قالالىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار قوقانباەۆ اۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ءتيىستى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلگەنىن ايتادى. جەكە ينۆەستور «سكات» اۋەكومپانياسى تەرمينال قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدە. اتالعان قۇرىلىس نىسانى ەرەكشە جوبالاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. تەرمينال پايدالانۋعا بەرىلگەن سوڭ ونىڭ جولاۋشىلار قابىلداۋ قابىلەتى ون ەسەگە ارتادى.
«قازىر مىسالى, ساعاتىنا 200 جولاۋشىعا قىزمەت كورسەتسە, تەرمينال سالىنىپ بىتكەن سوڭ ول 2 مىڭ جولاۋشىعا وسەدى. بۇل – ءبىرىنشى ارتىقشىلىعى. ەكىنشىدەن, باسىندا ينۆەستورلارعا تەلەسكوپيالىق تراپتار قويۋدى مىندەتتەگەنبىز. ينۆەستور وسى تالاپتى ورىندادى. 2018 جىلى شىمكەنت قالاسى اكىمدىگى مەن «سكات» اۋەكومپانياسى اراسىندا جاڭا جوباعا وراي مەموراندۋم تۇزىلگەن. اكىمدىك تاراپىنان موينىنا العان مىندەتتەمەگە ساي جاڭا تەرمينالعا دەيىن جول جۇرگىزىلدى. اۆتوتۇراق ورنى ۇيىمداستىرىلدى. سول سەكىلدى ءتيىستى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا تەرمينال قۇرىلىسى 85 پايىزعا ورىندالىپ وتىر», دەيدى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.
ءيا, جاڭا تەرمينالدىڭ شاتىرى تولىق جابىلىپ, قاسبەتتەرى جاسالۋدا. ودان بولەك, ىشكى كوتەرۋ مەحانيزمى تراۆولاتور, ەسكالاتور, ليفتىلەر ورناتىلۋدا. تەلەسكوپيالىق تراپتار مەن باگاجدىق جۇيەگە قاجەتتى قۇرىلعىلاردىڭ بارلىعى ساتىپ اكەلىنىپتى. اكىمدىك وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, جوبا جوسپارلانعاندا قۇنى 12 ملرد تەڭگە بولىپتى. قازىرگە دەيىن ينۆەستورلار قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن لوگيستيكا قىزمەتىنىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى 15 ملرد تەڭگەگە دەيىن شىعىن شىعارعان. سونىمەن بىرگە پاندەمياعا بايلانىستى 2 جىلدىق شەكتەۋ كەزىندە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ مەرزىمى سوزىلعان. جالپى, تەرمينالدىڭ اۋماعى 40 مىڭ شارشى مەتر, ونىڭ ىشىندە پايدالى ايماق 35 مىڭ شارشى مەتر بولماق. ال قولدانىستاعى تەرمينالدىڭ اۋدانى 3,5 مىڭ شارشى مەتر عانا ەكەن. جوبانى جۇزەگە اسىرۋشى, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, «سكات» اۋەكومپانياسى شىمكەنتتىڭ جەرگىلىكتى ينۆەستورى بولىپ سانالادى. سول سەبەپتى دە قالالىق اكىمدىك اۋەكومپانيانىڭ وسى تەرمينال ارقىلى ۇشۋ گەوگرافياسىن كەڭەيتۋگە مۇددەلىلىك تانىتىپ وتىر. رەسمي ەمەس, ينۆەستور تاراتقان اقپاراتقا سايكەس جاڭا تەرمينال بيىل جىل سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلمەك. ناتيجەسىندە, ىشكى رەيستەر كەڭەيىپ, حالىقارالىق اۋە رەيستەرىنىڭ سانى ارتادى دەپ كۇتىلۋدە.
دەسەك تە اۋەجايدىڭ بۇگىنگى قۇرىلىسىنا قاتىستى قارسى پىكىر ايتۋشىلار از ەمەس. مىسالى, قانشاما جىل قالانىڭ ساۋلەت قۇرىلىسى سالاسىن باسقارىپ, وسى قىزمەتتەن زەينەتكەرلىك دەمالىسقا شىققان, كەزىندە مەگاپوليستىڭ ساۋلەتىن قالىپتاستىرۋعا وزىندىك ۇلەسىن قوسقان نۇرلان ارحاباەۆ باس جوسپارعا العاشقى شتريحتەر ەنە باستاعان ەرتە كەزگى ۋاقىتتا اۋەجاي تەمىرلان تاسجولى باعىتىندا, بىراق قالادان 10-15 شاقىرىم قاشىقتىقتا سالىنادى دەپ جوسپارلانعانىن ايتادى.
