اۋىز سۋ ماسەلەسى تولىقتاي شەشىلەدى
وڭىردە ءبىلىم سالاسىن وركەندەتۋ ءۇشىن قولدان كەلگەن جۇمىستىڭ ءبارى اتقارىلادى. وبلىس بيۋدجەتىنىڭ جارتىسىنان استامىن يەلەنىپ وتىرعان سالادا قوردالانعان ماسەلەلەر از ەمەس. سول وزەكتى ماسەلەلەردى ۋاقتىلى شەشۋدىڭ ماڭىزى زور. سوندا عانا سالانىڭ جۇمىسى جاندانباق.
وسى جىلى ءبىلىم سالاسىنا 244,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇل وبلىس بيۋدجەتىنىڭ 53 پايىزىن قۇرايدى. بيىل 22 ءبىلىم نىسانىنىڭ قۇرىلىسىنا 7,6 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپ, 7-ەۋى پايدالانۋعا بەرىلدى, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 10 مەكتەپتەگى جۇمىستار تولىعىمەن اياقتالماق. بۇدان بولەك, 4,1 ملرد تەڭگەگە 18 ءبىلىم بەرۋ نىسانى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلۋدە. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە ءۇش اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيتىن 2 ءبىلىم ورداسىنىڭ, وقۋشى ورنى تاپشىلىعى بار 2 مەكتەپتىڭ, توزىعى جەتكەن 6 مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلمەك.
«قايسىبىر ماسەلەلەر جىلدا قايتالانباۋى ءۇشىن مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسىن 20 تامىزعا دەيىن اياقتاپ, جاڭا وقۋ جىلىنا تولىعىمەن دايىن بولۋ كەرەگىن بىلەمىز. ساپاسىز جۇمىس اتقارعان, ءارى كەستەدەن كەشىككەن مەردىگەرلەر ءۇشىن قابىلداناتىن شارالار جەڭىل بولمايتىنى ەسكەرتىلدى», دەيدى ءوڭىر باسشىسى.
ن.نۇرجىگىتوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلى وبلىستا 2 197 ورىندى قۇرايتىن 24 بالاباقشا اشۋ كوزدەلسە, جىل باسىنان بەرى 1 600 ورىندىق 11 جەكەمەنشىك بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلگەن. 3-6 جاس ارالىعىنداعى بالالار بالاباقشامەن 100 پايىز قامتىلعان. وبلىس اكىمى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ اسحانالارىنداعى اس ساپاسى باقىلاۋدان تىس قالمايدى دەپ وتىر.
بىرقاتار ەلدى مەكەندە اۋىز سۋ ماسەلەسى ءالى دە بار ەكەنى بەلگىلى. اۋىلدارداعى اعايىندار ءبىرىنشى كەزەكتە اۋىز سۋ پروبلەماسىنىڭ وڭ شەشىمىن تاپقانىن قالاپ وتىر. بۇل ماسەلە الداعى بىرنەشە جىلدىڭ بەدەرىندە تولىق شەشىلەدى.
ن.نۇرجىگىتوۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ءبىرىنشى كەزەكتە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى رەتىمەن شەشۋگە دەن قويىلماق. وڭىردە اۋىز سۋ ماسەلەسىن تولىقتاي شەشۋدىڭ ماڭىزى زور. وبلىس اكىمى 2025 جىلى وڭىردە اتالعان ماسەلەنىڭ تۋىندامايتىنىنا سەنىمدى.
«حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ساپالى اۋىز سۋ مەن كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزۋ باعىتىندا اتقارىلاتىن جۇمىس از ەمەس. بۇگىنگى تاڭدا وبلىستاعى ەلدى مەكەندەردىڭ 269-ى (622 مىڭ تۇرعىن) ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتىلعان. بيىل تاعى 30 ەلدى مەكەندەگى 40,2 مىڭ تۇرعىن ساپالى اۋىز سۋعا قول جەتكىزەدى. سونداي-اق بيىل قوسىمشا 17 ەلدى مەكەندەگى 10 مىڭ ءۇي كوگىلدىر وتىنمەن قامتىلادى. وسىلايشا, دامۋ جوسپارىنا سايكەس, 2025 جىلعا قاراي وبلىستاعى 371 ەلدى مەكەن 100 پايىز اۋىز سۋمەن قامتىلىپ, تابيعي گازدى تۇتىنادى», دەيدى ول.
