اۋىلداعى اۋرۋحانالاردىڭ اۋجايى

قاراڭىزشى, ماسەلەن كوكسۋ اۋداننىڭ وزىندە 29 دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ 8-ءى عانا ۇلگىلىك, قالعانى بەيىمدەلگەن ساماننان نەمەسە قامىستان سالىنعان عيماراتتاردا ورنالاسقان. 13 نىساندى قايتا سالۋ كەرەك, ۇشەۋىن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى كۇتىپ تۇر. بۇل – ءبىر اۋداننىڭ عانا جايى. توزىعى جەتكەن ەمحانالار مەن جاڭارتۋدى تالاپ ەتەتىن نىساندار قاي ءوڭىردى ءتۇرتىپ قالساڭىز دا مەنمۇندالاپ شىعادى. بيىل وبلىستا 12 ءمودۋلدى-بلوكتى ەمحانا سالۋ جوسپارلانۋدا. ولار اقسۋ اۋدانىنا قاراستى كوكوزەك ەلدى مەكەنىنە, الاكول اۋدانىنا قاراستى قامىسقالا, جىلاندى ەلدى مەكەندەرىنە, ەسكەلدى اۋدانىنا قارايتىن قورجىنباي, اباي, تەرەكتى اۋىل­دارىنا, قاراتال اۋدانىنىڭ قارا­­قۇم, ۇشكومەي اۋىلدارىنا, كەربۇلاق اۋدانىنىڭ كانا­­ۆا­لوۆكا, شاعان, ارالتوبە, سون­داي-اق كوكسۋ اۋدانىنىڭ جام­بىل اۋىلىنا تۇرعىزىلماق. بۇ­لار­دىڭ بارلىعىنىڭ جەرى ءبولى­نىپ, قۇجاتتارى دايىندالۋدا. وڭىر­لەرگە قاراستى قالعان اۋىلدار كەزەگى كەلگەنشە شىداي تۇرماق.

وسى كوكسۋ وڭىرىندە سوڭعى 6 جىلدا ءتورت-اق نىسان سالىنىپتى. تىزبەلەي كەتسەك, 2015 جىلى اۋداندىق ەمحانا, 2017 جىلى تەرەكتى, 2020 جىلى كوكسۋ بەكەتى جانە اينابۇلاق اۋىل­دارىنا قاراستى شاعىن ەمحا­نالار تۇرعىزىلعان. ودان بولەك ەكى دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەك­تىسىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلگەن. 2019 جىلى اۋداندىق اۋرۋحانا قوسالقى ءۇي-جايلارى جانە العاباس اۋىلىنداعى دارى­گەرلىك امبۋلاتوريا جاڭار­تىلعان. اۋداندىق ورتالىق اۋرۋ­حانا باسشىسى اسقار مارات ۇلى بيىل ەكى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىسى باستالعانىن ايتادى.

«اقشاتوعان جانە ەڭبەكشىقازاق اۋىلىنىڭ فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتى سالىنادى. جانە دە ءبىر مەدي­تسي­­نالىق نىساننىڭ قۇرىلىسىنا وبلىس بيۋدجەتىنەن 50 ملن تەڭگە قارا­جات ءبولىندى. جامبىل اۋىلىنىڭ فەلد­شەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتىنە بلوك­تى-ءمودۋلدى كونسترۋكتسيانى ورناتۋ جوس­پارلانىپ وتىر. اۋداندا ءبىرىن­شى كەزەكتە ءتورت دەنساۋلىق ساقتاۋ نى­سانى قۇرىلىسىنىڭ جوبا­لىق-سمەتالىق قۇ­جات­تارى ازىر­لەۋ­گە قاراجات سۇ­را­لۋدا. ولار – 10 جىل قازاقستان, قى­زىل­توعان, جەتىجال, بەسقاينار اۋى­لى­نا تيە­­سىلى مەدي­تسي­نا­لىق پۋنكتتەر», دەيدى ا.مارات ۇلى.

قىزىلتوعان اۋىلىنىڭ 1976 جىلى قا­مىستان سالىنعان مەديتسينالىق پۋنكت بار, حالىق سانى – 622 ادام, اۋدان^­ ورتالىعىنان 43 شاقىرىم جەردە ورنا­لاسقان. ال 1 001 ادام تۇراتىن جەتىجال اۋىلى 1988 جىلى سالىنعان ەسكى عيماراتتا وتىر. اۋداننان 52 شا­قى­رىم جەردە. 10 جىل قازاقستان اۋى­لىن­دا دا جاعداي سونداي. بەسقاينار اۋىلىنىڭ مىڭعا جۋىق حالقى بولسا 1965 جىلعى عيماراتتى پانالاۋدا. ودان بولەك 2 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا مۇقتاج. ماسەلەن, مۇقىرى اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا عيماراتى 1987 جىلى كىرپىشتەن سالىنعان, حالىق سانى – 2 253. سونداي-اق زىليحا تامشىباي اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋ­لاتورياسىنىڭ دا جاعدايى ءماز ەمەس. 1987 جىلى كىر­پىش­تەن سالىنعان نىسان قاۋساپ تۇر.

