ايماقتار • 25 شىلدە, 2022

جولدى جوندەيتىن جان بار ما؟

347 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

«ەلىمىزدىڭ جولدارى ناشار ەكەنى جانە جول قۇرىلىسى سالا­سىن جەمقورلىق جايلاعانى ەشكىمگە جاسىرىن ەمەس. ءتىپتى باسقانى ايتپا­عاننىڭ وزىندە اقور­داعا اپاراتىن جولدىڭ ءوزى جاماۋ-جاماۋ قۇراق كورپە­گە ۇقسايدى. جالپى, بۇل سالادا قوردالانعان ماسەلە كوپ. تەن­دەر­دى جىل سا­يىن ءبىر­دى-ەكىلى كومپانيا عانا ۇتىپ الادى. مۇنداي جاع­­داي­­دىڭ قايتالانىپ كەلە جات­­قانىنا ونداعان جىل بول­دى». مەملەكەت باسشى­سىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتى­­رىسىندا ايت­قان وسى ءبىر سوز­دە­رى اۆتوجول ينفراقۇرى­لى­مىنداعى ءبىراز ماسەلەنى اڭ­عارت­قانداي.

جولدى جوندەيتىن جان بار ما؟

اينالما جولدىڭ الەگى كوپ

جول, مەيلى اۋە, تەڭىز, تەمىر جانە اۆتوكولىك جولدارى بولسىن – ەكو­نو­­ميكانىڭ كۇرەتامىرى سانالادى. بۇل جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ قان­شا­­لىقتى ماڭىزدى ەكەنىن الەمدە قالىپتاسقان قازىرگى گەوساياسي احۋال دا بايقاتىپ وتىر. ءتىپتى وسى سالانى دامىتۋ ارقىلى بۇدان تۇسەتىن تابىس­تى ارتتىرىپ, مەملەكەتتىك قازىنانى ۇلعايتىپ وتىرعان ەلدەر دە بار. وكى­نىش­­تىسى سول, ۇلى جىبەك جولىنىڭ بو­يىندا ورنالاسساق تا, بۇل باعىتتا ايتار­لىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزە الماي كەلەمىز. كەرىسىنشە اتالعان سالا سىبايلاس جەمقورلىقتان ارىلا الماي, ارام پيعىلدى ازاماتتار جول قۇ­رى­لىسىنا بولىنگەن اقشانى جىم­قى­رۋدى توقتاتار ەمەس.

پرەزيدەنتتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, جول جون­دەۋگە بولىنگەن قاراجاتتىڭ 44%-ىنا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ قورى­­تىن­دىسى جاسالماعان (464 ملرد تەڭ­­گەنىڭ 263 ملرد تەڭگەسى بويىنشا مەم­­لە­كەتتىك ساتىپ الۋ قورىتىندىسى بار).

ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگى سىندى بۇل پروبلەما اباي وبلىسىندا دا وزەكتى. اسىرەسە مۇنى جاز مەزگىلىندە انىق بايقاۋعا بولادى. نەگە دەسەڭىز, وڭىردە تۋريستەر ساياحاتتاپ, دە­ما­لۋعا ارنالعان كورىكتى جەرلەر جە­تەر­لىك. الايدا سول ورىندارعا جە­تۋ­دىڭ ماشاقاتى كوپ. ايتالىق, قى­تاي­مەن ىرگەلەس جاتقان ايدىندى الا­كولدىڭ شيپالى سۋىنا شومىلىپ, جازعى دەمالىس­تى پايدالى وتكىزۋدى قالاي­تىن­داردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ جاتىر. بىراق تا اۆتوكولىكتى تىزگىندەپ, كول­دى كورۋگە اسىققان اعايىنعا ءبىراز ءتوزىم كەرەك.

«جەكە كولىگىمىزبەن ەلوردادان الاكولگە بارىپ قايتتىق. پاۆلودارعا دەيىن جالعاسىپ جاتقان ءتورت جولاقتى كۇرە جولدىڭ جاعدايى تاماشا. ارمەن قاراي سەمەيگە دەيىن دە جولدىڭ سا­پا­­سى وتە جاقسى. سەمەي مەن قال­با­تاۋدىڭ اراسى دا ءدال سونداي. قال­با­تاۋ­دان اياگوزگە دەيىن 6 رەت اينالما جول­عا تۇسۋگە تۋرا كەلەدى. ونىڭ ۇزاق­تىعى – شامامەن 30 شاقىرىم. ەكى جىل بۇرىن 18 رەت اينالىپ, وي-شۇڭ­قىرلى جول­مەن قاتىناپ جۇردىك. اياگوزدەن تاسكەسكەنگە دەيىن تاعى دا 3-4 اينالما جولدى ارتقا تاستادىق. تۇتاستاي العاندا, جول ۇزاقتىعى 16 ساعات­تى الدى», دەپ شىعىسقا ساپارى  جايلى وي بولىسكەن استانا­لىق ءلايلا مۇساقان.

