بۇگىندە ەلىمىزدە بالالار قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىك بارلىق كۇش-جىگەردى ينتەرناتتىق ۇلگىدەگى بالالار ۇيلەرىنىڭ سانىن ازايتۋمەن قاتار بالالاردى پاتروناتتىق ينتەگراتسيالانعان وتباسىلارعا جانە وتباسىلىق ۇلگىدەگى بالالار ۇيلەرىنە بەرۋگە باعىتتاپ, ءار بالانىڭ وتباسىندا ءومىر ءسۇرۋ جانە تاربيە الۋ قۇقىقتارىنا ءمان بەرۋدە. بۇل باعىتتا «قازاقستاننىڭ SOS بالالار اۋىلدارى», «جانۇيا» مامانداندىرىلعان كەشەنى سياقتى ورتالىقتار جۇمىسىنىڭ ماڭىزىن اتاپ وتۋگە بولادى.
بالالاردىڭ قوعاممەن ىقپالداسا ءومىر ءسۇرۋىن تولىققاندى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ورتالىقتاردا ءبىلىم, تاربيە جۇمىستارىمەن قاتار بالالاردىڭ جازعى دەمالىسى دا ءتيىمدى ۇيلەستىرىلگەن. دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بيىل جازعى لاگەرلەرگە از قامتىلعان وتباسى بالالارىنىڭ – 61, ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ – 64, دەۆيانتتى تاربيەدەگى بالالاردىڭ 82 پايىزى قامتىلعان.
ماۋسىم ايىنىڭ 1-ىنەن باستاپ قالا وقۋشىلارى جازعى لاگەرلەردە كوڭىلدى دەمالىسىن وتكىزۋدە. قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ دەرەگى بويىنشا, بيىل 100 مىڭنان اسا بالا لاگەرلەردە دەمالۋ مۇمكىندىگىنە يە. الەۋمەتتىك تۇرمىسى تومەن, كوپبالالى وتباسىلاردىڭ بالالارى, ەرەكشە ءبىلىم الۋدى قاجەت ەتەتىن جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان 3 مىڭنان اسا وقۋشى قالا سىرتىنداعى جازعى لاگەرلەردە تەگىن دەمالادى. وسى ورايدا بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ جانە دە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا ارنالعان پسيحوفيزيكالىق تەحنيكالىق سپەتسيفيكاتسيا كۇشىنە ەنگەن.
جازعى دەمالىسىن «جانۇيا» مامانداندىرىلعان كەشەنى تاربيەلەنۋشىلەرى مەكتەپ جانىنداعى «كۇنشۋاق» جازعى لاگەرىنەن باستادى. ال 12-22 ماۋسىم ارالىعىندا 73 تاربيەلەنۋشى «سپۋتنيك» دەمالىس ورنىندا دەمالىپ قايتسا, 1-25 شىلدە ارالىعىندا 88 تاربيەلەنۋشى الماتى وبلىسىنداعى «ورنەك» لاگەرىندە قىزىقتى دەمالىس كۇندەرىن وتكىزەدى. ديرەكتوردىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى گۇلنار بايداۋلەتوۆا «بالالاردىڭ جازعى دەمالىسى تاربيە ءۇيىنىڭ قابىرعاسىندا عانا ەمەس, قالا ماڭىنداعى لاگەرلەردە دە وتكىزۋگە جاعداي جاسالعان. تاربيەلەنۋشىلەر باراتىن لاگەرلەر تاماشا تابيعات اياسىندا ورنالاسقان. ال قىزىقتى ءارى ەرەكشە تارتىمدى باعدارلامالار بالالاردىڭ دەمالىسىن كوڭىلدى وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى.
«جانۇيا» مامانداندىرىلعان ورتالىعىندا بالالار كۇزگى, قىس مەزگىلدەرىندەگى دەمالىستارىندا وقۋ-تاربيە جوسپارىندا قاراستىرىلعان كەستەگە سايكەس قالانىڭ كورىكتى جەرلەرىن ارالاپ, تانىمدىق ەكسكۋرسيالارعا قاتىسادى. بۇگىندە ورتالىقتا اسىراۋشىسىنان, اتا-اناسىنان ايىرىلعان دايىندىق سىنىبىنان باستاپ 9-سىنىپقا دەيىنگى بالالار تاربيەلەنۋدە. ال 9-سىنىپتى بىتىرگەن بالالار كوللەدجەردە وقۋىن جالعاستىرا الادى. بۇگىندە ورتالىقتىڭ 20 تاربيەلەنۋشىسى كوللەدجدە ءبىلىم الۋدا. تاربيەلەنۋشىلەر 18-گە تولعاننان كەيىن الەۋمەتتىك تۇرعىن ۇيلەرگە ورنالاسىپ, ولارعا باسپانا كەزەگىنە تۇرۋ مۇمكىندىگى دە قاراستىرىلعان.