وزەكتى ماسەلە وڭىنان شەشىلۋى ءۇشىن 62 اۋىلعا سۋ قۇبىرىن تارتىپ, 40 اۋىلدىڭ اۋىز سۋ جۇيەسىن جاڭعىرتىپ, 31 اۋىلعا سۋ تازالاۋ بلوك ءمودۋلى ورناتىلماق. بۇگىنگى تاڭدا وبلىستاعى 36 ەلدى مەكەندە اۋىز سۋ كەستەمەن بەرىلەدى دەسەك, بيىل اتالعان اۋىلداردىڭ سانى 30 پايىزعا دەيىن قىسقارماق. ودان بولەك, 15 ەلدى مەكەنگە گاز تارتىپ, 50 ەلدى مەكەنگە تابيعي گاز جۇيەلەرىن تارتۋ ارقىلى جانە 2 اۆتونومدى گاز تاراتۋ ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, بۇل ماسەلە دە رەتىمەن شەشىلەدى.
ءوڭىر باسشىسى 2025 جىلعا دەيىن وبلىستاعى جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى جولداردىڭ ۇلەسىن 99,5 پايىزعا, ەلدى مەكەن كوشەلەرى بويىنشا بۇل كورسەتكىشتى 94,1 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن باسا ايتتى.
ء«بىر اۋىلدا – ءبىر جوبا»
ء«بىرىنشى جارتىجىلدىقتا وبلىستىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى 104,1 پايىزدى قۇراسا, ونەركاسىپ (108,1%), اۋىل شارۋاشىلىعى (102%), قۇرىلىس (105,7%), تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى (103,7%), ساۋدا (105,3%), بايلانىس (101,9%) سالالارىندا وڭ ديناميكا ساقتالعان. ەسەپتى كەزەڭدە وڭىرگە 155,8 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان.
باستى تالاپ – حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, تۇرمىسىن جاقسارتۋ, قوردالانعان ماسەلەلەرىن شەشۋ» دەگەن ن.نۇرجىگىتوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن «حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ» باعدارلاماسىن جەمىستى جۇزەگە اسىرۋعا ايرىقشا دەن قويىلىپ وتىرعانىن ايتادى.
«جوسپار حالىقتىڭ الەۋمەتتىك يگىلىكتەر مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جالپى جايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا بىرقاتار مىندەتتى شەشۋدى كوزدەيدى. وبلىستىڭ دامۋ جوسپارى 3 نەگىزگى بولىمنەن تۇرادى.
العاشقى ءبولىم اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ونەركاسىپ سالالارىندا 2025 جىلعا دەيىن قۇنى 2 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 1 154 جوبانى ىسكە اسىرا وتىرىپ, 14,4 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا باعىتتالدى», دەيدى ءوڭىر باسشىسى.
اتالعان دامۋ جوسپارى ارقىلى اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىندا جالپى قۇنى 73,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 711 جوبانى ىسكە اسىرىپ, 4,3 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلىپ وتىرعانى قۋانتادى. ساتىمەن ىسكە اسسا, ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تاپپاي جۇرگەن كوپتەگەن ازامات جۇمىسپەن قامتىلماق.
جىل قورىتىندىسىندا جالپى سالادا 110 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 400-گە جۋىق ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسادى دەپ كۇتىلۋدە. جالپى, اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ 10 باعىتتا جۇزەگە اسىرىلماق.
ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە كووپەراتسيا جۇيەسىن دامىتۋ ماقساتىندا اۋدان اكىمدەرى ەلدى مەكەننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى الەۋەتىن تۇبەگەيلى زەردەلەگەن. ءار اۋىلدىق وكرۋگتىڭ ءونىم ءوندىرۋ, قايتا وڭدەۋ جانە ءونىمدى وتكەرۋدە كلاستەرلىك ءتاسىلىن قولدانۋ مۇمكىندىگى ەسكەرىلىپ, جوبا ازىرلەنگەن.
بۇل ءتاسىلدى قولدانۋ ءۇشىن 10 اۋداننان ءبىر اۋىلدىق وكرۋگتەن, تاراز قالاسىنان ءبىر القاپ تاڭداپ الىنعان. اتالعان جوبالار كلاستەرلىك باعىتتا ء«بىر اۋىلدا – ءبىر جوبا» قاعيداتىمەن جۇزەگە اسىرىلماق.
وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلى سۋبسيدياعا بولىنگەن قاراجات وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 50 پايىزعا ارتىق.
«قولداۋ شارالارىمەن ءاربىر اۋىل, ءاربىر كاسىپكەر, شارۋالار قامتىلۋعا ءتيىس. بۇل جۇمىستاردى ناتيجەلى ىسكە اسىرۋ – اۋدان, اۋىل اكىمدەرىنىڭ نەگىزگى مىندەتى» دەيدى ول.