سيىرقۇيىمشاقتانىپ كەتكەن قالباتاۋ-مايقاپشاعاي باعىتى

اباي وبلىسى ءماسليحاتىنىڭ حات­شىسى قۋانىش سۇلەيمەنوۆ وسى وڭىر­دەگى جولداردىڭ جون­دەلۋى مەن ساپاسىنا بايلانىس­تى «قازاۆتوجول» ۇك»
اق-عا­ ارنايى ساۋالحات تا جولداپتى. سوعان­ سايكەس كومپانيانىڭ وڭىرلىك فيليا­لى بىلاي دەپ جاۋاپ بەرگەن:

«رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار سەمەي – قاينار باعىتىنداعى اۆتو­مو­­بيل جولىنا 2020 جىلى جالپى ۇزىندىعى 46 شاقىرىمدى قۇ­رايتىن (112-132, 182-208 شاقىرىم) ۋچاس­كە­لەرىندە ورتاشا جوندەۋ جۇر­گىزىل­دى, سونداي-اق بۇل جولدا 2021 جىلى جالپى ۇزىندىعى 62 شاقى­رىم­دى قۇرايتىن (132-182 شاقىرىم, 208-220 شاقىرىم) ۋچاسكەلەرىندە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. وسى جىلى جۇمىس جوسپارى بويىنشا ۇزىندىعى 48 شاقىرىمدى قۇرايتىن (220-268 شاقىرىم) ۋچاسكەسىندە ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق قىزەمشەك اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى سەمەي – قاينار جولىنىڭ 47-51 شاقىرىم ۋچاسكەسىنە ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزۋگە بايلانىستى جۇمىس جوسپارىنا سمەتالىك كۇجاتتاما ازىرلەنىپ, ۆەدومستۆولىك ساراپتامانىڭ قورى­تىن­دىسى الىندى.

اياگوز اۋدانىنا قاراستى رەسپۋب­لي­كالىق ماڭىزى بار قاراعاندى – اياگوز – تارباعاتاي – بۇعاز اۆتوموبيل جولىنىڭ ۇزىندىعى 84 شاقى­رىم­دى قۇرايتىن (620-660, 660-704 شاقىرىم) ۋچاسكەسىن قايتا جاڭارتۋعا جوبالاۋ-سمەتالىق كۇجاتتاما ازىرلە­نىپ جاتىر. قايتا جاڭارتۋعا ارنالعان جو­بالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىر­لەۋ جۇمىستارى 2023 جىلدىڭ باسىن­دا اياقتالادى.

­تالدىقورعان – قالباتاۋ – وس­كە­مەن جانە قالباتاۋ – ماي­قاپ­شا­عاي اۆتوموبيل جولدا­رى­نىڭ قايتا جا­ڭارتۋ جۇمىس­تارىنىڭ اياقتالۋ مەر­زىمى قو­سىم­شا كەلىسىمشارتكا ساي­كەس ەكى ءدالىز بويىنشا 2023 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كورسەتىلگەن. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ەكى باعىتتاعى اۆتوموبيل جولدارىنداعى ۋچاسكەلەردە قۇرىلىس جۇمىستارى جۇر­گىزىلىپ جاتىر. تالدىقورعان – قال­باتاۋ – وسكەمەن اۆتوموبيل جو­لىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇر­گىزۋگە جاۋاپتى باس مەردىگەر – قى­تاي­لىق كومپانيا Citic Construction Co., LTD. سونىمەن قاتار قالباتاۋ – مايقاپشاعاي اۆتوموبيل جولىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە جاۋاپتى باس مەردىگەر – قىتايلىق كومپانيا XinXing», دەلىنگەن ۇلتتىق وپەراتوردىڭ جاۋابىندا.

دەسە دە, «قازاۆتوجولدىڭ» بۇل جاۋابى ءوڭىر دەپۋتاتتارىن قاناعات­تان­دىرماعان سىندى. ويتكەنى تاعى ەكى ساۋالحات يندۋستريا جانە ينفرا­قۇ­رى­لىمدىق دامۋ ءمينيسترى مەن اتال­عان ۆەدومستۆوعا قاراستى اۆتومو­بيل جولدارى كوميتەتىنىڭ باسشى­سى­نىڭ اتىنا جولداندى.

250 شاقىرىمداي جولدى سالۋعا ۋادە ەتتى

تاياۋداعى پرەزيدەنتتىڭ ايتقان سىنى مەن وڭىرلەردەن تۇسەتىن شاعىم جيىلەگەن سوڭ جول قۇرىلىسىنا جا­ۋاپتى ۇيىم جوعارىداعى ۋچاسكەلەردە ءتيىستى جۇمىستار جاندانعانىن حا­بارلادى.

