فوتو: ءالي عالىم
وقۋ-اعارتۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان كارينوۆا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا 2025 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە 1,2 ملن وقۋشىعا ارنالعان 1080 مەكتەپ سالىناتىنىن مالىمدەدى.
پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بىلتىر 160 مىڭنان استام وقۋشىعا ارنالعان 277 جاڭا مەكتەپ اشىلدى. سوعان قاراماستان, ەلىمىزدە ءۇش اۋىسىمدى جانە اپاتتىق جاعدايداعى مەكتەپتەر سانى ارتىپ كەلەدى. ەگەر جىل باسىندا ەلىمىزدە 136 ءۇش اۋىسىمدى جانە 31 اپاتتىق جاعدايداعى مەكتەپ بولعان بولسا, بۇگىندە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر سانى 151-گە, ال اپاتتىق جاعدايداعى مەكتەپتەر 37-گە جەتتى. مۇنىڭ ءبىر سەبەبى – وڭىرلىك ءبىلىم باسقارمالارى قۇرىلىستى كوشى-قون پروتسەسى مەن دەموگرافيالىق احۋالدى ەسكەرمەي جوسپارلاپ وتىر.
«جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەكتەپتەردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە قاجەت قاراجات ۋاقىتىلى بولىنبەيدى نەمەسە مۇلدەم بەرىلمەيدى. سونىڭ كەسىرىنەن عيماراتتىڭ توزىعى جەتەدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ اقپاراتى بويىنشا, 791 مەكتەپ عيماراتى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىن قاجەت ەتەدى. ال 716 مەكتەپتە ورىن سانى تاپشىلىعى بار. ياعني, بۇلار – اپاتتىق جاعدايداعى مەكتەپتەر. تيىسىنشە, ءۇش اۋىسىمدى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ قاتارىنا جاتادى», دەدى شولپان كارينوۆا.
ايتا كەتۋ كەرەك, بىلتىر ءۇش اۋىسىمدى جانە اپاتتىق جاعدايداعى 40 مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلدى. بيىل وسىنداي 35 مەكتەپ پروبلەماسىن الدىن الۋ جوسپارلانۋدا.
كەڭەس توراعاسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا مالىمدەگەندەي, «AMANAT» پارتياىنىڭ سايلاۋالدى ۋادەلەرىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە بيىل 220 ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«ونىڭ 148-ءىن جىل سوڭىنا دەيىن تاپسىرۋ جوسپارلانسا, قالعان 72 مەكتەپ 1 قىركۇيەكتەن باستاپ وقۋشىلاردى قابىلداۋعا دايىن بولۋى ءتيىس. الايدا, بۇگىندە تەك 15 مەكتەپتىڭ دايىندىق دەڭگەيى 90%-دى قۇرايدى. نۇر-سۇلتان قالاسىندا, تۇركىستان جانە اقتوبە وبلىستارىندا قۇرىلىس جۇمىستارى باياۋ ءجۇرىپ جاتقانى بايقالادى. بۇعان قۇرىلىس زاتتارىنىڭ كۇرت قىمباتتاۋىنا بايلانىستى قاراجات تاپشىلىعى سەبەپ بولىپ وتىر. قاڭتار ايىنان بەرى بۇل زاتتار 50%-عا, ال كەيبىرەۋى 70%-عا قىمباتتادى. سونىڭ سالدارىنان جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى قايتا بەكىتۋگە تۋرا كەلەدى. ال بۇل جۇمىس قۇرىلىس بارىسىن جانە مەكتەپتەردىڭ ۋاقىتىلى پايدالانۋعا بەرىلۋىن كەشىكتىرەدى. سوندىقتان رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك كەڭەستەردىڭ مۇشەلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 1000 مەكتەپ سالۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇل ماسەلەنى باقىلاۋدا ۇستاۋعا ءتيىس,», دەدى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا.
سونىمەن قاتار جيىن بارىسىندا كەڭەس مۇشەلەرى بىرقاتار وڭىردە مەكتەپتەر سالۋ جانە جوندەۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالارمەن تانىستى. ماسەلەن, بىلتىر نۇر-سۇلتاندا 31,4 ورىندىق 15 مەكتەپ سالىندى. بۇل 4 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە جانە تاعى 7 مەكتەپتىڭ جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. الايدا مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعى بۇگىندە 20 مىڭعا جەتىپ وتىر.
«بۇگىندە ەلورداداعى مەكتەپتەردە 20 083 ورىن تاپشىلىعى بار. سونىمەن قاتار ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم بەرەتىن 4 مەكتەپ جانە تىعىز جۇمىس كەستەسىمەن 15 مەكتەپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. بيىل 23850 ورىندىق 11 مەكتەپتى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق 38 ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى», دەدى قالالىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ناريمان ەلامانوۆ.
تۇركىستان وبلىسىنداعى جاعداي تۋرالى ءوڭىر اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قالقامانوۆ ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل 34 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى.
«جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق قاناتقاقتى جوباسىنىڭ اياسىندا وبلىس اۋماعىندا 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا 86 مەكتەپ سالۋ ۇسىنىلدى. بۇل ەكى اۋىسىمدا 128600 وقۋشىنىڭ ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.
الماتىدا بيىل جىل سوڭىنا دەيىن 13820 ورىندىق 18 ءبىلىم بەرۋ نىسانىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. سونداي-اق 9 مەكتەپتە قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسىمەن سەيسميكالىق نىعايتۋ جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ 4-ءىن جىل سوڭىنا دەيىن تاپسىرۋ كوزدەلۋدە. جەتىسۋ وبلىسىندا 2025 جىلعا دەيىن 19 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ 10-ى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. سونداي-اق 2 مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا, كەڭەس كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ ءتىزىلىمىن ازىرلەۋدى ۇسىندى. سەبەبى عيماراتتاردى جوندەۋمەن قاتار, مەكتەپتەردى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتاۋ قاجەت.
