ادەبيەت • 18 تامىز، 2022

«نورۆەگ ورمانى» نەگە جازىلدى؟

368 رەت كورسەتىلدى

ءۇش جىل بۇرىن حارۋكي مۋراكاميدىڭ «نورۆەگ ورمانى» اتتى رومانىن وقى­دىم. «مەن قۇمىرسقالاردىڭ جاڭبىرلى كۇندەرى نە ىستەيتىنىن بىلگىم كە­لە­دى». وسى سياقتى قىزىقتى سويلەمدەر مۋراكاميدىڭ بۇل رومانىندا كوپ كەز­دە­سەدى. قاراپايىم بولعانىمەن، ويلاندىرادى. ءبىز قازىر كىتاپ تۋرالى ايتاتىن بولساق، ادەتتە «ەسكى مەكتەپ» وكىلدەرىن ەسكە الىپ جاتامىز، مىسالى، تولستويدى، حەمينگۋەيدى، فيتسدجەرالدتى تىزبەلەي بەرەمىز. بىراق مۋراكامي ارقاشان وقىرمانعا قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىن اۆتور ەكەنىن دە جاسىرماعان ءجون.

بۇل تۇرعىدان وقىرمان قاتەلەسكەن جوق. «نورۆەگ ورمانى» سوناۋ 60-شى جىلدارداعى جاپونيانى كوز الدىڭىزعا اكەلەدى، بىزگە كەيىپكەر تورۋ ۆاتانابە تۋرالى اڭگىمەلەيدى، ول ءوزىن قايعىلى جاعدايعا دۋشار ەتەدى، ونىڭ جاقىن دوسى كيزۋكي ءوز-وزىنە قول جۇمسايدى. ءدال وسى جەردە ايتا كەتەيىن، نەگە جاپون شىعارمالارىندا ءولىم كوبىرەك ايتىلادى، نەگە ولاردىڭ تۋىندىلارىندا جالعىزدىق كوبىرەك ايتىلادى؟ بۇل ءۇردىس ولاردىڭ ءار جازۋشىسىنىڭ كىتابىندا مەنمۇندالاپ، ءتىپتى ايقايلاپ تۇرادى. مەنىڭشە، بۇل زەرتتەۋگە تۇرارلىق تاقىرىپ. ءيا، سودان كەيىن تورۋ ۆاتانابە جانە ونىڭ ەڭ جاقىن دوسى ناوكو تۋرالى اڭگىمەلەر ىركەس-تىركەس ءوربي تۇسەدى. ءبىر قىزىعى، شىعارماداعى ءار كەيىپكەر ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ۇمتىلادى.

مۋراكامي بۇل رومانىن 1987 جىلى جازدى. سىنشىلار بۇنى نوستالگيالىق رومان دەپ اتادى. رومان جوعالتۋ مەن تابۋدىڭ اراسىنداعى ءوزارا بايلانىستى سۋرەتتەيدى. كەيىپكەردىڭ وتكەنى مەن بۇگىنى، ەسكە الۋى، ۇمىتۋى دا وسى شىعارمادا جان-جاقتى كورىنىس تابادى.

روماننىڭ ارتقى كورىنىسى – توكيو. ۋاقىتى – 1960 جىلداردىڭ اياعى. ول تۇس جاپون ستۋدەنتتەرى نارازىلىق اكتسيالارىن وتكىزۋدە بەلسەندىلىك تانىتقان ۋاقىت. اۆتور جاپون قوعامى ءۇشىن ماڭىزدى وقيعالاردى دا تۋىندىسىنا قوسۋدى نازاردان تىس قالدىرمايدى. بىلايشا ايتقاندا، كەيىپكەر ءوز تاريحىن بايان ەتىپ بەرەدى. روماننىڭ ءتۇيىنى – ءومىردىڭ ءمانىن شەشۋ. سول تۇستا كەزدەسكەن قيىندىقتار مەن تارتىستى ەستە ساقتاۋ. سوسىن ءۇش كەيىپكەردىڭ، ۆاتانابە، ناوكو جانە ءميدوريدىڭ جالعىزدىقتى جەڭۋى، ازاپتى ەستەلىكتەردەن ارىلۋ جانە ەسەيۋ جولىنداعى كۇرەسى دە بىزگە كوپ دۇنيەنى ۇيرەتەدى. جازۋشى رومانىنا نە ءۇشىن جاستاردى كەيىپكەر ەتتى؟ ويتكەنى جاپونيانىڭ سول كەزدەگى قوعامى ءۇشىن جاستاردىڭ بەلسەندىلىگى قاجەت بولدى. روماندا «ادىلەتسىز قوعام ءسىزدىڭ قابىلەتتەرىڭىزدى ويداعىداي پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى» دەگەن جاقسى سويلەم بار. دەمەك جاستاردىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسى ارقىلى قوعامدى بەينەلەۋ، وياتۋ دا مۋراكاميدىڭ مۇراتى ەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلوردادا Astana Marathon-2022 وتەدى

ەلوردا • بۇگىن، 12:16

سوماليدە جارىلىس بولدى

الەم • بۇگىن، 10:25

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 10:13

ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى

سپورت • بۇگىن، 07:32

وۆەرتايمدا جەڭدى

حوككەي • بۇگىن، 07:30

ۇقساس جاڭالىقتار