«قازىر تاعى 1 مەديتسينالىق نىسان­نىڭ عيماراتىن كۇردەلى جوندەۋ ءۇشىن جو­­­بالىق-سمەتالىق قۇجاتتى دايىن­­داۋ­­عا قاراجات سۇرالۋدا. تالاپ­تى اۋى^­­­­­لىنىڭ فەلدشەرلىك-اكۋ­شەر­­لىك پۋنك­تى 2007 جىلى كىرپىش­تەن سالىنعان. 1 256 تۇرعىنى بار. قا­بىليسا اۋىلىن­دا 943 حالىق تۇرادى, جىل سايىن تۇر­­­عىندار سانى كەمۋدە, تابيعي ءوسىم كورسەتكىشى وتە تومەن اۋىلداردىڭ ءبىرى. قازىر اۋىلدا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا جۇمىس ىستەۋدە. ءبىر وتباسىلىق دارىگەر, ءبىر فەلدشەر, ءتورت مەدبيكە جۇمىس اتقارۋدا. دارىگەرلىك امبۋ­لاتوريانىڭ عيماراتى 1980 جىلى تەمىر-بەتوندى پليتادان سا­لىن­عان, ءار جىل سايىن اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇر­گىزى­لە­دى», دەيدى اۋداندىق اۋرۋحانا باسشىسى ا.مارات ۇلى.

اۋدان اكىمشىلىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ عيماراتتارىن جاڭارتۋ مەن جاقسارتۋ جۇمىستارى كەزەڭ-كەزەڭ­مەن وتكىزىلۋدە دەيدى. بۇگىندە عي­ما­راتتارى ەسكى, جوندەۋگە كەلمەيتىن مە­دي­­تسينالىق ۇيىمدارعا ءبىرىنشى كەزەك باسىمدىلىعى بەرىلۋدە ەكەن. جەرگى­لىك­تى بيلىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, رەتى كەلگەن جاعدايدا اۋىلدارعا زاماناۋي بلوكتى-ءمودۋلدى كونسترۋكتسيادان قۇ­را­لا­تىن مەديتسينالىق پۋنكت­­تەر سالىنۋ قا­راستىرىلۋدا.

ءوڭىر-وڭىرلەر دە از دا بولسا ادام سانىنا بايلانىستى تۇرعىندارعا دارى­گەر­لىك امبۋلاتوريا, فەلدشەرلىك-اكۋ­شەر­لىك پۋنكت, مەديتسينالىق پۋنكت­تەر قىزمەت كورسەتەدى. تۇرعىن سا­نى مىڭ ادامعا تولمايتىن اۋىل­دار­عا مە­دي­تسينالىق پۋنكتتەر تيە­سى­لى. بىل­تىر­­دان بەرى وبلىستا تەز قۇرىلاتىن شاعىن ەمحانالار تۇر­عى­زىلا باستاعان. وب­لى­­سىمىزداعى العاشقى زاماناۋي ەم­حانا ەسكەلدى اۋدانىنا قاراستى بيعاش اۋىلىندا پايدالانۋعا بەرىلىپتى. شىر­كىن, وسىنداي نىساندار كوپ بولسا دەيمىز عوي!

اتالعان اۋىلدا 235 ادام تۇرادى. ەلدى مەكەن جالعىزاعاش وكرۋگى­نە قا­راي­دى. ەكى اۋىلدىڭ اراسى – 4-5 شا­ق­ىرىم. وسى كۇنگە دەيىن سىر­قات­تان­عان ادامدار ەم-شارا الۋ ءۇشىن جال­عىزاعاشقا بارىپ جۇرگەن. بۇگىن­دە اۋىل حالقى دەنساۋلىعى سىر بەرسە, وز­دە­رىندەگى جاڭا ەمحاناعا تەك­سە­رى­لە­دى.

ەسكەلدى اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى زامير ساكيەۆ مەديتسينا مەكەمەسى قىستا سالىنعاندىقتان ءبىراز اۋرە-سارساڭنىڭ بولعانىن جاسىرعان جوق. مەكەمە سالاتىن جەر تاستاق بول­­عان­دىقتان, جەر قازۋ قيىنعا سو­عى­پ­­تى. سونداي-اق كۇننىڭ سۋىعىنا قاراماي سۋ, ەلەكتر جەلىسىن تارتۋعا تۋرا كەلگەن. ينفراقۇرىلىمدى تار­تۋ­عا اكىمدىك, تاتەك, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا اتسالىسقان كورىنەدى. ەلەكتر تارتاتىن ترانسفورماتوردى ورناتۋدىڭ وزىنە 3 ملن تەڭگە قارجى كەتكەن.

«بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق پۋنكت­تى سالۋدىڭ ارتىقشىلىعى, جوبا­لاۋ-سمەتالىق قۇجات جاسالمايدى. ايت­پەسە سول قۇجاتتى جاساۋدىڭ وزىنە بىرنەشە جىل جانە قىرۋار قارجى كە­تە­دى. بلوكتى پۋنكتتى جازدا جاساۋ كەرەك. ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيانى دا ەرتەرەك تارتىپ تاستاعان ءجون. پۋنكت 1-2 ايدا ورناتىلاتىن بولعاندىقتان, كوگالداندىرۋ جۇمىسىن دا قاتار اتقارۋ كەرەك. قۇرىلىسقا پەنوبلوك ماتەريالى پايدالانىلادى. مەديتسينالىق پۋنكت­تى سالىپ بەرگەن جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋلى سەرىكتەستىگى بلوكتى-ءمودۋلدى مە­كە­­مە جارتى عاسىرعا دەيىن سىر بەر­مەيدى دەيدى. بىلتىردان بەرى ءبىراز تاجىريبە جيناپ قالدىق», دەدى ز.سامات ۇلى.

ماماننىڭ ايتۋىنشا, مەكەمەنى قىستا جىلىتۋعا اي سايىن 30 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ەلەكتر قولدانىلادى. مە­ديتسينالىق پۋنكت ىشىندە دارەتحانا دا بار. مەردىگەر كومپانيا ەمحاناعا 4 كونديتسيونەر قويىپ بەرىپتى. قۇرىلعى ەكى جىلعا دەيىن بۇزىلسا, كومپانيا وزدەرى اۋىستىرادى.

اتالعان اۋداندا تاعى وسىنداي 3 بلوكتى-ءمودۋلدى ەمحانا سالىنباق. كەيبىر وكرۋگكە قاراستى اۋىلداردىڭ اراسى شالعاي ەكەنىن ەسكەرسەك, مۇنداي پۋنكت كوپتەپ سالىنۋى ءتيىس.

«بۇرىن ەم الۋ ءۇشىن جالعىزاعاشقا, كەيدە اۋدان ورتالىعى قارابۇلاققا باراتىنبىز. بارىپ-قايتقانشا ۇيدە قالعان بالا-شاعامىزدى ويلاپ ەسىمىز شىعادى. سىرتتا ەم الۋعا كەزەكتە تۇر­عان ادامدار كۇتىپ قالماسىن دەپ سيس­تە­مانى قۇيدىرا سالىپ, توسەكتى بوساتىپ بەرۋدى ويلايمىز. ودان اۋىلعا قايتاتىن تاكسي ىزدەيمىز. جاسى كەلگەن ادامداردىڭ جاعدايىن ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. مىنا ەمحانا جاقسى بولدى. زامانعا ساي جاساقتالعان. سىرتقى قا­شا­دان كىرگەننەن جانىڭىز جايلانىپ سالا بەرەدى. ەمدى اسىقپاي الامىز. ۋكول­دان كەيىن ءبىراز ۋاقىت جاتامىز», دەيدى اياۋلىم اسقار.

جاقىندا وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ كوكسۋ اۋدانىن ارالاعاندا دارى­گەرلەر ءاربىر اۋىلعا وسىنداي مەدي­تسينالىق پۋنكتتىڭ قاجەت ەكەنىن جەت­كىز­گەن. ايماق باسشىسى مۇنداي ەمحانالاردى الدىمەن دارىگەرلىك كومەككە ءزارۋ ەلدى مەكەندەرگە تۇرعىزۋ كەرەكتىگىن ايتقان. ىندەت ىرگەگە كەلدى, ەندى ەلدىڭ جانايقايى ەستىلەدى. بۇگىندە COVID-19 بويىنشا ەپيدەميالىق جاعداي قايتا كۇردەلەنىپ كەلەدى, سوڭ­عى اپتادا 131 جاعداي تىركەلگەن. ازىر­گە جاعدايدى باعالاۋ ماتريتساسىندا وبلىس «جاسىل ايماقتا». سوڭعى تاۋلىكتىڭ وزىندە 37 ادام ناۋ­قاس­تا­نىپ­تى. بۇل اۋىلداعىلار اۋدانعا, اۋدان­دا­عىلار قالاعا سابىلا­دى دەگەن ءسوز. ما­سەلەنى مەملەكەت نازاردا ۇستاسا دەي­مىز.

جەتىسۋ وبلىسى