«مەنىڭ ويىمشا, ينۆەستيتسيالىق قاراجاتتىڭ جوقتىعىنان بولسا كەرەك, اۋەجاي سول ورنىندا قالىپ قويدى. قازىر ءتىپتى قالا اۋماعى كەڭەيگەن سوڭ اەروپورت مەگاپوليستىڭ ىشىندە قالىپ كەتتى. اينالاسى قاپتاعان ەلدى مەكەن. ەستەرىڭىزدە بولسا, الماتى قالاسى اۋەجايىنىڭ ماڭىندا ۇشاق ۇيگە سوقتىعىپ اپاتقا ۇشىراپ, ءبىراز ادام قازا تاپقان ەدى. وسى قايعىلى وقيعادان سوڭ ءتيىستى ۆەدومستۆو مەن پروكۋراتۋرادان اۋەجاي ماڭىنداعى ۇيلەردى كوشىرۋ تۋرالى تاپسىرما كەلگەن. بىراق مەنىڭ بىلۋىمشە, سول تاپسىرما تولىق ورىندالعان جوق. شىمكەنتتىڭ اۋەجايىنىڭ ماڭىندا ءالى دە 200 ۇيدەي قالىپ وتىر. نەگىزىندە ەرەجە بويىنشا اۋەجايلار قالانىڭ سىرتىندا بىرنەشە شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسۋى كەرەك. بارىنەن بۇرىن ادام ءومىرى ماڭىزدى ەمەس پە؟!», دەيدى ن.ارحاباەۆ.
ال اتى-ءجونىن ايتپاۋىن وتىنگەن, وسى سالاعا جاۋاپتى ماماننىڭ سوزىنشە, شىمكەنتكە زامان تالابىنا ساي حالىقارالىق ۇلكەن اۋەجاي قاجەت. قازىرگى اۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى قورعانىس مينيسترلىگىنە قاراستى ەكەنىن, سوندىقتان ول ازاماتتىقتان گورى اسكەري اۆياتسيالىق ستراتەگيالىق نىسانعا كوبىرەك جاتادى. تۇركىستان قالاسىنا سالىنعان حالىقارالىق اۋەجاي شىمكەنتتىڭ اۋە قاقپاسىنىڭ مارتەبەسى مەن ابىرويىن تومەندەتكەنىن ايتۋشىلار دا جوق ەمەس.
دەي تۇرعانمەن, تەرمينال قۇرىلىسىن قاداعالاۋشى قالا اكىمدىگىنىڭ ءتيىستى باسقارما وكىلى مۇحتار قوقانباەۆ قازىرگى اۋەجاي ءوزىنىڭ ورنىندا قالا بەرەتىنىن, جاڭا اۋەجاي سالۋ ماسەلەسى شىمكەنت رەسپۋبليكالىق مەگاپوليس مارتەبەسىن العالى دا كوتەرىلمەگەنىن ءمالىم ەتتى. ويتكەنى اەروپورت سالۋ قۇرىلىس جوبالارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ قۇنى قىمبات نىسانداردىڭ ءبىرى سانالادى. سوندىقتان وعان ميللياردتاعان قارجى جۇمسالادى. شىمكەنتتە جاڭا اۋەجايدىڭ قۇرىلىسىن باستاۋعا بىرىنشىدەن, بيۋدجەت كوتەرمەسە, ەكىنشىدەن مۇنداي مەگاجوبانى جۇزەگە اسىرۋعا ينۆەستوردىڭ تابىلۋى قيىن. اكىمدىك وكىلى بولاشاقتا مەگاپوليس تۇرعىندارى 5-10 ملن-نان اسقان كەزدە بۇل ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگى بىلىنەر دەگەن پىكىردە.
ءانۋار جۇماشباەۆ,
جۋرناليست
شىمكەنت
