– قايرات تۇرسىنحان ۇلى, «ەلوردا كۋبوگىنا» بوكسشىلارىمىزدىڭ دايارلىعى قانداي؟
– 14 ماۋسىمنان باستاپ ەلورداعا جينالىپ, جاتتىعۋدى باستاپ كەتتىك. 13 سالماق بويىنشا 55 بوكسشىمىز جارىسقا قاتىسادى. بىلتىر قازاقستان چەمپيوناتىندا جارتىلاي فينالعا دەيىن جەتكەن بوكسشىلاردىڭ بارلىعىنا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. وليمپيا ويىندارىنىڭ جۇلدەگەرى, الەم چەمپيونى ساكەن بيبوسىنوۆ, سونداي-اق تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ باستاعان تاجىريبەلى جىگىتتەردىڭ ەشقايسىسى دودادان تىس قالمايدى. بىزدەن بولەك كۋبا, وزبەكستان, قىتاي, جاپونيا, ءۇندىستان سەكىلدى توعىز ەلدىڭ قۇراماسى جارىسقا قاتىسادى. جەڭىمپازدار قۇرمەتىنە ءار ەلدىڭ ءانۇرانى ورىندالادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جارىس وتە جوعارى دەڭگەيدە وتەدى.
– بۇل سايىستا 55 بوكسشىنى الامانعا قوساتىن قازاقستاننىڭ ءانۇرانى كوبىرەك شىرقالاتىن سەكىلدى.
– لايىم سولاي بولسىن. بىراق بۇل دوداعا كىل مىقتىلار جينالاتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. مىسالى, سوڭعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ جارتىلاي فينالىندا ءبىزدىڭ ابىلايحان جۇسىپوۆتەن باسىم تۇسكەن الەم چەمپيونى, جاپونيالىق سەۆونرەتس وكادزاۆا وسىندا ءجۇر. كۋبانىڭ كەز كەلگەن بوكسشىسى مىقتىلار قاتارىندا. ولار وليمپيادادان كەيىن جاڭارتىلعان قۇراممەن كەلدى. وزبەكستان ساپىندا وليمپيادا چەمپيوندارى حاسانبوي دۋسماتوۆ, باحودير جالولوۆ قاتىساتىنداردىڭ ءتىزىمىن تولىقتىرىپ تۇر. سوندىقتان كىمنىڭ دايىندىعى مىقتى, سول جەڭىمپاز اتانادى.
– حاسانبوي دۋسماتوۆتىڭ بەلگرادتا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا جەرلەسىمىز ساكەن بيبوسىنوۆتان جەڭىلگەنىن جاقسى بىلەمىز. وزبەك بوكسشىسىنىڭ ەسە قايتارعىسى كەلەتىنى دە تۇسىنىكتى عوي؟
– ساكەن – شەبەر بوكسشى. ونى كەز كەلگەن بوكسشى جەڭە المايدى. حاسانبويعا قاراعاندا بويى دا, قولى دا ۇزىن. جولى ءتۇيىسىپ جاتسا, تاعى دا باسىم تۇسەدى دەپ ويلايمىن.
– دايىندىقتى قاي ەلدىