جالپى, قازاقستاندا ينتەرنەت-الاياقتىق 2017-2021 جىلدار ارالىعىندا ءورشي ءتۇستى. ايتالىق, 2017 جىلى بۇقارا حالىقتىڭ قالتاسىنا تۇسكەندەردىڭ كەسىرىنەن 2000 قىلمىس تىركەلسە, بۇل كورسەتكىش جىل وتكەن سايىن ۇدەپ, 2021 جىلى 20 000-نان اسىپ جىعىلدى. بايقاپ وتىرساق, ءتورت جىلدىڭ بەدەرىندە قىلمىس سانى ون ەسەگە ۇلعايىپ كەتكەن. بىراق ەلىمىز بويىنشا ساقتاندىرۋ شارالارى قولعا الىنعانىمەن, الاياقتاردىڭ ارباۋىنا تۇسكەندەردىڭ قاراسى ازايماي تۇرعانى قاپالاندىرادى.
سوڭعى جىلدارى ەلدىڭ ساناسى وياندى ما, الدە باسقا ءبىر فاكتورلار اسەر ەتتى مە, كىم ءبىلسىن؟ ايتەۋىر ينتەرنەت-الاياقتىق ساناتىنداعى قىلمىستاردىڭ سانى 18 پايىزعا تومەندەگەن دەگەن دەرەك بار. بۇل – رەسپۋبليكالىق كورسەتكىش. ال جامبىل وبلىسىندا جاعداي قالاي؟ وبلىستا الاياقتارمەن كۇرەس لايىقتى دەڭگەيدە ىسكە اسىرىلىپ جاتىر ما؟ دەرەكتەرگە سەنسەك, جۇيەلى جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بۇل ساناتتاعى قىلمىس تۇرلەرى جامبىلدا دا ەداۋىر تومەندەگەن ەكەن. ايتسە دە, حالىقتىڭ 37 ميلليون تەڭگەسىن قالتاعا باسقىسى كەلگەن كۇدىكتىلەر بۇگىندە تەرگەلىپ جاتىر. جاقىندا عانا ولاردىڭ جولى قيىلعان بولاتىن.
«ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قابىلداعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە وسى جىلدىڭ ەسەپتى مەرزىمىندە قىلمىستى اشۋ جۇمىستارى وڭ ناتيجەسىن بەرگەنىنە توقتالعىم كەلەدى. جامبىل وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى قىزمەتكەرلەرى ينتەرنەت-الاياقتىق فاكتىلەرىنىڭ 44 پايىزعا نەمەسە 270-تەن 150-گە دەيىن تومەندەگەنىن حابارلادى. مۇنىڭ ءبارى ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ جەدەل ارەكەتتەرىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. بۇل باعىتتاعى جۇمىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى», دەيدى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كريمينالدىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كيبەرقىلمىسقا قارسى كۇرەس ورتالىعىنىڭ باستىعى جاندوس ءسۇيىنباي جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.
ۆەدومستۆو وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, تاياۋدا عانا 37 ميلليون تەڭگەنى جىمقىرۋ فاكتىسى بويىنشا قىلمىستىق ءىستى تەرگەۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. ناتيجەسىندە, كوپ ۇزاماي ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ قولعا تۇسكەنى بەلگىلى بولدى.
«تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنىنان 37 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قاراجاتتى الداپ جىمقىرۋ فاكتىسى بويىنشا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلگەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. قىلمىستىق ءىستى تەرگەۋ جۇمىسىنا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كيبەرقىلمىسقا قارسى كۇرەس بولىمشەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ايرىقشا اتسالىسقان بولاتىن. ولارعا پاۆلودار وبلىسى مەن الماتى قالاسىنداعى ارىپتەستەرى بارىنشا قولداۋ كورسەتكەنىن ايتا كەتكەن ءلازىم. بىرلەسكەن ارەكەتىنىڭ, جەمىستى جۇمىستىڭ ارقاسىندا قۇرامىندا ون بەس ادام بار قىلمىستىق توپ قۇرىقتالدى. ولاردىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ جانە قازاقستاننىڭ ازاماتتارى ەكەنى انىقتالدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, حالىقتى قاناعىسى كەلگەن الاياقتار الىسقا ۇزاپ كەتە العان جوق. ءبىزدى قۋانتاتىنى دا سول. جالپى, اتالعان توپتىڭ مۇشەلەرى ءبىر ەمەس بىرنەشە قىلمىستىق ىسكە قاتىسى بار بولۋى مۇمكىن. الداعى ۋاقىتتا وسى ماسەلە زەردەلەنبەك», دەيدى جاندوس ءسۇيىنباي.
ينتەرنەت-الاياقتىق ارەكەتتەردىڭ سان ءتۇرلى جۇيەسىن مەڭگەرىپ العاندار كوبىنەسە قاراپايىم حالىققا الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى پسيحولوگيالىق شابۋىل جاسايتىنى بەلگىلى. ولار ءبىرىنشى كەزەكتە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى جەڭىل تابىس تابۋدىڭ جولدارىن ۇسىناتىن جارنامالارمەن ەلدىڭ ميىن اشىتادى. وسىلايشا, ولار حالىقتىڭ قالتاسىنا ءتۇسۋدىڭ جوسپارىن قۇرادى. ال تۋمىسىنان اڭعال قازەكەم الاياقتاردىڭ ايتقانىنا كونىپ, ايداۋىندا كەتىپ جاتاتىنى جاعا ۇستاتپاي قويمايدى. ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتقانىنا قاراماستان, قاراپايىم حالىق الاياقتاردىڭ «ەرتەگىسىنە» يلانۋىن توقتاتار ەمەس.
«حالىق تەلەفون ارقىلى بانكتىك مەكەمەلەردىڭ اتىنان كەلەتىن كەز كەلگەن حابارلاماعا ايرىقشا نازار اۋدارىپ, قايتا تەكسەرىپ وتىرعانى دۇرىس. رۇقسات ەتىلمەگەن وپەراتسيالاردى بۇعاتتاۋ ءۇشىن تەلەفون ارقىلى بەيتانىس ادامداردىڭ ءبىرىنشى تالابى نەمەسە ۇسىنىسى بويىنشا بانكتىك دەرەكتەمەلەردى نەمەسە SMS-حابارلامالاردىڭ كودتارىن جازىپ الۋدىڭ, وزگە جيناقتارىن بانكتىڭ قانداي دا ءبىر شوتىنا اۋدارۋدىڭ ەشقانداي قاجەتى جوق. ءوز اتىڭىزعا كارتانى, ابونەنتتىك ءنومىردى اشۋ, ونىڭ ىشىندە وسىنداي ارەكەتتەرگە باسقا ادامداردى تارتۋ ۇسىنىلادى. كەيبىر جاعدايلاردا تەلەفونعا بانكينگ ورناتۋدى نەمەسە كارتالاردى باسقا ادامدارعا بەرۋدى سۇرايدى. كەيىننەن كورسەتىلگەن كارتالار مەن ابونەنتتىك نومىرلەردى الاياقتار اقشانى الۋ ءۇشىن پايدالانادى. وسىنداي وقيعالار ورىن العان كەزدە ساۋىسقانداي ساق بولعان ءجون», دەيدى ول.
راسىندا دا, ينتەرنەت ارقىلى ەلدىڭ ەسىن شىعاراتىن الاياقتاردىڭ ارەكەتتەرىنە توسقاۋىل قويۋ بويىنشا ءتۇرلى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ايتسە دە, حالىق ساۋاتتى بولمايىنشا الاياقتاردىڭ اق دەگەنى العىس, قارا دەگەنى قارعىس بولىپ قالا بەرە مە دەگەن قاۋىپ تە جوق ەمەس.
جامبىل وبلىسى
