ونەر • 17 شىلدە, 2022

ءمارتيننىڭ مىسقىلى

380 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

داۋرىعاتىن ەشتەنەسى جوق, لاتىنامەريكا ءبيى الەمدەگى ەڭ اشىق ءارى ەلىكتىرگىش كومپوزيتسيالاردىڭ ءبىرى. ءاربىر قيمىل-قوزعالىسى الدەنەدەن سىر تارتىپ تۇرادى. ايگىلى ءارتىس دجەننيفەر لوپەس «كەل, بيلەيىك» فيلمىندە ونى «كولدەنەڭ تىلەكتىڭ تىك كورىنىسى» دەپ سۋرەتتەيتىنى بار. اۋەزدى اۋەنى بۋىنىڭىزدى بالقىتىپ, لەزدە كوڭىلىڭىزدى باۋ­راپ الاتىن دارۋمەنگە يە. ماسەلەن, «تەربەل» ءانى. كەربەز دين ءمارتيننىڭ داڭقىن اسقاقتاتقان عالامات تۋىندى ءالى دە اۋە كەزىپ ءجۇر.

تيك-توك پەن ينستاگرام جەلىسىنەن كوز ايىرمايتىن بىلايعى جۇرتتىڭ بۇل اۋەندى ەستىمەۋى مۇمكىن ەمەس. ەگەر مۇنىڭىز جالعان دەسەڭىز, «يۋ-تۋب» جەلىسىنە Sway دەپ جازىڭىز. «ە, وسى ما؟» دەپ انگە ىلەسىپ اۋدەم جەرگە دەيىن تەر­بەلىپ باراسىز. ۇيلەسىمدى ۇنى­مەن ءۇيىرىپ اكەتەتىن شىرايلى شىعارما 50-ءىنشى جىلداردىڭ باسىندا جارىققا شىققان. ودان بەرى دۇنيە نەشە رەت قۇبىلدى, سان مارتە ساۋىسقان سايرادى, بۋلىعىپ بۇلبۇل بۇلاق كەزدى, بىراق سول مۋزىكانىڭ داۋى­سى ءالى دە جاڭعىرىپ تۇر. و, عانيبەت! ومىرشەڭ ولەڭ جاز­ساڭىز اجالدىڭ دا قولى قىس­قا ەكەن-اۋ... ءبىزدىڭ ءشامشى, نۇرعيسا, ەسكەندىر جازعان سۇلۋ اۋەندەر حالىقتىڭ قۇلاعىندا ماڭگىگە بوزتورعايداي شىرىلداپ جاتپاق. بۇل ۋاقىتتىڭ دارمەنسىزدىگى ەمەس, دانەكەرلىگى. عاسىردان دا ۇزاق عۇمىر…

شىن مانىندە, اتالعان ءاننىڭ نەگىزگى اتاۋى Quien sera, ياكي «كىم ەكەن؟». اتى-ءجونى جالپاق جۇرتقا بەيتانىس پابلو بەلتران رۋيس ەسىمدى مەكسيكالىق كومپوزيتور جازعان. بۇل ونىڭ ونەردەگى ىرىمالدى قادامى ەدى. ايتسە دە باستاۋىنا ساتتىلىك سەرىك بولعانداي. 1953 جىلى ءاننىڭ يسپان تىلىندەگى نۇسقاسى تىڭ­دارماندى ەلەڭ ەتكىزدى. ارتى­نان اعىلشىن تىلىنە اۋدارىپ, اككى ونەرپاز دين مارتين دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىردى.

دين – الدەبىر سەبەپتەرمەن امەريكاعا قونىس اۋدارعان يتاليالىقتاردىڭ ۇرپاعى. ساياسي تۇرعىدان جەرگىلىكتى جۇرت ونى ەكىنشى ساناتتاعى اق ناسىلدىلەرگە جاتقىزادى. ول ازداي, كەۋدەسىنەن يتەرىپ, كوپ­شىلىك ورتادا كەمسىتە سوي­لەيدى. سوندىقتان ول الىپ يمپەرياعا ءسىڭىسىپ, ءوز ورىنىن تابۋ ءۇشىن نەگە دە بولسا دايىن تۇردى. دينو پول كروچەتتي ء(ديننىڭ شىن اتى) 1930-1940 جىلدار ارالىعىندا نە ىستەمەدى دەرسىز؟! زاڭسىز الكوگولدى سۋسىن ساتتى, رينگكە شىعىپ توبەلەستى دە, ەڭ اقىرى كازينودا كرۋپەر بولدى... بۇل باسبۇزار ارەكەت ونىڭ انشىلىك تالانتتىڭ تانىتىپ, Rat Pack دەپ اتالاتىن كومپانيانىڭ مۇشەسى بولعانعا دەيىن جالعاستى. بۇل بەيۋاق كوڭىل كوتەرۋشىلەر مەن گەدونيس­تەر قوعامىن فرەنك سيناترا مەن سەم دەۆيس باسقاردى. ەكەۋى دە ونەرگە جاقىن جاندار ەدى. سودان دا بولار ءديننىڭ تالابىن شىڭداپ, ونەرىن ورىستەتەدى.