ال SOS بالالار اۋىلىنداعى جازعى دەمالىس تاربيەلەنۋشىلەر ءۇشىن كۇندەلىكتى تارتىمدى شارالارمەن جالعاسىن تابۋدا. وتباسى قۇندىلىقتارى بالا ءۇشىن جايلى ورتانى قالىپتاستىرىپ, تولىققاندى ازامات بولىپ وسۋىنە ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. باقىتتى بالالىق شاقتىڭ ىرگەتاسى دا وسى وتباسىندا قالىپتاسادى. الايدا بۇگىندە وتباسىعا, اتا-انا مەيىرىمىنە ءزارۋ بالالار تاعدىرى الاڭداتادى. «وتباسىنداعى ۇيلەسىمدى قاتىناستار» تاقىرىبىنا ارنالعان وتباسىلىق تيمبيلدينگ, جازعى دەمالىسقا جوسپارلانعان قىزىقتى كەشتەر, دوڭگەلەك ۇستەل, ترەنينگتەر مەن كوڭىلدى دەمالىستار بالالار اۋىلىنداعى ءداستۇرلى شاراعا اينالعان. پسيحولوگيالىق جاتتىعۋلار, ءارتۇرلى ويىندار قارىم-قاتىناستى جاقسارتۋمەن قاتار ەموتسيالىق جاعدايعا وڭ اسەرىن بەرىپ, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى باعالاۋعا نەگىزدەلگەن. سونىمەن قاتار تاۋعا, عاجايىپ تابيعات اياسىنا سەرۋەندەۋ دە بالالار اۋىلى تاربيەلەنۋشىلەرى ءۇشىن ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلايدى. بالالارعا ارنالعان تانىمدىق شارالار وقۋ جىلىنا جوسپارلانعان. ال جاز مەزگىلىندەگى كوڭىلدى دەمالىس ولاردىڭ جاڭا دوستار تاۋىپ, ەرەكشە كوڭىل كۇيدە بولۋىنا ىقپال ەتەدى.
ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ تولىققاندى ءبىلىم الۋىمەن قاتار, تاربيەسى مەن سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋىنا, وقۋ جىلى بارىسىندا ءوزىن كوڭىلدى, سەرگەك ۇستاۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن كەشەندى باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋدى باستى نازاردا ۇستاپ كەلەدى. وسى ورايدا جازعى دەمالىس كەزىندە ورتتەن, سۋدان ساقتانۋ, باسقا دا قاۋىپتەرلەردىڭ الدىن الۋ دا دەمالىس ورىندارى, تاربيە مەكەمەلەرى ءۇشىن باستى نازاردا. قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ ماقساتىندا جازعى لاگەرلەردە تاۋلىك بويى سەنىم تەلەفونى, ارنايى چاتتاردىڭ جۇمىسى ۇيلەستىرىلگەن. سونداي-اق ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىندا تاماقتانۋ ماسەلەسىنە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ دە باستى نازاردا تۇر. بالالار جاراقاتىنىڭ الدىن الۋ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرمەۋ دە ءتيىستى ورىنداردان جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. بالالاردىڭ كۇندەلىكتى دەمالىسى ءبىلىم باسقارماسى تاراپىنان تۇراقتى زەردەلەنىپ وتىرادى.
بيىل ەلىمىزدە ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرى مەن الاڭداردىڭ سانى ارتىپ وتىر. ەلىمىز بويىنشا 10 مىڭنان اسا قالا ماڭىنداعى, شاتىرلى, سپورتتىق جانە كيىز ءۇي لاگەرلەرى, اتا-انالار ءۇشىن ەلەكتروندى سايت جۇمىس ىستەيدى. bala-demalys.kz پورتالىنان ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرى تۋرالى تولىققاندى اقپارات الۋعا بولادى. جازعى دەمالىستىڭ كوڭىلدى ءارى قاۋىپسىز ءوتۋى بالالار ءۇشىن مەرەكە سىيلاپ قويماي, باقىتتى بالالىق شاعىنىڭ ەستە قالارلىق ەرەكشە ساتتەرىنە اينالاتىنى ءسوزسىز.
الماتى
