اباي • 11 تامىز، 2022

ۇلتتىق مەرەكە

304 رەت كورسەتىلدى

«اباي كۇنى» مەرەكەسى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ءوز دەڭگەيىندە اتاپ ءوتىلدى. اقىننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي ەل استاناسىندا دا بىرقاتار مادەني ءىس-شارا بولدى. رۋحاني مەرەكە ەلوردالىق زيا­لى قاۋىمنىڭ اباي ەسكەرتكىشىنە گۇل قويۋ راسىمىنەن باستالدى.

ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانادا اباي كۇنىنە ارنالعان «اباي تاعىلىمى» اتتى ادەبي-مەرەكەلىك جيىن ۇيىمداستىرىلدى. اتاپ ايتساق، «اباي الەمى» اتتى كەڭ كولەمدى كىتاپ كورمەسى مەن سيرەك قورداعى ماتەريالدار ۇسىنىلعان كورمە وتكىزىلدى. سونداي-اق ەلىمىزگە بەلگىلى ابايتانۋشىلاردىڭ قاتى­سۋىمەن وتكەن دوڭگەلەك ۇستەل­دە اقىن ءومىرى مەن شىعار­ماشىلىعى تۋرالى ءتۇرلى تاقىرىپتا باياندامالار وقىلدى. ودان بولەك اباي شىعارمالارىن مانەرلەپ وقۋ مارافونىنا مەكتەپ وقۋشىلارى قاتىسىپ، ءوز ونەرلەرىن كورسەتتى. اقىن مۇرالارىن بىلۋگە ارنالعان ۆيك­تورينامەن جالعاسقان مەرە­كەلىك جيىن باسقا دا تانىمدىق ءىس-شارالارعا ۇلاستى.

ء«ار حالىقتىڭ، ۇلتتىڭ بۇگىن­گى كۇنمەن استاسقان ماسەلە­سىن كەشەگىمەن، ەرتەڭگىمەن جالعاس­تىراتىن ۇلى تۇلعالارى بولادى. ءبىز ءۇشىن دە كونە تۇركى جازۋلارى مەن اباي يدەياسى – سونداي ۇلى قۇندىلىق. سوندىقتان دا اباي كۇنىن اتاپ ءوتۋ – ۇلت ءۇشىن ۇلكەن رۋحاني ەسەپ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن بيىل ءۇشىنشى رەت اتاپ وتىلەتىن اباي كۇنىنە ارنالعان جيىنىمىزدىڭ ماقساتى – حاكىم ابايدىڭ تەڭدەسسىز مۇراسىن حا­لىققا جەتكىزۋ، جاس ۇرپاقتىڭ سا­ناسىنا اقىن يدەياسىن ءسىڭىرۋ»،  دەيدى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانا ديرەكتورى عازيزا قۇداي­بەرگەنقىزى.

مادەنيەت جانە سپورت مينيستر­لىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن مەرە­كە­لىك جيىنعا قازاقستانداعى ديپلوماتيالىق ەلشىلىكتەر، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى شاكىر ىبىراەۆ، كۇيشى، كومپوزيتور جانعالي ءجۇزباي، ابايتانۋشى، عالىم سۇلتان ىبىراي، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەربول تىلەشوۆ، ابايتانۋشى، عالىم ەرنات قاشقىنوۆ جانە باسقا دا ادەبيەتشىلەر مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

سونىمەن قاتار اباي كۇنىن ەلوردالىق پوليتسەيلەر دە اتاپ ءوتتى. مەرەيلى مەرەكە اياسىندا نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ پولي­تسيا دەپارتامەنتى اقىننىڭ 177 جىلدىعىنا ارنالعان بىرقاتار ءىس-شارا ۇيىمداستىردى. ماسە­لەن، دەپارتامەنتتە ابايدىڭ اسىل مۇراسىن ناسيحاتتايتىن «تۇلعاعا تاعزىم» اتتى كىتاپ كور­مەسى قويىلدى. سونداي-اق دەپار­تامەنتتىڭ ۆەدومستۆولىق مۋزەي باسشىسى، تاريح عىلىم­دارىنىڭ ماگيسترى شىنار ۋايسوۆا جەكە قۇرام اراسىندا اباي قۇنان­باي ۇلىنىڭ ءومىرىن ناسيحاتتاۋ، اقىننىڭ شىعارماشىلىعى ارقىلى پاتريوتتىق رۋحتى تار­بيەلەۋ بويىنشا ءدارىس وتكىزدى.

ايتا كەتەيىك، ءدارىستىڭ ماقساتى – اقىن مۇراسىنىڭ قازاق رۋحانياتىندا الار ورنى، ۇرپاق تاربيەسىندەگى ماڭىزى مەن ونىڭ قۇندىلىعى، ۇلتتىق يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋداعى ءرولى جونىندە كەڭىنەن اقپارات بەرۋ، سول ارقىلى ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ پاتريوتتىق، ەرلىك، جىگەرلىك سەزىمدەرىن نىعايتۋ بولىپ وتىر.