شوۋ-بيزنەس الەمىندە دين كوپ فۋنكتسيالى ادام بولدى. تەك ءانشى عانا ەمەس, تابىستى ازىلكەش ءارى ءتاپ-ءتاۋىر اكتەر رەتىندە تانىلدى. بۇل ونىڭ كانونعا اينالعان «تەربەل» ءانىنىڭ اعىلشىن تىلىندەگى نۇسقاسىن ورىنداۋعا جول اشتى. ول وزىنە ءتان قالىپتا تسينيزم مەن ماحاببات تۋرالى ءان ايتقان كەزدە بيكەشتەردى ازعىرۋعا ەمەس, جاي عانا سەرىگى بولۋعا تىرىساتىنىن جەتكىزدى. سىرتقى سىمباتى مەن سەرىلىگى تالاي سۇلۋدى ەستاڭدى ەتكەنى ەلگە بەلگىلى اڭگىمە-تۇعىن. ونسىز دين دين بولا ما!؟.

شىعارمانى اعىلشىن تىلىنە تارجىمالاعان اقىن نور­مان گيمبەل ءماتىندى وزگەر­تىپ, ءوز نۇسقاسىندا جازىپ شىق­قان ەكەن. تۇپنۇسقاعا مۇلدە ۇق­سامايدى. قالامگەر تانىمال كي­نوكارتينالاردىڭ ساۋند­ترەگىنە تالاي ءسوز جازعان, ءتىپتى سول ءۇشىن ەكىنىڭ-بىرىنە بۇيىرا بەرمەيتىن وسكار جۇلدەسىن دە يەلەنگەن. عانيبەتى سول, كۇل­لى الەم ءاندى نورماننىڭ نۇس­قاسىندا قابىلدادى. 1954 جىلى دين ءمارتيننىڭ ورىنداۋىندا اقش حيت-پارادىندا 15-ءشى, ۇلىبريتانيادا 6-شى ورىنعا دەيىن كوتەرىلدى. مۇنىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىك.

ەلۆيس پرەسلي ءديندى دورە­كىلەۋ دجازدىڭ پاتشاسى دەپ ەسەپتەپ, ءستيلىن مۇزعا تەڭە­دى. Newsweek جۋرنا­لى «مەنمەندىك ونىڭ شىعار­ما­شىلىق بولمىسىنا ودان ءارى ءدام قوستى» دەپ جازادى. ونىڭ جۇزىندەگى جۇمباق مىسقىل, كور­كەم كەكەسىن, العاۋسىز اجۋا ارۋلاردى الىستان-اق ارباپ الدى. ونىڭ كيىم كيىسى دە, ءجۇرىس-تۇرىسى دا قۇپياعا تولى, ءتىپتى وزىمشىلدىگى ءۇشىن ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىك ار­قالامايتىنى دا تالعامىنا شەك كەلتىرتپەيدى. جاسىرىن جاراتىلىسى جانكۇيەرلەرىنىڭ ءىشىن پىستىرمايتىن ەدى.

ايتپاقشى, بەلگىلى رەجيسسەر الەكساندر زاتسەپيننىڭ «الماس قول» كينوكارتيناسىندا «قۇشتارلىق جانارتاۋى» مۋزىكاسىنىڭ جىزىلۋىنا «تەربەل» ءانى تۇزدىق بولعان. بۇل اۋەن تۇڭعىش رەت كەڭەس وكىمەتىنىڭ ەكرانىنا اشىق بيلەگەن ارۋدىڭ جاعىمسىز ارەكەتىن اكەلدى. ال ءانشىنىڭ ءوزى:

«يتاليالىقتار وتە تالانتتى كەلەدى. قازىرگى انشىلەردىڭ ءومىربايانىن الساڭىز, ولاردىڭ 90 پايىزى يتاليان ءزاۋزاتى. مۇنىڭ ءبارى ولاردىڭ كومەيى­مەن ەمەس, جۇرەگىمەن ءان ايتا­تىندىعىنان» دەپ, كەربەزدەنە سويلەيدى. بۇل دا ءديننىڭ تاكاپپارلىعىنان تۋعان پىكىر ەمەس, ساحناداعى كەيىپ-كەسكىنىنە ءتان تىركەس. شلياپاسىن قايىرىپ الىپ قىجىرتا سويلەگەندە ونىڭ الدىنان تەرىس اينالىپ كەتە المايسىز. قايتا قيعاش قالىبى وزىنە قۇيىپ-قويعانداي جاراسادى. وركوكىرەك ونەرپازدىڭ ءزىل­سىز ءازىلى مەن ادەمى ءانى ءالى تالاي شىرقالاتىنىنا كۇمان جوق.

سوڭعى جاڭالىقتار