ادەبيەت • 18 تامىز، 2022

ادەبيەتتانۋ تارلانى

176 رەت كورسەتىلدى

تۇرسىنبەك كاكىشەۆ – ەسىمى قازاق ادەبيەتىندە ماڭگى قالعان تۇلعا. ول ۇلت ادەبيەتى ءۇشىن وشپەس قىزمەت ەتىپ كەتتى. بۇگىنگى ادەبيەتتە جۇرگەن زيالىلاردىڭ كوبى كاكىشەۆ مەكتەبىنەن وتكەندەرى شىندىق. ونىڭ ۇلت ادەبيەتى مەن رۋحانياتى ءۇشىن ىستەگەن ەڭبەكتەرى بۇگىنگى ۇرپاق ءۇشىن اسىل مۇرالاردىڭ ءبىرى بولماق.

ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حا­نا­دا قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم قايراتكەرى، حالىقارالىق جوعارى مەكتەپتەر عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرمەتتى اكادەميگى، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور تۇرسىنبەك كاكىش ۇلىنىڭ تۋعانىنا 95 جىل تولۋىنا وراي دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. اتالعان ءىس-شارا سىنشى-عالىم، جازۋشى تۇرسىنبەك كا­كىش­ ۇلى­نىڭ قازاق ادەبيەتىنىڭ وركەندەۋىنە قوسقان ۇلەسىن باعا­لاۋ، ۇلتجاندىلىعى مەن ادە­بيەتكە دەگەن ادالدىعىن كەلەر ۇرپاققا، قازىرگى جاستارعا ۇلگى ەتۋ، سونىمەن بىرگە عالىمنىڭ ارتىندا قالعان مۇراسىن دارىپتەۋ، ونىڭ رۋحىنا قۇرمەت كورسەتۋدى ماقسات ەتتى.

دوڭگەلەك ۇستەلدى اقىن، قا­زاق­­ستان جازۋشىلار وداعىنىڭ حات­­شىسى، نۇر-سۇلتان قالاسى فيليا­لىنىڭ ديرەكتورى داۋلەت­كەرەي كاپ ۇلى جۇرگىزىپ، ت.كاكىش­ ۇلى­نىڭ قازاق ادەبيەتىنە قوسقان وراسان زور ەڭبەگىنە، ۇستازدىق جولىنا توقتالا كەلىپ، ەلورداداعى جاڭادان اشىلاتىن №94 مەكتەپ-گيمنازياسىنا تۇرسىنبەك كاكىشەۆ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتىلعانىن، ەلوردا اۋەجايى ماڭىنداعى كوتتەدجدەر قالاشىعىندا عالىم اتىنا كوشە بەرىلگەنىن قۋانىشپەن ايتىپ ءوتتى، ءارى ۇستازى تۋرالى جىلى ەستەلىكتەرمەن ءبولىستى.

ۇلتتىق عىلىم اكادەميا­سى­نىڭ اكادەميگى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پرو­فەس­سور ديحان قامزابەك ۇلى عالىم­نىڭ ۇلتتىق ادەبيەت عىلى­مىنا جاناشىرلىعى، ادالدىعى كەيىنگى ۇرپاققا ۇلگى بولادى دەي كەلىپ: «ول عىلىمعا سالىستىرمالى تۇردە كەش كەلدى، بىراق ۇلكەن مەكتەپ دايارلاپ كەتتى، عالىمنىڭ سۇبە­لى ەڭبەگى ادەبيەت جانە ونەر، سىن سالاسىنىڭ قالىپتاسىپ-دامۋىندا ۇلكەن باعدار بولدى دەپ ەسەپتەيمىز. اسىرەسە 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسى كەزىندەگى ازاماتتىق ۇستانىمى تۋرالى بولەك ايتۋعا بولادى، ول كەزدە دەكان كەزى. «ساداقتىڭ» رۋحى مەن مازمۇنى دا الاش تاقىرىبى بولدى. ول قازاق زيا­لى­لارىنا تۇتاس قاراي الدى. ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە عالىم اتىندا مەموريالدىق كى­تاپ­حانا بار. كەلەشەكتە تۇرسە­كەڭنىڭ رۋحىنداعى جاڭا زەرتتەۋلەر دۇنيەگە كەلەدى دەپ سەنەمىز» دەپ قورىتىندىلادى.

ۇلتتىق عىلىم اكادەميا­سى­نىڭ اكادەميگى، فيلولوگيا عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور باۋىرجان ومار ۇلى ۇستاز تۇرسىنبەك كاكىشەۆ تۋرالى: «بۇگىن ءبارىمىزدىڭ ۇستازىمىز، اعا بۋىننىڭ ىشىندەگى وتە زيا­لى ادام رەتىندە، ايتاتىنىن ەشكىمنەن قايمىقپاي ايتاتىن ازامات رەتىندە ۇلتىمىزدىڭ تا­ري­حىندا قالعان تۇرسىنبەك اعا­مىزدى ۇلىقتاۋ ءۇشىن جينالىپ وتىرمىز. قازىرگى ۇرپاق تاريحقا قاراعان كەزدە اينالىپ سوعاتىن «جيىرما جەتىنشى جىل­عىلار» دەگەن ءبىر ۇعىم بار. سەرىك قيراباەۆ، تۇرسىنبەك كاكىشەۆ، زەينوللا قابدولوۆ، ءمۇسىلىم بازارباەۆ، نىعمەت عابدۋللين، راحمانقۇل بەردىباەۆ، ۇشكىلتاي سۇبحانبەردينا، تەلعوجا جانۇزاق،...بۇل ءتىزىمدى جال­­­عاس­تى­را بەرۋگە بولادى. بۇ­لار­دىڭ بارلىعى جيىرما جەتىنشى جىلعىلار. وسىلاردىڭ ىشىندە توقسان بەس جاسىن كوزىمەن كورگەن تەلعوجا جانۇزاق اعامىز. وسى جيىرما جەتىنشى جىل­عى­لار­دىڭ اراسىنداعى عيبراتتى عالىم، ۇلاعاتتى ۇستاز، ابىروي­لى اق­ساقال، ارداقتى اعا تۇرسىنبەك كاكىشەۆتىڭ ورنى بولەك. ول عىلىمداعى كەيىنگى بۋىنعا جاقسى قارادى، بارىنە جول اشتى، جاستاردى قولدادى، قول­داۋىن كورگەننىڭ ءبىرىمىز. ول كىسى الىس-جاقىن شە­تەل­دەردىڭ ارحيۆتەرىن تۇگەل ءسۇزىپ شىققان ادام، قاي ارحيۆكە بارساڭ دا تۇرسەكەڭنىڭ قولى تۇراتىن»، دەگەن جۇرەكجاردى ويىن ايتتى.

ۇلتتىق عىلىم اكادەميا­سى­نىڭ كوررەسپون­دەنت-مۇشەسى، في­لولوگيا عىلىم­دا­رىنىڭ دوك­تورى امانتاي ءشارىپ جانە عالىمنىڭ ءىنىسى جەڭىس ەسىم ۇلى دا اتالعان ءىس-شاراعا ارنايى قا­تىسىپ، اكادەميك تۋرالى ەس­تە­لىكتەرىمەن ءبولىستى. سايا­سات­تا­نۋشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى سەيداحمەت قۇت­تىق­ادام، پۋبليتسيست، اۋدارماشى قايىربەك سادۋاقاسوۆ، اقىن باقىتجان توباياقوۆ، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور راحىمجان تۇرىسبەك، جازۋشىلار توكەن ءالجان، ءجادي شاكەن ۇلى، ايگۇل كەمەلباەۆا، الاشتانۋشى، پروفەسسور ساعىمباي جۇماعۇل، شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ءتىل-قازىنا عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەربول تىلەشەۆ سياقتى زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە ءىس-شاراعا قاتىستى. قازاق ادەبيەتىنىڭ ءوسىپ-وركەن­دەۋىنە ەرەكشە ۇلەس قوسقان عالىم­نىڭ ەسىمى ۇلىقتالا بەرەتىنى ءشۇ­باسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

QazaqGaz ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ قۇرامى وزگەردى

قازاقستان • 02 جەلتوقسان، 2022

ماۋلەن اشىمباەۆ قىتاي حالقىنا كوڭىل ايتتى

پارلامەنت • 02 جەلتوقسان، 2022

ۇقساس جاڭالىقتار