ءىس-شارا بارىسىندا پوليتسەيلەر عۇلاما اقىننىڭ ولەڭ­دەرىمەن، ابايتانۋشىلاردىڭ زەرتتەۋلەرىمەن تەرەڭىرەك تانىسىپ، كۇندەلىكتى قاربالاس جۇمىس­تارىنان ءبىر ۋاقىت الشاقتاپ، پايدالى ماعلۇمات الدى.

اباي كۇنىنە وراي قازاق­ستانداعى اقش ەلشىلىگىنىڭ قىز­مەتكەرلەرى دە اباي ولەڭدەرىن وقىپ، بەينەجازبا تاراتتى.

«قازاقستانعا كەلگەلى بەرى ءبىز دە حاكىم اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ولەڭدەرىمەن تانىسۋدى ءجون كوردىك. سونىمەن قاتار ءۇزىندى بولسا دا كەيبىرىن جاتقا ايتقىمىز كەلەدى»، دەيدى برايان ەسىمدى قىزمەتكەر ءوزىنىڭ بەينەۇندەۋىندە.

اتاپ ايتساق، اقش ەلشىلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «سەنبە جۇرتقا، تۇرسا دا قانشا ماقتاپ»، «قۇلاقتان كىرىپ، بويدى الار» ولەڭدەرىن وقىسا، ال دجون ەسىمدى تاعى ءبىر قىزمەتكەر «كوزىمنىڭ قاراسى» ءانىن ورىنداپ بەردى.

اقىننىڭ تۋعان كۇنىنە ار­نالعان بۇل مارافون بەيجىڭدە دە جالعاستى. بەيجىڭنىڭ ورتالىق «چاويان» ساياباعىنداعى «تسزينتاي» مۋزەيىندە اباي كۇنىن مەرەكەلەۋ اياسىندا اباي وقۋلارى ءوتتى. ءىس-شارا 2014 جىلى ناۋرىزدا قىتاي استاناسىنىڭ ورتالىعىنداعى «چاويان» ساياباعىندا ورناتىلعان اباي ەسكەرتكىشىنە (اۆتورى – ايگىلى قىتاي ءمۇسىنشىسى يۋان سيكۋن) گۇل قويۋ راسىمىنەن باستالدى.

اباي وقۋلارىن قحر مينيستر­لىكتەرى مەن ۆەدومستۆولارىنىڭ، شىۇ حاتشىلىعىنىڭ وكىلدەرى، قىتايداعى تمد ەلدەرى ديپلو­ماتيالىق وكىلدىكتەرىنىڭ باسشىلارى، قازاقستاندىق جانە قىتايلىق ستۋدەنتتەر تىڭدادى. سونداي-اق مادەني جيىن قوناقتارى قازاق جانە قىتاي تىلدەرىندەگى اباي شى­عار­­مالارىنىڭ جيناقتارىمەن تانىستى.

قازاقستاننىڭ قحر-داعى ەلشىسى شاحرات نۇرىشەۆ قۇتتىق­تاۋ سوزىندە ابايدىڭ شىعار­ماشىلىعى، ونىڭ قازاق فيلوسو­فياسى مەن ادەبي ءتىلدى قالىپ­تاستىرۋداعى رولىنە توقتالدى. ەلشى 2015 جىلدان باس­تاپ بەي­جىڭ، شانحاي، داليان جانە سيان جوعارى وقۋ ورىندارىندا «قازاقستان ورتالىقتارى» مەن قازاق ءتىلى كافەدرالارى اشىل­عانىن، وندا قازاق ادەبيەتى، مادە­نيەتى، تاريحى جانە اباي شىعار­مالارى زەرتتەلەتىنىن باياندادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قازالىنى ءان تەربەگەن كۇن

ونەر • بۇگىن، 23:06

الشەكەي – دارا كۇيشى

تاريح • بۇگىن، 23:04

توعىسباەۆتىڭ «ابايى»

اباي • بۇگىن، 23:02

تۇتاستىقتى تۋ ەتكەن سۋرەت

تانىم • بۇگىن، 23:00

بار ءۇمىت – بۋبليكتە

تەننيس • بۇگىن، 22:57

وقىرماننىڭ رۋحاني ولجاسى

ەگەمەن قازاقستان • بۇگىن، 22:54

« ۇلىتاۋعا باردىڭ با؟..»

قوعام • بۇگىن، 22:52

كورەي بالالارىنىڭ كيىمى

تانىم • بۇگىن، 22:50

ۇقساس جاڭالىقتار