگىزدە ءبىلىم الىپ جاتىر», دەدى س.نۇربەك.

وسى ورايدا پرەزيدەنت جولداۋدا سارالانعان گرانتتار مودەلىن ەنگىزۋدى تاپسىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. ءتيىستى ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل ماقساتتا ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. قازىرگى گرانت بەرۋ جۇيەسىمەن ۇيلەستىرە وتىرىپ, الەمدىك تاجىريبە زەرتتەلىپ جاتىر.

«دەموگرافيالىق تولقىندى الدىن الا ەسكەرىپ, جوعارى بىلىمگە قولجەتىمدىلىك تەتىكتەرى پىسىقتالادى. جوعارىدا ايتقانداي, ستۋدەنتتەردىڭ اقىلى نەگىزدە وقيتىن 60%-ى ءۇشىن جىلدىق 2-3% جەڭىلدىكپەن ءبىلىم بەرۋ نەسيەلەرىن الۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. مەملەكەت باسشىسى 2024 جىلى 1 قاڭتاردان باستاپ ءار بالاعا 18 جاسقا تولعانعا دەيىن قارجى ءبولۋدى تاپسىردى. اقشا ارنايى ەسەپشوتتا جيناقتالادى. ونى كەلەشەكتە ءبىلىم الۋعا جۇمساۋىنا بولادى. تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, تالاپكەرلەر كوپ جاعدايدا جۇرەك قالاۋىمەن, ءوز قابىلەتىنە ساي ماماندىقتى تاڭدامايدى. 2019 جىلدان باستاپ پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن جاڭا ماماندىقتار اتلاسى جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بيىلدان باستاپ وڭىرلىك اتلاستار جاسالادى», دەدى س.نۇربەك.

ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر پاۆلودار وبلىسىندا قاناتقاقتى جوبا تابىستى جۇزەگە اسىرىلدى. وسى اپتانىڭ باسىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وڭىرلىك اتلاستى پىسىقتاۋ جۇمىستارى باستالدى. اقتوبە, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا, الماتى مەن استانادا وسىنداي جۇمىستار باستالادى.

سونىمەن قاتار بۇگىندە «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا 1 مىڭ جاڭا مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. ال بۇل مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە دەگەن قاجەتتىلىكتى ارتتىرادى. 2026 جىلعا قاراي وسىنداي قاجەتتىلىك 100 مىڭنان اسا پەداگوگتى قۇراماق. دەمەك جوعارى بىلىكتى پەداگوگ ماماندارعا دا تاپشىلىق بايقالادى. بۇل رەتتە مينيسترلىك تاراپىنان بىرقاتار ءىس-شارا قولعا الىنباق.

«كەيىنگى ەكى جىلدا پەداگوگتەردى دايارلاۋعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس ارتتى. ءبىلىم گرانتتارىنىڭ ورتاشا قۇنى 3 ەسەگە ارتىپ, 1 ملن تەڭگەگە جەتتى. جالپى, 50 وقۋ ورنىندا پەداگوگتەر دايارلانادى. ونىڭ ىشىندە 5 مامانداندىرىلعان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت بار. ارنايى باعدارلاما اياسىندا كەلەسى جىلدان باستاپ ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن, وقىتۋشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, جاڭا زەرتحانالار اشۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. قازىر قارجى قاراستىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق پەداگوگتەردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا فينليانديا ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن بىرلەسىپ, 30 جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى ازىرلەندى. جوبا اياسىندا 17 پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت قامتىلعان, 110 وقىتۋشى ارنايى وقۋدان ءوتتى. الداعى جىلدان باستاپ پەدا­گوگ­تەر­دىڭ جاڭا كاسىبي ستاندارتى پىسىق­تا­لادى جانە پەدۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جاڭا اتتەس­تا­تسيالىق مودەلى ەنگىزىلەدى», دەدى مينيستر.

سونىمەن قاتار بىلتىردان باستاپ «بولاشاق» باعدارلاماسىنان تىس جىل سايىن «500 عالىم» جوباسى قولعا الىندى. بىلتىر 400-دەن اسا ادام عىلىمي تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرىلدى, بيىل ولاردىڭ سانى 500-ءدى قۇراماق. ونىڭ ىشىندە پەداگوگيكالىق عالىمدار كۆوتاسى ەسكەرىلگەن.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋدا بەرگەن تاعى ءبىر تاپسىرماسى – ەنداۋمەنت-قورلاردى قۇرۋ. بۇل حالىقارالىق پراكتيكادا بار. ياعني تۇلەكتەر مەن ينۆەستورلار تاراپىنان جوعارى وقۋ ورنىنا قولداۋ كورسەتىلەدى. ۆەدومستۆو باسشىسى وسىعان قاتىستى جۇمىستاردى دا اتاپ ءوتتى.

«ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ەنداۋمەنت-قورى مودەلى ەكى جىل بۇرىن ەنگىزىلە باستادى. مىسالعا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ ەنداۋمەنت-قورىن كەلتىرۋگە بولادى. سوندىقتان «قازاقستان حالقىنا» قورىمەن بىرىگىپ, وسى ەنداۋمەنت-قورلاردىڭ زاڭنامالىق, حالىقارالىق تاجىريبەسى ساراپشىلارمەن زەرتتەلۋدە. زاڭنامالىق وزگەرىستەر قاجەت, ولار كەلەسى جىلدان باستاپ ەنگىزىلەدى. جوو-لار ەندى تەك قانا مەملەكەت قارجىسىنان بولەك, جەكەمەنشىك ينۆەستورلارمەن, ءىرى كوم­پانيا­لارمەن بىرىگىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دامۋىنا قوسالقى قارجى جيناقتاپ, حالىق­ارالىق تاجىريبەدەگى مودەلمەن جۇمىس ىستەيدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى س.نۇربەك.

بۇعان قوسا مينيستر اكادەميالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جانە جاتاق­حانالارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە توقتالدى.

«بيىل جاتاقحانالار ماسەلەسى كەڭىنەن كوتەرىلدى. قازاقستاندا سوڭعى رەت كامپۋس 1975 جىلى سالىنعان. بۇگىنگى تاڭدا 104 جوعارى وقۋ ورنىندا 209 جاتاقحانا بار, وندا 101 مىڭنان اسا ستۋدەنت تۇرادى. قوسىمشا قاجەتتىلىك 87 مىڭنان اسا ورىندى قۇرايدى. 2018 جىلدان باستاپ جىل سايىن 10 مىڭ ورىننان اشىلۋدا. بۇل دا از. بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ ەكى جولى بار. ءبىرىنشىسى – جەكەمەنشىك سەكتوردى شاقىرۋ. ەلىمىزدەگى جوو-لاردىڭ 30%-ى الماتىدا ورنالاسقان. ونداعى ستۋدەنتتەردىڭ 70%-ى – سىرتتان كەلگەن بالالار. سوندىقتان الماتىدا بۇل ماسەلە وتە كۇردەلى. كەشە 50-دەن اسا قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ وكىلدەرىن, مەردىگەرلەردى جيناپ, جاڭا تەتىكتەردى قاراستىرىپ, ۇسىنىستار پىسىقتالادى», دەدى مينيستر.

سونىمەن قاتار كەلەسى جىلدان باس­تاپ جوو-لاردىڭ گرانت قۇنىن ءوسىرۋ جوسپارلانعان. قازىرگى تاڭدا بۇل كورسەتكىش – نەگىزگى ماماندىقتار بويىنشا 700 مىڭ تەڭگەنىڭ شاماسىندا.

سوڭعى جاڭالىقتار