بالعىن جۇرەكتى بيلەگەن اۋەن

ەلوردادا مامىردىڭ 10-ى كۇنى باستالعان II حالىقارالىق «Astana Piano Passion» كلاسسيكالىق مۋزىكا فەستيۆالى العاشقى ساتتەن-اق مازمۇندىلىعىمەن, قىزىقتى ساتتەرىمەن ەرەكشەلەنۋدە. مامىراجاي مامىردا ەلوردانىڭ مادەني ومىرىندە ەلەۋلى وقيعالار ورىن الىپ جاتىر دەسەك, سونىڭ ىشىندە ايرىقشا توقتالىپ وتەتىن جايت – «Astana Piano Passion» فەستيۆالىنىڭ جارىعى باسقا شارالارعا قاراعاندا الدەقايدا اۋقىمدى, الدەقايدا ماز­مۇندى دەۋگە تولىق نەگىز بار. ەكىن­شى حالىقارالىق كلاسسيكالىق مۋزىكا فەستيۆالى مەن جاس پيانينوشىلار بايقاۋى اياسىندا سان ءتۇرلى ءىس-شارالار جۇزەگە اسۋدا. ماسەلەن, «استانا-وپەرا» تەاترىنىڭ كامەرالىق زالىنداعى «Astana Piano Passion» ءبىرىنشى حالىقارالىق جاس پيانينوشىلار بايقاۋى جەڭىمپازدارىنىڭ, ماسكەۋ فيلارمونياسىنىڭ جەكە ورىنداۋشىسى, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى, رەسەي پرە­زيدەنتى سىيلىعىنىڭ يەگەرى ەكاتەرينا مەچەتينانىڭ, سونداي-اق, «قازاقستان» وكز-داعى رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى دەنيس ماتسۋەۆتىڭ كونتسەرتتەرى ەلوردا جۇرتشىلىعى ءۇشىن مەرەكەلىك سىي ىسپەتتى. ءبارىن ايت تا, ءبىرىن ايت, بۇل شارالاردىڭ وتۋىنە ۇيىتقى بولعان نەگىزگى ونەر سايىسى كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ بولاشاق جارىق جۇلدىزدارىنا داڭعىل جول اشۋدا. تاعى ءبىر ەستە قالاتىن جاعداي, قازاقستاننىڭ جاس مۋزىكانتتارى مەن وقىتۋشى-ۇستازدارى ءۇشىن كاسىبي ۇزدىك مامانداردىڭ شەبەرلىك-سىنىپتارىن ۇيىمداستىرۋ قولعا الىنىپ وتىر. اتاپ ايتاتىن بولساق, ميشەل بەروففتىڭ (فرانتسيا), حيۋنگ-دجۋن چانگتىڭ (وڭتۇستىك كورەيا) شەبەرلىك سىنىپتارى, اسىرەسە, جاس مۋزىكانتتار ءۇشىن بيىك كوكجيەكتەر مۇمكىندىگى دەسەك, ارتىق ايتپايتىن سياقتىمىز. حالىقارالىق دودا بارىسىنداعى قازاقستاندىق مۇعالىمدەر مەن قازىلار القاسىنىڭ دوڭگەلەك ۇستەلى بۇكپەسىز ويلاردىڭ اشىق الاڭى بولادى دەگەن سەنىم تاعى بار. قازىردىڭ وزىندە قازۇوۋ-ءنىڭ ورگان زالى دۇنيە ءجۇزىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جاس پياني­نوشىلاردىڭ سۇيىكتى ورنىنا اينالىپ ۇلگەردى. سايىستا «Astana Piano Passion» بايقاۋىنا قاتىسۋشىلار الەمدىك كلاسسيكالىق شىعارمالارعا قوسا قازاقستاندىق كومپوزيتورلاردىڭ دا شىعارمالارىن ورىنداۋلارى ءتيىس. فەستيۆالدى استانا قالاسى اكىم­دىگى مەن «Accordi di Astana» قوعامدىق قورى ۇيىمداستىرىپ وتىر. ءىرى مۋزىكالىق بايقاۋدىڭ ورتالىق ازيادا ءوتۋى تالانتتى بالالارعا ۇدايى قامقورلىق كورسەتىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى جانە قازاقستانداعى فورتەپيانولىق مەكتەپتىڭ ءداستۇرلى ۇلگىسىن نىعايتادى دەپ قابىلدانۋدا. سونىمەن قاتار, ورىنداۋشىلىق ادىستەمەلەر ارقىلى ءوزارا تاجىريبە الماسۋ, ەلارالىق شىعارماشىلىق بايلانىستى نىعايتۋ كەلەشەكتە وتاندىق مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋگە وڭ ىقپالىن تيگىزبەك. جاقىندا «Astana Piano Passion» جاس پيانينوشىلار بايقاۋىنىڭ جارتىلاي فينالىنىڭ ناتيجەلەرى ءمالىم بولدى. بايقاۋ فينالىنا قا­زاقستاننان 3 بىردەي جەرلەسىمىزدىڭ ءوتۋى وتە قۋانىشتى جاعداي. جاس پياني­نوشىلاردان كىشى توپ بويىنشا كە­­لەسى اينالىمعا ايديبا تالامۋنۋەر (قازاقستان), انيسا داجاەۆا (رەسەي), بولات