ادەبيەت • 07 قىركۇيەك, 2022

كوركەم جىردىڭ كەڭىستىگى

451 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

ادەبيەت دەيتىن ءادىبى مەن ادەبىن جۇرەك تورىنە ۇياسىن قاتار سالار جۇمباق الەمگە ءار قالامگەر ءوز مانەرى مەن ءستيلىن ايقىندار ءوز جولىمەن كەلەدى. باسى تۇنگى جۇلدىزدارمەن سىرلاسىپ, مىنا الىپ عالامنىڭ ايدىنىنا ءىز سالعان بوزبالا كۇنگى وي مەن سەزىمنىڭ العاشقى سۇرلەۋ-سوقپاعى كەلە-كەلە شىعارماشىلىق ۇلكەن جولعا جالعاسادى. ۇلكەن جول كەڭىستىككە جەتەلەيدى.

كوركەم جىردىڭ كەڭىستىگى

وتەگەن ورالباەۆ – قازاق كوركەم­سوزىنە ءوزىنىڭ ويلاۋ, سويلەۋ مانەرى مەن ناقىشىن قوس عاسىر توعىسىنداعى ۋاقىت تۋدىرعان ءومىر اقيقاتتارىمەن سۋعارا ءجۇرىپ, ادەبيەت الەمىنە ءوز جولىمەن كەلگەن تالانتتى قالام يەسى, تارلانبوز اقىن.

«اقكيىز» اۋىلىنىڭ اق شاعىلى مەن اق جال قۇمىنا اۋناپ وسكەن قارا بالا­نىڭ ءومىربايانى بەسىگىن ەلۋىنشى جىل­داردىڭ بۇيداسىز قاتال جەلى تەربەگەن, كەۋدەسىن الپىسىنشى جىلداردىڭ اق تولقىنى كەرنەگەن كەڭەستىك ءداۋىردىڭ كو­رىنىسىمەن ۇندەس... وتەگەننىڭ ءومىربايانى – تاۋەلسىزدىككە دەيىن دە, كەيىن دە قازاق ولەڭى مەن كوركەم سوزىنە بويىندا بارىن ارناپ, ادەبيەتتىڭ سىرى مەن سىمباتىنا كولەڭكە تۇسىرمەي كەلە جاتقان تالانتتى بۋىننىڭ ءومىربايانى. اقىننىڭ وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن «فوليانت» باسپاسىنان جارىق كورگەن قوس تومدىق «ولەڭبايانىن» قايىرا وقىپ وتىرىپ, كەمەلىنە كەلىپ, كەڭىستىگى كەڭەيگەن, اتانداي اتپال ازا­مات­تىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىن – تاعدىر-تا­لايىن, قۋانىش-مۇڭىن, جۇبانىش-كۇي­زەلىسىن, ءۇمىت-كۇدىگىن, قىسقاسى ءوزى ءومىر سۇرگەن ءداۋىر مەن قوعامنىڭ, مىنەز-قالى­بىن وي تەزىنە, سانا سارابىنا سالعان ءسات-ساعاتتارىن جۇرەگىممەن تانىپ, تارا­زىلاعانداي كۇي كەشتىم.

اتىراۋدىڭ اق تولقىندارى...

اسقاق الاتاۋ مەن ارۋ الماتىنىڭ

اسەم كەشتەرى...

تۋعان وڭىردەگى قىزمەت جولى...

وبلىستىق گازەت پەن تەلەديدارداعى قالىپتاسۋ جىلدارى... قالامگەر جىگىتتىڭ الماتىعا قايتا ورالۋى... ۇلت ۇستىنىنا اينال­عان اتاقتى باسىلىمدارداعى قا­لام­گەرلىك جولدىڭ, قوعام ومىرىنە ارالا­سا كەلە قاي­راتكەرلىككە جالعاسۋى... جو­عار­عى كەڭەسكە دەپۋتات بولىپ سايلا­نۋى... وتپەلى كەزەڭنىڭ ءورتىن كەشىپ ءجۇرىپ, ءومىر دو­داسىنا جاسقانباي ءتۇسۋى... سايىپ كەلگەندە وسىنىڭ ءبارى ۋاقىت تالابى ەدى...

