– جاقسى كەلدىڭدەر-اۋ, ادەيى شاقىرساق ءدال وسىلاي ءساتى تۇسپەس ەدى, – دەدى ناعاشىم ءوڭى قۋانىشتان نارتتاي قىزارىپ, – انەۋگۇنى اۋىلعا كوشىپ كەلگەن ازاماتتاردى بۇگىن ەرۋلىككە شاقىرىپ جاتىر ەدىك. سەندەر دە ءدام تاتىڭدار.
كەڭ قوناق بولمەگە القا-قوتان جايعاسقان ءۇش تاباق كىسى ەكەن. ەتەكتەگى تاباققا ەل ىشىندەگى جاستار جايعاسىپتى, توردە ەكى-ءۇش اۋىل اقساقالى مەن بۇرىن كورمەگەن بەيتانىس ادامدار. شاماسى وڭتۇستىكتەن كوشكەن ەلدىڭ ازاماتتارى بولسا كەرەك. تۋرا ءبىزدى توسىپ وتىرعانداي امان-ساۋلىقتان سوڭ اس اكەلىندى. ەل اعاسى ايتىمبەت اقساقال وسى ەلدەن ىرگە تەبۋدى ماقسات تۇتىپ كەلگەن اعايىنعا ەل جايىن, جەر جايىن ءتۇسىندىرىپ ايتىپ جاتىر. سارىارقانىڭ ساقىلداعان سارى ايازىن دا ايتىپ قويادى. ىلكى زاماننان بەرى قالىپتاسقان سالت-ءداستۇر, اۋىلداستاردىڭ بىرلەسىپ اتقاراتىن جۇمىس جاعدايى, ءتىپتى ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ ورىسىنە دەيىن تاپتىشتەپ ءتۇسىندىرىپ بەردى.
اس كەلگەن سوڭ اڭگىمە ءسال سايابىر تاپقان. ايتىمبەت اقساقال قولىنداعى قىلپىلداعان كەزدىگىمەن ۋىلجىپ پىسكەن باستىڭ ماڭدايىنان ءبىر كەسىپ الىپ جاڭا تابىسقان اعايىن ىشىندەگى ۇلكەنىنىڭ ۋىسىنا سالدى.
– سەن دە ءبىر ەلدىڭ ازاماتىسىڭ عوي, جاڭا قونىستا مۇنداعى اعايىننىڭ دا, ءوزىڭنىڭ باۋىرلارىڭنىڭ دا اراسىندا جۇرگەنىڭدە ۇلكەندىگىڭدى تانىتىپ, ماڭدايىڭ جارقىراپ ءجۇرسىن, – دەدى.
مۇنان سوڭ باستىڭ مايلى ۇرتىنان شەكەگە دەيىن سىلىپ, جالپاق الاقانىنا سالدى دا, توردە وتىرعان جىگىت اعاسىنا ۇسىندى.
– ەلدەن ەستۋىمە قاراعاندا, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسپاقشى ەكەنسىڭ, ءبىزدىڭ ولكە وتە قۇنارلى ءوڭىر. بۇرىنعىلار «جەتەك شانشىساڭ, اربا ءوسىپ شىعادى» دەپ ازىلدەيتىن. بىراق سول ءازىل ءسوزدىڭ استارىندا كوپ-كورىم شىندىق بار. ەرتەڭ-اق جالعىز توقتىڭ جارتى وتار قوي بولىپ شىعا كەلەدى. اقادال ەڭبەگىڭمەن ۇرتىڭ مايعا تولىپ ءجۇرسىن دەپ ادەيىلەپ بەرىپ وتىرمىن. ال مىنا جىگىتتى كوكپارعا تۇسەتىن بەلدى جىگىت دەپ ەستىدىم. ءبىزدىڭ جاقتا كوكپار تارتىلا بەرمەيدى, ءوزىڭ ۇلگى بولىپ ورىستەتەرسىڭ. سول كەزدە جەلكەڭ شودىرايىپ ءجۇرسىنشى, – دەپ قىرتىستى جەلكەدەن جاس بالانىڭ الاقانىنداي ەتىپ ويىپ الىپ, تاعى ءبىر جىگىتكە ۇسىنا بەردى.
ءازىل-قالجىڭ, ارىدەگى جۇرتتىڭ جاقسى ىرىمعا بالاعان جان جادىراتار راسىمىمەن اس ءىشىلىپ, ءدام قايتارىلدى. تۇپقازىقتا وتىرعان تۇگەل جۇرتتىڭ كەسكىنىن عانا تانىماي, جان-دۇنيەسىندەگى جاقسى پەيىلدى تۇيسىنگەن مەيماندار ناق ءبىر ەجەلگى بىرگە ءوسىپ, بىتە قايناسقان ادامدارمەن وتىرعانداي جادىراپ قالدى.
كەلگەن از-مۇز شارۋامىزدى بىتىرگەن سوڭ ءبىز دە اتتاندىق. كۇزگى دالا ءسال سارعىش تارتقان. جەڭىل كولىك زاۋلاپ كەلەدى. ۇنسىزدىكتى قالادان كەلگەن, ساپارلاس بوزبالا بۇزدى.
– اعا, – دەدى الدەن سوڭ, – ەرۋلىك دەگەن قانداي ءداستۇر؟
– ىقىلىم زاماننان بەرى ەنشىسى بولىنبەگەن اتامىز قازاق ورتالارىنا كوشىپ كەلگەن سىرت اعايىندى ەل-جۇرتپەن تانىستىرىپ, ادال اسىنان تاتىرۋ ءۇشىن وسىلاي قوناققا شاقىرعان. نەگىزىندە ءدام ادامدى جاقىنداستىرادى. ء«بىر كۇن دامدەس بولعانعا قىرىق كۇن سالەم بەرۋدىڭ» پارىز بولىپ سانالاتىنى دا سوندىقتان. ەل ءىشىنىڭ بىرلىگى اتا ءداستۇردى ساقتاۋ ارقىلى بەكىمەك, – دەدىم مەن.
قالادا وسكەن بالا جاعىمدى جاڭالىق ەستىگەندەي ك ۇلىمدەپ وتىر. كونەدەن كەلە جاتقان اتانىڭ اق جولى وسىنداي جاستارعا جۇعىستى بولعانى جاراسىمدى ەمەس پە؟!
كوكشەتاۋ