2021 جىلى وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن قولداۋعا بارلىق كوزدەن 36,3 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە 19,4 ملرد تەڭگە سۋبسيديا قارالعان بولسا, بيىل بۇل ماقساتقا 60 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر.
ن.نۇرجىگىتوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا 2019 جىلى باستاۋ العان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىستىق تابىسىن جاقسارتۋ باعىتىنداعى قاناتقاقتى جوبا جالعاسىن تابادى.
ء«بىر اي بۇرىن وبلىسقا ارنايى كەلگەن ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيا جوبانىڭ تيىمدىلىگىنە كوز جەتكىزىپ, بۇل تاجىريبەنى ەل كولەمىندە تاراتۋ ءىسىن قولعا الۋدا.
وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە وڭىردەگى 11 اۋىلدىق وكرۋگكە قاراستى 25 ەلدى مەكەندەگى 7 856 وتباسى قامتىلدى. اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزدىك. بۇل ماقساتقا جالپى 9,2 ملرد تەڭگە نەسيە قاراجاتى باعىتتالدى.
2021 جىلى قايتارىلعان نەسيەلەر ەسەبىنەن قوسىمشا 3 اۋىلدىق وكرۋگتى جوبا جالعاسىن تاپتى. قاناتقاقتى جوبامەن وڭىردەگى قالعان 139 اۋىلدىق وكرۋگتەردى قامتۋعا قاجەتتى قارجى كولەمى 75,5 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر. ۇسىنىسىمىز ۇكىمەتتەن قولداۋ تاپتى.
بىزدە بۇل جوبانى ارى قاراي ناتيجەلى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى كادر دا, تاجىريبە دە جەتكىلىكتى», دەيدى ءوڭىر باسشىسى.
وسى جىلى قاناتقاقتى جوبا اياسىنداعى جەڭىلدىكتەرمەن قامتۋ ءۇشىن وبلىستىڭ تاعى 10 اۋىلدىق وكرۋگى ايقىندالىپ وتىر. بۇل باعىتقا 6,4 ملرد تەڭگە قارجى قاجەت. قازىرگى تاڭدا جوبانىڭ بەس باعىتى بويىنشا اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ جوبا-ەسەپتەرى ناقتىلانىپ جاتىر.
وڭىردە كاسىپكەرلىك سالاسىنا قولداۋ كورسەتۋ جۇمىستارى ىلكى ساتكە دە دامىلداعان ەمەس. تيىسىنشە, قاجەتتى گرانتتار ءبولىنىپ, ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە بارلىق مۇمكىندىك جاسالىپ جاتىر. وسى جىلدىڭ 6 ايىندا جامبىلدىق كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە 10,5 ملرد تەڭگە شاعىن نەسيە بەرىلدى. ەكى مىڭنان استام ازاماتقا 3,3 ملرد تەڭگە گرانت ءبولىندى. ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, كاسىپكەرلەرگە جاعداي جاساۋ, مۇمكىندىكتەر ۇسىنۋ, ماسەلەلەرىن شەشۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەك ەمەس.
«سالاداعى جۇمىستاردى جەتىلدىرۋ, ينۆەستورلارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋ ءارى تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا 4 ارنايى الاڭ جۇمىسىن ىسكە قوستىق.
بىرىنشىدەن, اپتا سايىن وتىرىسى وتەتىن ينۆەستيتسيالىق شتاب جۇمىسىن باستادى. شتاب جۇمىسىنا ءاربىر كاسىپكەر قاتىسىپ, ءوز جوباسىن تانىستىرا الادى. ەكىنشى كەزەكتە پروكۋراتۋرا جانىنان قۇرىلعان ساراپتامالىق كەڭەستىڭ جۇمىسىن جالعاستىرامىز. ونداعى ماقسات – ءاربىر كاسىپكەردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەسىن قورعاۋ. ءۇشىنشى, «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنداعى وڭىرلىك كەڭەس پەن پالاتا جانىنداعى ىسكەر ايەلدەر كەڭەستەرى دە كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ الاڭىنا اينالاتىن بولادى», دەيدى ن.نۇرجىگىتوۆ.
ءوڭىر باسشىسى الداعى ۋاقىتتا حالىقتىڭ تۇرمىسىن ارتتىرۋ باستى باعىتقا اينالاتىنىن ايتىپ وتىر. سول ءۇشىن ەلدى مەكەندەردە دە قىرۋار شارۋا اتقارىلماق. ناتيجەسىن ۋاقىت كورسەتەدى.
جامبىل وبلىسى