مۇنايلى, مۇنارالى ماڭعىستاۋ وڭى­رىندە ءومىر جولىن باستاعان وتە­گەن ورالباي ۇلى ماي ساپىرىپ, ماڭ­دايىن ىرىسقا تىرەگەن الىپ ءوندىرىس وشاق­تارىنىڭ لاۋلاعان وتىنا جاس كەزىنەن ورانىپ وسكەنىن بىلەمىز. جەردىڭ جەتى قات قاتپارىنا بويلاعان قۇرىش بىلەكتى جۇمىسشىلاردىڭ بولات بۇرعىسىنىڭ ۇرشىقتاي زىرىلداعان ۇنىنە ەلتىپ ەسەي­گەنى جانە بەلگىلى.

سەكسەنىنشى جىلدارى وتەگەن اقىننىڭ مۇنايلى وڭىردە ءجۇرىپ, اسپانمەن, جەرمەن اعىنان جارىلىپ تىلدەسكەن, كوگىن الاشۇبار بۇلت سيرەك كەزەتىن اقتاۋلاردىڭ قولتىعىن ارالاپ ءجۇرىپ, ارمانعا – جول, ۇمىتكە قانات بىتىرگەن جىرلارىن ارا-تۇرا رەسپۋبليكالىق باسىلىم بەتتەرىندە جاريالاپ تۇرعانى ەسىمىزدە. جىرلارىمەن قوسا سول ءوڭىردىڭ قاتال مىنەزى شىڭداعان اعا-باۋىرلارى, ءىنى-قارىنداستارى جايلى تۇشىمدى ماقالالار, ەسسە-تولعانىستار جازىپ تۇرعانى جادىمىزدا...

استاناداعى البىرت كۇندەردى ايدىندى اتى­راۋدىڭ اق جال تولقىندى وڭىرىندە وتكەن وي قورىتۋ, ادامتانۋ, عالام سىرلارىن باعالاۋ ءتارىزدى كەمەلدەنۋ, تولىسۋ باسپالداقتارىن يگەرۋگە جالعاعان جاس اقىننىڭ قالامىنان ونداعان وركەشتى ولەڭ-جىرلار ومىرگە كەلەدى. سول جىرلاردىڭ ءبىرى – «جەل» اتتى بەس شۋماق ولەڭ.

«سوعادى باتىس, تۇستىكتەن,

تەرىستىك, شىعىس – بارىنەن.

ۇندەسىپ ءومىر انىمەن.

ساعىم بوپ ەسكەن سامالدى,

ساعىنىپ ءجۇرمىن ءالى مەن.

جەلپيدى تاۋ مەن توبەنى,

بۇلت بولىپ جەرگە تونەدى.

جاۋتاڭداپ تۇرعان جۇلدىزدار

دەمىنەن جەلدىڭ سونەدى.

مۇنارالاردى ىرعاپ ءبىر,

ماڭعىستاۋ ءانىن تىڭداپ قىر,

تۇبەكتەن سوققان تەنتەك جەل

تىنىشتىق جايلى جىرلاپ تۇر…»

ولەڭنىڭ ءورتى قالاي قالىڭ بولسا, ونىڭ دەرتى دە سولاي. ولەڭ ءۇشىن قۋانۋ دا, جۇبانۋ دا – دەرت. دەرتسىز, ءورتسىز جازىلعان ولەڭ وقىرمان جۇرەگىنە جول تابا المايدى.

وتەگەن ولەڭدەرىندە كەز كەلگەن جۇرەك­تىڭ قىل پەرنەسىن باسار شىن ولەڭنىڭ شىڭعىرعان دەرتى مەن شۋاعى, جىلۋى مول ءورتى بار. سونداي جىردىڭ ءورتى مەن دەرتىنە قامالعان ساتتەردىڭ بىرىندە اقىن قالامىنان تومەندەگى جولدار توگىلىپ تۇسكەن:

ء«بىر ۇستاتپاي قويدىڭ-اۋ سەن, وتتى ولەڭ,

ءوزىمدى-ءوزىم وڭاشادا جەپ كەلەم.

ورمانسىڭ عوي, جۇرەكتەردە كوكتەگەن,

ارمانسىڭ عوي,

جالعىز عۇمىر جەتپەگەن.

ىزدەپ كەلەم ءبىر جاڭالىق ورتەنىپ,

ۇستاتپايدى ولەڭ دەگەن ەركە-ەلىك.

ماعان كەرەك: جۇمەكەندىك جۇمىر وي,

مۇقاعالي مىنەزىندەي ەركەلىك…» –

دەيدى تامىرىن تەرەڭنەن تارتار وتتى جىر.

بايقايسىز با, اقىننىڭ جىر جارا­تۋداعى كرەدوسى مەن كونتسەپتسياسى وسى!..

وتەگەن پوەزياسىنان ۇلكەن ادەبيەتكە ءتان ايشىقتى نىشاندى تانىتار مادە­نيەتتىلىكتىڭ سىرباز ۇلگىسى مەن سيپاتتارىن بايقاۋ قيىن ەمەس. جالپى, اقىن جاراتىلىسى مەن بولمىسىن ايعاقتار باستى ەرەكشەلىكتى دە وسى ولشەمدەر اينالاسىنان ىزدەۋىمىز كەرەك. ول قىر تۋرالى جازسا دا, تاۋ تۋرالى تولعانسا دا, وسى بيىكتەن كورىنۋدى ماقسات ەتەدى. ورنەگى وركەندى, ءورىسى كەڭ قازاقى قالىپ – وتەگەن ولەڭبايانىنىڭ ­باستى كوركەم قۇرالى.

«اندىزداپ شىعىپ ءۇيىرى,

الدىمدى كەسىپ بارادى.

دالانىڭ جۇيرىك كيىگى,

داريا بولىپ اعادى…», –

دەگەن سۋرەت توركىنىندە قانشاما دالا مىنەزى, دالا كورىنىسى جاتىر؟!

وسى ءبىر جولداردى وقىعاندا مەنىڭ جادىمدا وتكەن عاسىر قويناۋىنان تور­عاي دالاسى قول سوزعانداي بولدى… ءبى­رىن­شى كۋرستى بىتىرگەن جىلى توبى­مىز­دى جازباي, ساعات, ريزابەك, جاراس­قان, سايلاۋبەك, ادىلبەك, اشىربەك, الدان, الما, گۇلنازيا, عالىم, ىرىم, باقىتجان, الىبەك, سۇندەتقالي, نۇرمان, ءسالىم, ت.ت. قاتار وقىعان دوستارىممەن تورعايعا ەگىن وراعىنا بارعانىم ەسى­مە ءتۇستى... ءار جىرانىڭ قولتىعىنان جالت-جۇلت ەتكەن قارا سۋلار ەلەستەدى. ماڭدايلارىن جەلگە توسەپ, اشىق «گاز-53»-ءتىڭ ۇستىنەن مىنا جارىق دۇنيەگە ايرىقشا تازالىق پەن ادالدىق نۇرىن شاشا شۋلاسقان ستۋدەنتتىك كەزدەگى قۇربى-قۇرداستارىمنىڭ رياسىز كۇلكىلەرى كەلدى قۇلاعىما… «دوستار, دوستار, ءجۇرسىڭ قايدا؟ بىرگە ەدى عوي جانىمىز…» دەپ قو­سىلا ءان شىرقاعان قىزدار مەن جىگىتتەر مىنگەن ماشينا ۇستىندە تۇرىپ, تەمىر تۇلپارمەن قاتارلاسا جۇيتكىگەن دالا كيىكتەرىن كورگەنىم ەسىمدە… ءبىز مىنگەن ماشينامەن جارىسا جۇيىتكىگەن دالا جۇيرىكتەرىنىڭ قالىڭ ءۇيىرى ورشەلەنە شاۋىپ, ۇستىندە ءماز-ءمايرام قىزدار مەن جىگىتتەر الاقايلاسقان جۇك ماشيناسىنىڭ الدىن كەس-كەستەپ, ىزعىپ وتكەنى كوز ال­دىم­نان كەتپەيدى. كەيىن مارقۇم كەڭ­شىلىككە وسى جايدى ايتقانىمدا: «نۇر­لان-اۋ! كيىك پەن اقىن تۋىسقان عوي! بىل­مەيسىڭ بە, تۋىسقان؟!. توپىراعىمىز ءبىر… جارىسساق, وزعانشا, توقتامايمىز!.. مىنا مەن – تورعايدىڭ كيىگىمىن… ما­شينا جولىن كەسىپ وتكەن №1 كيىك مەن ەدىم عوي… قالاي تانىماعانسىڭ؟» – دەپ اقسيا كۇلگەنى ەسىمدە.

«…الدىنان كەسىپ وتتىك تە,

سونان سوڭ كەتتىك بۇرىلىپ.

كيىكتەر – قىزىل كوپ نۇكتە,

كەلەدى قالماي جۇگىرىپ.

جانىمدى تەربەپ ءبىر ءۇمىت,

تاڭدانىپ كەلەم تاعدىرعا.

بالالىق شاعىم جۇگىرىپ,

شىعارىپ سالدى سان قىرعا», –

دەپ اياقتالاتىن «كيىكتەرمەن كەزدەسۋ» اتتى جىر قيالىما قانات ءبىتىرىپ, كوز الدىما وسىنداي ءبىر جاندى سۋرەتتەر كەلدى.

وتەگەنگە راحمەت! كەڭشىلىگىمدى, كەڭ­شىلىگىمنىڭ تورعايىن, تورعاي دالاسىنىڭ بۇگىندە قاتارى سيرەپ بارا جاتقان كۇمىس تۇياق كيىكتەرىن ەسىمە سالدى.

قاقاعان اياز, قارلى بوراندا, اسپان اينالىپ جەرگە تۇسەردەي قاپىرىق شىلىڭگىر شىلدە – اپتاپتا, بىلايعى الىس-بەرىس, ۇرىس-كەرىسى كوپ, جۇتاڭ, تىم قارابايىر تىرشىلىككە بوي الدىرماي, وت پەن سۋدىڭ بۇرق-سارق قايناعان ورتاسىندا ارپالىسىپ كۇي كەشكەن جۇمىسشىلاردىڭ قاپىسىز ومىرىنە ءتانتى بولعان, اششى-تۇششىنىڭ ءدامىن قاتار تاتقان اقىننىڭ «ولەڭبايان» اتتى قوس تومدىعىنا ەنگەن ولەڭ-جىرلارىنىڭ ىشىندە كوپ قالام­گەرلەر ەلەي بەرمەيتىن شىڭىراۋعا بۇرعى سالىپ جۇرگەن عاجايىپ ەڭبەك ادامدارى تاقىرىبىنا سانالى تۇردە دەندەپ بارۋ ءۇردىسى بار. ءومىردىڭ وزىندەي ولەڭدەر!

اسىلى, ادام جۇرەگىنە تەز قوناقتاپ, سەزىمىنىڭ الدەبىر نازىك پەرنەلەرىن ءدوپ باساتىن ولەڭنىڭ ءومىرى ۇزاق بولادى. وتەگەننىڭ «ولەڭبايانىندا» ءومىر ءسۇرۋ قۇقىسى بەرىك, وقىرمانىنىڭ جان-جۇرەگىن جاۋلاپ الاتىن جىرلار بارشىلىق. سونداي جىردىڭ ءبىرى – اقىن قالامىنان ەرتەرەكتە تۋعان «ورال مەن وردا اراسى». ولەڭ ەركىن وقىلادى.

«جالتاقتاي بەرەمىن,

نارىننىڭ ور قۇمدارىندا.

جىر كەشىپ كەلەمىن,

جايىقتىڭ تولقىندارىندا.

ايداۋ جول اعادى الدىمنان,

تانبايدى ارعىماق شابىستان.

توبەلەر توبەسى جاڭعىرعان

تارتادى الىستان.

باعاندار شابادى بۇلدىراپ,

سىمدارى ءان سالىپ.

بۇرىمداي بۇرىلعان مىڭ بۇلاق,

بارادى جايىققا قارسى اعىپ.

قالقيدى توبەلەر كونەرگەن –

ءبىر كەزگى جاۋشى دەرەگى.

جەتى قات تەرەڭنەن

مۇحيتتىڭ داۋىسى كەلەدى…» –

دەيتىن كوركەمدىك كەسكىنى عانا ەمەس, جالپى جىردىڭ وي ءورۋ ۇلگىسى دە وزگەشە وسىناۋ جىر وتەگەن اقىننىڭ قولتاڭباسىن بەدەرلەپ تۇرعانى ءشۇباسىز.

«بيىكتىك دەگەن سوندا نە؟

باقىتتى كۇندەر,

دۋماندى ەل,

كىر جۋىپ, كىندىك بۋعان جەر.

جاتقانمەن تابان استىندا

بارىنەن بيىك تۋعان جەر…» –

دەگەن شابىتتى جولدار اقىننىڭ ىسىلعان شەبەرلىگىنىڭ بەلگىسى. جالپى, وتەگەننىڭ وتتى جىرلارىنىڭ كوبى تامىرىن تۋعان جەر, اتامەكەن, اتاجۇرت سەكىلدى كيەلى دە قاسيەتتى ۇعىمداردان تارتادى.

بۇل – اقىندىق قۋات پەن ازاماتتىق ويدىڭ ۇيلەسىمى. وتەگەن جىرلارىنىڭ التىن ارقاۋى وسى.

مىنا ساعىمداي قۇبىلىپ, سابىن­داي بۇزىلىپ تۇرعان زامانا جەلى ادامزات اتاۋلىنىڭ بايىرعى بولمىس-تىرشىلىگىنە بۇرىن-سوڭدى بولماعان بەيتانىس قۇبى­جىق قۇبىلىستاردى ءسات سايىن تىقپالاپ, مازاسىن كەتىرىپ تۇرعانى ەشكىمگە قۇپيا ەمەس. الەمدەگى الدى-الدىنا عۇمىر كەشىپ جاتقان الىس-جاقىن مەملەكەتتەر بۇل كۇندەرى اۋىل ۇيدەي ارالاسىپ, مي­داي تۇتاسىپ بارادى. جاھاندانۋ دەگەن جىمىسقى قۇبىلىس ۇلتتار مەن ۇلىستاردى, ءاcipece از ساندى حالىقتاردى دىلىنەن, تىلىنەن, سالت-داستۇرىنەن, مەيى­رىم-شاپاعاتىنان, جاناشىرلىق, باۋىر­مالدىق, كىسىلىك سىندى ابزال قاسيەت­تەرىنەن ايىرىپ, اينىتۋ ءۇشىن جەتى باس­تى ايداھارداي ىسقىرىنىپ, ايبات شەگىپ, رۋحاني كۇيزەلىسكە يتەرمەلەۋدىڭ اقىرى وسىدان سەگىز جىل بۇرىن كيەۆ «مايدانىنان» باستالعان تەكەتىرەستىڭ باتىس پەن شىعىستىڭ جويقىن مايدانىنا اينالىپ بارادى...

وسىنداي ۋىتى ادامزاتتىڭ بويىن العان الما­عايىپ ۋاقىتتىڭ سۇراپىلىن اقىن جۇرەگى سول كەزدە-اق سەزىنگەنىن اڭعارامىز. بۇرىنىراقتا جازىلعان وسى­ناۋ ۋاقىت, ۇلت, ۇرپاق ءۇشىن الاڭداعان جىردان بۇگىنگى كۇننىڭ قاسىرەتى مەن قارعىسىن سەزىنگەندەي كۇي كەشەمىز.

«Teمip-قايراق زامانىم-اي, زامانىم,

باسپاي قويدى-اۋ بولاشاققا قادامىم.

ۇرپاعىمنىڭ بولاشاعى ءۇشىن دەپ,

وت پەن سۋعا كەزەك ءتۇستى-اۋ تالانىم.

بىردە سۋىق, بىردە جالىن مىنا كۇن,

امال جوقتان ك ۇلىپ تۇرىپ, جىلادىم.

سەنىڭ ەرتەڭ كۇنىڭ ءۇشىن, ۇلانىم,

باس يمەيتىن پەندەلەرگە قۇلادىم.

قۇلادىم كەپ, قۇلدىق ۇردىم, دەرتتەندىم,

كۇيىن كەشتىم شاتىرداعى كەپتەردىڭ.

جالعىز, جاماۋ جۇرەگىمدى اپ قولىما,

قانسىراتىپ, قاقىراتىپ ءتورت ءبولدىم...

... قورقاۋلارعا قۇلدىق ۇرعان جوق ەدىم,

قولىن جايىپ تورىقپاپ ەد ولەڭىم.

سەنىمىم مەن ءۇمىتىمدى شىنجىرلاپ,

اياق-قولىم كىسەندەۋلى كەلەمىن...»

زامان, ۇرپاق, ۋاقىت تۋرالى بۇل تول­عانىس بىلىكتى, ءبىلىمدى, ويى تەرەڭ, قيا­لى ۇشقىر كەز كەلگەن ازاماتتىڭ جۇ­رە­گىن شىمىرلاتىپ, ساناسىن ساراپقا سا­لارى ايدان انىق. بۇگىنگى تاۋەلسىز ەركىن­دىگىمىزدەن, ەلدىگىمىزدەن ايىرىلىپ قالماۋ ءۇشىن, ارينە, نامىسىمىزدى جىبەرمەي, قايراتىمىزدى جانىپ, بەلدى بەكەم بۋىپ كۇرەسۋىمىز كەرەك. سوندا عانا جاھاندىق رۋحاني اپاتتان ەلدىك تۇتاستىعىمىزدى, ۇلتتىق كەسكىنىمىزدى, مەملەكەتتىگىمىزدى امان ساقتاپ قالا الامىز. اق, ادال اقىن وسىنى مەڭزەيدى.

ازاماتتىق-قايراتكەرلىك كەلبەتى مەن اقىندىق بولمىسى قاتار ورىلگەن وتەگەن اقىننىڭ «ولەڭبايان» اتتى قوس كىتابىن­دا كوركەمدىگى ءبىر قارالىق جولدار جەتىپ ­ارتىلادى. ماسەلەن, «جاس كەلىندەي ۇيالادى قىز-كوكتەم, اقسا­قال­دى اتىراۋدىڭ الدىندا» نەمەسە «تىر­نالارىم, ۇيا سالشى ۇياتقا» دەگەن جولدار ادامداردى الابوتەن قۇبى­لىس­تاردان ارىلۋعا شاقىرعان اقىننىڭ جانايقايى دەسەك تە بولعانداي. اقىن جىرلارىنىڭ ايتارى مول, اۋقىمى كەڭ, تاقىرىبى الۋان-الۋان. قولتاڭباسى ايقىن, «جۇرەكتەن شىعىپ, جۇرەككە جول تابار» دۇنيەلەر. اۆتور زاماننىڭ كەيىپ-كەسپىرىن اشىپ بەرۋ ءۇشىن ۇرىمتال جايتتارعا بارادى. مىسالى, «عابەڭ, تاحاڭ جانە پارتيا جينالىسى», «بوران», «اتا, بۇل مەنمىن عوي», «كۇز. كونە دومبىرا», «بارساكەلمەس», «اعا شوپان كەمەلبەك تەكەباەۆتىڭ پارتبيلەتى», «الماتى, يت بازارى, اۋىلدان كەلگەن شال», «قالالار» قاتارلى ولەڭ-جىرلارى جوعارىداعى ويىمىزدىڭ ايقىن دالەلى. اقىن ۋاقىت دەيتىن ۇلى كەڭىستىكتى ءيىرىپ وتىرىپ, ءوز ىرقىنا شەبەر باعىندىرادى. تاريح گاردەروبىن بۇگىنگى كۇننىڭ وي, سەزىمىمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ, كوركەم ورەدى.

سەزىم قىلىن شەرتەر – «بارساكەل­مەس» – ءساتتى باس­تالىپ, ءساتتى اياقتالعان سيۋ­جەتتى ولەڭ. جايلاۋى مەن قىستاۋى ءتورت ­ت ۇلىك مالعا تولعان شىرىگەن باي ءوزىنىڭ ەرجەت­كەن سۇلۋ قىزىن, «كىم ءۇيىرلى جىلقى, قورالى قوي بەرسە, سوعان ۇزاتامىن» دەپ جار سالادى. مالعا ساتىلۋدى نامىس كور­گەن ارۋ تۇندە ۇيقى, كۇندىز كۇلكى كورمەي, قۇتىلۋدىڭ امال-ايلاسىن ويلايدى. اقىرى ادام تاڭعالارلىق تاپقىرلىقپەن قۇتىلۋدىڭ جولىن تابادى.

«اكە, «بارساكەلمەس» دەگەن جەر بار ەكەن, سول جەردىڭ التىن-كۇمىسى جەر بەتىنە سىيماي شاشىلىپ جاتقان كورىنەدى. مەنىڭ جانىما ءبىر جىگىت سەرىك بولسىن, يەسىز جاتقان قازىنانى الىپ كەلەيىن», دەيدى. دۇنيەگە قۇنىققان اكەسى قىزىن «بارساكەلمەسكە» اتتاندىرادى. سول كەتكەننەن مول كەتكەن قىز بەن جىگىت ەلگە قايتىپ ورالمايدى.

«كۇن زىمىراپ, اي زۋلاپ, جىل سىرعانار,

قايتتى تالاي تۇستىكتەن توپ تىرنالار.

اقىرىندا اجال جەتىپ ءولدى باي,

«بارساكەلمەس» جاقتان بولماي ءبىر حابار.

وزعان ءومىر وسىنى ايتىپ جىلايدى,

مۇڭ شەرتەدى, ارۋلارعا شىرايلى.

ماحابباتتى بايلىق ەمەس, مال ەمەس,

ماحابباتتى «بارساكەلمەس» سىنايدى.

ماحاببات بار,

مەن بىلمەيمىن وڭگەسىن,

كوڭىل سوقىر سەنبەيدى مە,

سەنبەسىن.

ادالدىعىڭ, ادالدىعىڭ ولمەسىن,

اينالايىن مەنىڭ «بارساكەلمەسىم».

تاپقىر وي. توسىن ءتۇيىن. جۇرەك تولقىتار وقيعا.

ءيا, ماحاببات دەيتىن ماڭگىلىك قۇدى­رەتتىڭ ولشەمى قاي كەزدە دە جالعىز – جار الدىندا, ار الدىندا ادال بولۋ! دۇنيەنى ساقتاۋدىڭ ۇلى كوزى دە, ءوزى دە ماحاببات ەكەنىن ۇمىتپاۋ! وتەگەن جىرلارى وسىنداي ويىنىڭ تەرەڭدىگىمەن, وت-جالىننىڭ مولدىعىمەن وقىرمان جۇرەگىن باۋرارى انىق.

اقىن جىرلارىنان العان اسەرىمىزدى وسىلاي جالعاستىرا بەرۋگە بولادى… ولەڭ الەمىندە عانا ەمەس, جالپى ادەبيەت دەيتىن ۇلت ۇستىنىن اڭعارتار كەڭىستىكتە ءوزىنىڭ وي تولعاۋ, ءسوز ساپتاۋ, پىكىر ايتۋ ءتارىزدى قىرلارىمەن وقىرمانىنا جاقسى تانىس وتەگەن ورالباەۆتىڭ سوڭعى جىلدارى زامانداستارى جايلى تەبىرەنە كوسىلىپ جازعان سىني ماقالالارى مەن ەسسە-تولعاۋلارىنىڭ ءوزى وقىعان جۇرتتى بەي-جاي قالدىرمايدى.

وتەگەن نەنى جازسا دا اقىندىق وت جالىنىمەن پۋبليتسيستيكالىق قانات-قارىممەن, ومىرلىك قۇبىلىستارعا كەڭ قاراپ, تەرەڭىنەن بارلاي وتىرىپ, ازامات­تىق مىنەز-بولمىسىمەن جازادى:

«سۇيەنىپ شۋاعى مول نۇرلى ولەڭگە,

شىعامىن ءبىر بەلەڭنەن ءبىر بەلەڭگە.

جۇرەكتىڭ سياسىمەن جىر جازامىن,

جانىمنىڭ جازيراسى گۇلدەگەندە», دەيدى.

اقىننىڭ باعىندىرعان بەلدەرى قالاي وقىرمان ويىنان شىقسا, الداعى اسار اسۋلارىنا دەگەن سەنىمى دە جىرقۇمار قاۋىمنىڭ كوڭىلىنە سولاي قوناقتارى كۇمانسىز.

اسىقپاي ءجۇرىپ, ولەڭ دەيتىن ونەر الەمىندە انىق باسقان, ءوز ورنەگى مەن ءسوز جۇيەلەۋ شەبەرلىگى قالىپ­تاسقان وتەگەندى ءورىستى كۇندەردىڭ كۇتەرى كۇمانسىز.

دۇنيەدە سەنىمنەن قۋاتتى كۇش جوق.

وتەگەننىڭ ولەڭبايانى وقىرمانىن وسىنداي ويلار ورىسىنە جەتەلەيدى…

 

نۇرلان ورازالين,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار

استانا قالاسىنىڭ پروكۋرورى اۋىستى

تاعايىنداۋ • بۇگىن, 11:35