«تاعى ءبىر ۇزاقمەرزىمدى نىساندا قۇ­رىلىس جۇمىستارى جانداندى. ما­سە­لە تالدىقورعان – قالباتاۋ – وس­كەمەن تاسجولىنا بايلانىستى. اي­تا­لىق, وتكەن اپتادا جول نىسانىندا اسفالت توسەۋ جۇمىستارى باس­تالدى.

اتالعان تراسسانىڭ جالپى ۇزىن­دى­عى 768 شاقىرىمدى قۇراپ, 16 ۋچاس­كەدەن تۇرادى. مالدىڭ وتۋىنە جانە سۋ وتكىزەتىن قۇبىرلاردى ورناتۋ جۇ­مىستارى 81%-عا, ال كوپىرلەردى ورنا­تۋ بويىنشا جۇمىستار 63%-عا ورىن­دالدى. باس مەردىگەر – قىتايلىق CITIC Construction كومپانياسى.

نەگىزگى ماقسات – جىلدىڭ اياعىنا دەيىن بارلىق جولدىڭ باسىم بولىگىنە اسفال­تبەتون جابىنىن توسەۋ. بۇدان باسقا اينالما جولداردىڭ سانىن قىس­­قار­تۋ بويىنشا جۇمىستار جۇر­گى­زىلىپ جاتىر.

جالپى, ەلىمىز بويىنشا رەسپۋب­لي­كالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 95 ۋچاسكەسى قۇرىلىس جۇ­مىستارىمەن قام­تىلعان», دەپ كور­سە­تىلگەن ۇلتتىق كوم­پانيا تارات­قان اقپاراتتا.

اتالعان ۇيىمنىڭ مالىمەتىنە سۇيەن­سەك, ۇلتتىق وپەراتور رەس­پۋب­ليكالىق قالباتاۋ – مايقاپ­شا­عاي تاسجولىنداعى قۇرىلىس-مون­تاج­­داۋ جۇمىستارىنا بايلانىس­تى كون­سور­تسيۋمى­نىڭ قۇرامىن قايتا قا­راپ, قوسىمشا كەلىسىمگە قول قويىلۋ­مەن قا­تار قاجەتتى كولەمدەگى ارنايى تەح­نيكا مەن ماماندار جۇمىل­دى­رى­لىپ وتىر.

وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن باس مەردىگەر 250 شاقىرىمداي جولدى سالىپ بىتۋگە ءتيىس. قازىر مۇندا 300-گە جۋىق ارنايى تەحنيكا مەن 400-دەن اسا ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. جۇ­مىس­قا تارتىلعانداردىڭ 90%-ى – جەر­گىلىكتى حالىق. ولاردىڭ دەنى – تەح­ني­كالىق ماماندىقتاردى مەڭ­گە­رىپ شىق­قان ازاماتتار.

اتالعان اۆتوجولدىڭ تۇتاستاي ۇزىندىعى – 415 شاقىرىم. جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ بۇل كۇرە جول 2 جولاقتان تۇرىپ, II-ءشى تەحني­كا­لىق ساناتقا سايكەس كەلدى دەپ سەندىرىپ وتىر باس مەردىگەر.

سەمەيگە ساياحاتتايتىن تۋريستەر مىن­دەتتى تۇردە جيدەبايداعى ۇلى اباي­دىڭ كەسەنەسىنە ايالداپ, حاكىمنىڭ رۋ­حى­نا تاعزىم ەتپەي كەتپەيتىنى بەل­گىلى. بۇل رەتتە وبلىس ورتالىعى مەن قاراۋىلدىڭ اراسىنداعى جول دا جاڭ­عىرتۋدى قاجەت ەتەتىنىن ايتا كەت­كەن ورىندى. قۋانتارلىعى, وبلىس اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ سەمەي – قاراۋىل باعىتىنداعى جولدى تورتجولاقتى ەتىپ سالۋ مۇمكىندىگى قاراس­­­تىرىلاتىنىن جەتكىزدى. ناتي­جە­سىندە, كيەلى وڭىرگە ساپارلايتىن حالىقتىڭ سانى ارتىپ, تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋعا جول اشىلادى.

ۇكىمەتتى شيراتىپ العان ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۆتو­كولىك جولدارى سالاسىنا تۇبە­گەيلى رەفورما جۇرگىزۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ, «قازاۆتوجول» مەن «قازا­قاۆ­تو­دوردى» بىرىكتىرىپ, ءبىرتۇتاس اۆتوجول كومپانياسىن قۇرۋدى تاپسىردى. ناتيجەسىندە, قىزمەتكەرلەردىڭ سانى قىسقارىپ, بۇل تۇتاستاي سالانى كەشەندى تۇردە دامىتۋعا سەرپىن بەرۋ­گە­ ءتيىس دەدى. ال بۇدان مينيسترلەر كا­بي­­نە­تى قانداي ساباق تۇيگەنىن ۋاقىت كور­سەتەر.

 

اباي وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار