ەلوردالىق فيلارمونيانىڭ تاريحى 1997 جىلى باستالدى. بۇگىندە بۇل – نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ جەتەكشى كونتسەرتتىك-اعارتۋشىلىق مەكەمەسى جانە ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن فيلارمونيا.
«فيلارمونيا قۇرامىندا 12 شىعارماشىلىق ۇجىم بار. ولار قازاق وركەسترى, سيمفونيالىق وركەستر, ۇرلەمەلى وركەستر, ع.جۇبانوۆا اتىنداعى مەملەكەتتىك ىشەكتى كۆارتەت, كامەرالىق حور, «سارىارقا» فولكلورلىق ءانسامبلى, «شالقىما» حالىق بي ءانسامبلى, «قورقىت» ەتنوانسامبلى, كلاسسيكالىق جانە ەسترادالىق ۆوكال ءبولىمى, حالىق ءان ءبولىمى, «ALEM» ەسترادالىق بي ءانسامبلى. پاندەميا كەزىندە ۇجىم قيىن سىناققا توتەپ بەرۋگە ءماجبۇر بولدى. فيلارمونيا بارلىق ۇجىمدى ساقتاپ قانا قويماي, ءبىر كۇن دە جۇمىسىن توقتاتپادى, ارتىستەر ونلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەدى, ونلاين رەجىمدە ۇزدىكسىز كونتسەرتتەر مەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. وسى شارالاردىڭ بارلىعى كەيىننەن بارلىق كارانتين شاراسىن ساقتاي وتىرىپ, قالانىڭ زالدارى مەن الاڭدارىنا قايتا ورالدى. 2021-2022 جىلدارداعى كونتسەرتتىك ماۋسىمدا پاندەميانىڭ بارلىق قيىندىعىن ەڭسەرگەن فيلارمونيا ءوز جۇمىسىن تولىقتاي قالپىنا كەلتىردى. «قورقىت» ەتنوانسامبلى, قازاق وركەسترى, «سارىارقا» فولكلورلىق ءانسامبلى, حالىق ءانى ءبولىمى قازاقستاندى ءباا-دە وتكەن Dubai EXPO-2020 دۇنيەجۇزىلىك كورمەسىندە تانىستىردى. جاڭا كونتسەرتتىك باعدارلامالار مادەني كورىنىستەردى ساعىنعان كورەرمەندەردىڭ كوڭىلىنەن شىقتى, اتاپ وتسەك قازاق وركەسترىنىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان «ماڭگىلىك ەل» كونتسەرتى, سەمەي قالاسىنداعى ءا.قاشاۋباەۆ اتىنداعى فيلارمونيا انشىلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ءانشى, كومپوزيتور ت.راحيموۆتىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان ء«سابي بولعىم كەلەدى» اتتى ەسكە الۋ كەشى, «شالقىما» حالىق بي ءانسامبلى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك اكادەميالىق بي ءانسامبلىنىڭ «دوستىق جولى» اتتى بىرلەسكەن كونتسەرتى ەستە قالدى. اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي كلاسسيكالىق جانە ەسترادالىق ۆوكال ءبولىمىنىڭ «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» اتتى كونتسەرتى ءوتتى, ال ۇرلەمەلى وركەستر قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, كومپوزيتور ەسكەندىر حاسانعاليەۆتى ەسكە الۋ كەشىن ۇسىندى», دەدى فيلارمونيانىڭ باس ديرەكتورى, مادەنيەت قايراتكەرى ەرلان داكەنوۆ.
ءاربىر جاڭا باعدارلاما ۇلكەن ەڭبەك, الايدا فيلارمونيا ۇجىمدارى ءبىر كونتسەرتتىك ماۋسىمدا بىرنەشە مۋزىكالىق جوبا دايىنداپ ۇلگەرەدى. وسىلايشا, كامەرالىق حور كورەرمەندەردى ۇلتتىق ءان-كۇيگە نەگىزدەلگەن «تال بەسىكتەن – جەر بەسىككە...» اتتى تەاترلاندىرىلعان ساحنالىق قويىلىمىمەن تاڭعالدىردى, ودان كەيىن «زەركالا ۆرەمەني» اكادەميالىق كونتسەرتى مەن Next Generation زاماناۋي باعدارلاماسىن ۇسىندى, اتالعان باعدارلامانى ۇجىمنىڭ ءساۋىر ايىنداعى گاسترولدىك ساپارى كەزىندە قاراعاندىلىق كورەرمەندەر دە تاماشالادى. كامەرالىق حور ءوزىنىڭ كونتسەرتتىك ماۋسىمىن Sounds of world ساياحات-كونتسەرتىمەن اياقتادى. سيمفونيالىق وركەستر شاقىرىلعان ديريجەرلەر مەن جەكە ورىنداۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ءتۇرلى كلاسسيكالىق مۋزىكا كەشىمەن ەستە قالدى, مىسالى, «كراسكي ۆوستوكا», ع.جۇبانوۆانى ەسكە الۋ كونتسەرتى, سونداي-اق يسپانيا, پولشا, فرانتسيا ەلشىلىكتەرىمەن بىرلەسكەن كونتسەرتتەر, فرانتسۋز ءپيانيسى داۆيد بيسمۋتتىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزىلگەن «رومانتيچەسكايا ۆەسنا» كونتسەرتى. كلاسسيكالىق جانە ەسترادالىق ۆوكال ءبولىمى الۋان ءتۇرلى باعدارلاما ۇسىندى: قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كومپوزيتور تولەگەن مۇحامەدجانوۆتىڭ جانە قازاقستان مەن تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ءارتىسى نۇرجامال ۇسەنباەۆانىڭ شىعارماشىلىق كەشى, قازاقستان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان «ەل قورعانى» كونتسەرتى, جامبىل جاباەۆتىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان حالىق اندەرى كەشى, ء«ان سامالى» كوكتەمگى مۋزىكا كونتسەرتى جانە ت.ب. بەس جىلدىعىن اتاپ وتكەن ALEM ەسترادالىق بي ءانسامبلى فيلارمونيا افيشاسىنا وسى ماۋسىمدا بىرنەشە اۆتورلىق جوبا, ونىڭ ىشىندە Inside بي قويىلىمىن جانە «مۇرا» پلاستيكالىق سپەكتاكلىن ەنگىزگەن.
«2022 جىل ۇرلەمەلى وركەستر ءۇشىن دە ەرەكشە بولدى. ءساۋىر ايىندا كامەرالىق حورمەن بىرلەسىپ جاسالعان Game evolution باعدارلاماسىنىڭ پرەمەراسى ءوتتى. اتالعان كونتسەرتتىك باعدارلامادا سوڭعى 30 جىلداعى ايگىلى كومپيۋتەرلىك ويىنداردىڭ اۋەندەرى ورىندالدى. كونتسەرت ءساتتى ءوتتى, ەلوردادا ەكى رەت وتكىزىلسە, قاراعاندىلىق كورەرمەندەرگە انشلاگپەن ۇسىنىلدى. قازىر فيلارمونيانىڭ تۇراقتى رەپەرتۋارىنىڭ ءبىر بولىگى. قازاق وركەسترى – فيلارمونيانىڭ بارلىق ۇلكەن كونتسەرتىنىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى. سونىمەن قاتار وڭىرلەرگە ءوز ونەرىن ارناي وتىرىپ, ەلوردانىڭ شەت ايماقتارىنا گاسترولدىك ساپارعا شىعىپ تۇرادى. وركەستر اقمولا وبلىسىنىڭ اۋداندىق مادەنيەت ۇيلەرىنىڭ تۇراقتى قوناعى, جۋىردا عانا كوكشەتاۋ قالاسىنداعى ۇكىلى ىبىراي اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيادا «قازاقستانىم مەنىڭ» كونتسەرتى ءوتتى. قازاق وركەسترى ءوزىنىڭ جەمىستى ماۋسىمىن كومپوزيتورلار كەنجەبەك كۇمىسبەكوۆكە ارنالعان «دالا سىرى» جانە ءابدىمومىن جەلدىباەۆقا ارنالعان «كۇمبىرلى كۇيىم ەلىمدە» كونتسەرتتەرىمەن اياقتادى», دەدى ە.داكەنوۆ.
ايتا كەتەتىن جايت, «قورقىت» ەتنوانسامبلى قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەر, فەستيۆالدار, ءتۇرلى تاقىرىپتىق كەش, جەكە كونتسەرتتەر جانە ت.ب. وتكىزىلگەن ءىس-شارالار سانى بويىنشا فيلارمونيا رەكوردشىسى. ۇجىمنىڭ جەتىستىكتەرى تىزىمىندە قازاقستاننىڭ گيننەس رەكوردتار كىتابىنا تىركەلگەن ناعىز رەكورد بار, مۋزىكانتتار 75 شىعارمانى نون-ستوپ رەجىمىندە ورىندادى. «قورقىت» قازاق ەتنوستىق مۋزىكاسىنىڭ مايتالماندارى ەدىل قۇسايىنوۆ پەن «تۇران» توبى قاتىسقان فيلارمونيانىڭ «ورتولعاۋ» اتتى كەڭ اۋقىمدى جوباسىنا قاتىسىپ, ءوزىنىڭ جوعارى كاسىبي دەڭگەيىن كورسەتتى.
«ماۋسىم بويى «سارىارقا» فولكلورلىق ءانسامبلى «سول ءبىر كەز», «اۋىلىم التىن بەسىگىم» جانە ت.ب اۆتورلىق باعدارلامالاردى ۇسىندى. ۇجىم سونداي-اق بالالار جىلى اياسىندا كورەرمەندەرمەن قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا فورماتىن ەنگىزدى, مۋزىكانتتار قالا مەكتەپتەرىندە «ۇلت اسپاپتار الەمىنە ساياحات. پۋتەشەستۆيە ۆ مير نارودنىح ينسترۋمەنتوۆ» ءدارىس-كونتسەرتتەرىن وتكىزدى. ع.جۇبانوۆا اتىنداعى مەملەكەتتىك ىشەكتى كۆارتەت – فيلارمونيانىڭ كونە ۇجىمى. بيىلعى ماۋسىمدا ارتىستەر وزدەرىنىڭ ءداستۇرلى اكادەميالىق باعدارلامالارىمەن قاتار, «وت كلاسسيكي دو ەتنودجازا» شىعارماشىلىق ەكسپەريمەنت-كونتسەرتىن ۇسىندى, وندا ىشەكتى كۆارتەتپەن بىرگە ءبىر ساحنادا فورتەپيانو, قازاق حالىق اسپاپتارى مەن حالىق اندەرى ورىندالدى جانە ەدىل قۇسايىنوۆ, اسىلبەك ەڭسەپوۆ, ءساتجان شامەنوۆا, تالعات كارىموۆ, ايگۇل قوسانوۆا ونەر كورسەتتى. قالا تۇرعىندارىمەن بىرگە فيلارمونيا ۇجىمدارى بارلىق مەرەكەنى اتاپ ءوتىپ, كورەرمەندەرگە قۋانىش سىيلاپ كەلەدى. ماسەلەن, 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىنە وراي «سارىارقا» فولكلورلىق ءانسامبلى, كلاسسيكالىق جانە ەسترادالىق ۆوكال ورىنداۋشىلارى, ALEM ەسترادالىق بي ءانسامبلى «تەڭ قوعام» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىندا, «شاراپات» الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا, ء«ۇمىت» داعدارىس ورتالىعىندا قايىرىمدىلىق شارالارىندا ونەر كورسەتتى. ال «شالقىما» حالىق بي ءانسامبلى اقمول اۋىلىنىڭ مادەنيەت ۇيىندە «ەسىل ەركەلەرى» مەرەكەلىك كونتسەرتىن تارتۋ ەتتى. وسى كەزەڭدە فيلارمونيا ارتىستەرى ەلوردانىڭ الەۋمەتتىك مەكەمەلەرىندەگى قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەرى مەن تەلەمارافونداردان باستاپ, ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ ساحنالارىندا جانە قالا الاڭدارىندا ۇيىمداستىرىلعان كوپتەگەن كونتسەرتكە, 30-دان استام ءىس-شاراعا قاتىستى», دەپ اتاپ ءوتتى فيلارمونيانىڭ باس ديرەكتورى.
فيلارمونيا ارتىستەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنىنە, وتان قورعاۋشىلار جانە بالالاردى قورعاۋ كۇندەرى, مەملەكەتتىك رامىزدەر كۇنى جانە استانا كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك شارالار ءوتتى. 4 شىلدەدە فيلارمونيانىڭ ۇرلەمەلى وركەسترى مەن جەكە ورىنداۋشىلارى جاعالاۋداعى امفيتەاتردا تانىمال وتاندىق جانە شەتەلدىك مۋزىكا اۋەسقويلارىن بىرىكتىرىپ, شوۋ ۇسىندى. جالپى, ەرلان داكەنوۆ ايتىپ وتكەندەي, 2022 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا ە.راحماديەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونيادا 177 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 130 مىڭنان استام كورەرمەن قامتىلعان. ەلوردا تۇرعىندارى جازعى دەمالىستا بولسا, فيلارمونيادا جاڭا ماۋسىمعا دايىندىق قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر, ونىڭ ىشىندە ەڭ باستىسى – ەلوردالىق ساحنا ماقتان تۇتاتىن كومپوزيتور ەركەعالي راحماديەۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان ۇلكەن كونتسەرت جانە تاقىرىپتىق كورمە وتكىزۋ.