ماحامبەت (قازاقستان), وكۋي شيو (جاپونيا), ءسانجارالى كوپ­باەۆ (قازاقستان), الەكساندرا ستىچ­كينا (رەسەي) وتسە, ورتا توپتان داۆيت حريكۋلي (گرۋزيا), چەن كسۋەحونگ (قىتاي), ۆلاديسلاۆ حاندوگي (بەلا­رۋس), گلەب-يوسيف رومانچۋكەۆيچ (رەسەي), نيكيتا بۋرزانيتسا (ۋكراينا), اناستاسيا ماحامەندريكوۆا (رەسەي) الدىڭعى شەپكە تابان تىرەدى. سايىس ەرەجەسىنە سايكەس, اقتىق بايگەگە قاتىسۋشىلاردىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ عانا قامتىلۋى بايقاۋدىڭ الەمدىك دەڭگەيىن ايقىندايتىن تاعى ءبىر قىرى دەۋ لازىم. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, «Astana Piano Passion» II حالىقارالىق جاس پيانينوشىلار تىڭدالىمى كەرەمەت اسەر قالدىرۋدا. ايديبا تالامۋنۋەردىڭ ورىنداۋىنداعى ع.جۇبانوۆانىڭ كۇيى كورەرمەندى ءتانتى ەتتى. شىعارمانىڭ ءون بويىنان دومبىرا ءۇنىنىڭ كۇمبىر قاعىپ تۇرۋى ناعىز تالانت يەسىنىڭ عانا شەبەرلىگىنەن تۋاتىن ونەر سىيى دەپ قابىلداۋ كەرەك. ايديبا ءوز ونەرى ارقىلى ليريكالىق سارىن مەن مۋلت­فيلم كورىنىسىن بەينەلى جەتكىزە الدى. اسىرەسە, كوپلەندتىڭ «مىسىق پەن تىشقان» شىعارماسى ەستە قالدى. انيسا داجاەۆانىڭ ورىنداۋىنداعى چايكوۆسكي شىعار­­ماسىنىڭ نازىك ءۇنى مەن ستەرەوفونيالىق پوليفونيا سەزىمى تاماشا اسەر قالدىردى. اناستاسيا كليۋچەروۆا زاۆگورودنىيدىڭ پەساسىنان شىنىداي ەرەكشە تازا دىبىس تابا ءبىلدى. ءاليا جاقپاروۆانىڭ ورىن­داۋىن­داعى بەتحوۆەننىڭ شىعارماسى كوڭىلگە شۋاق ورناتتى. جاس شەبەر زالداعى جۇرتتى ونەرىمەن تەز باۋراپ الدى. بولات ماحامبەتتىڭ ونەرىندە گريگ شىعارمالارىنىڭ نازىك سازدى ءۇنى ەستە قالسا, بوگدان ۆولوشين دىبىستىق نازىكتىگىمەن عانا ەمەس, شىعارمانىڭ كەي جەرلەرىندە سۋىرىپ سالمالىق شەبەرلىگىمەن دە تىڭداۋشى جۇرەگىنە جول تابا ءبىلدى. جاپونيالىق پيانينوشى قىز شيو وكۋيدىڭ وتە نازىك تە سىرشىل مانەرى, ارتىستىگى كوپشىلىك جانارىنا جاس تۇندىرعان. ال گلينكا-بالاكيرەۆتىڭ «بوزتورعاي» شىعارماسىن جۇرەكپەن سەزىنىپ ويناۋ كەز كەلگەن مۋزىكانتتىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن شەبەرلىك ەكەنى راس. بۇل رەتتە ءسانجارالى كوپباەۆتىڭ ورىنداۋىنداعى شىعارما ۇمىتىلماس سەزىمگە بولەدى, ونىڭ مۋزىكالىق اسپابىنان كەرەمەت اۋەن قالىقتاپ, ناعىز ينتەرپرەتاتسيانىڭ كورىنىسى ەستە قالدى. الەكساندرا ستىچكينا شوپەن شىعارماسىنا ينتەرپرەتاتسيا جاساۋى ارقىلى كاسىبي دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاپ كەلە جاتقانىن كورسەتتى. كىشى توپقا كەلسەك, تىڭدالىمدى سي چەن ءوز باعدارلاماسىن كەرەمەت وي­ناۋمەن اياقتادى. ءمىنسىز چەرني, كەرەمەت موتسارت شىعارمالارى شالقىتىپ, شابىت شالعىنىن تاسىتتى. ايتقانداي, سي چەن – كىشى توپتاعىلاردىڭ ىشىندەگى سوناتا ويناعان جالعىز عانا بالا. قالاي دەگەنمەن دە, ونەر الاڭىندا ۇلكەن-كىشى بولىپ ەشكىم ءبولىنىپ جاتپايدى. بارىنە قويىلاتىن تالاپ بىردەي. ازىرگە كوپ كوكەيىندە – ءبىر عانا سۇراق. كىم جەڭىمپاز اتانادى؟ باس جۇلدەگە كىم لايىق؟ باعى اسىپ تۇرعان باقىتتى جاندى الدا تولاعاي تابىس كۇتىپ تۇر – جاس پيانينوشىلار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى قوماقتى اقشالاي سىياقىنى يەلەنبەك, جارىستىڭ جۇلدە قورى 60 000 اقش دوللارىن قۇرايدى. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان».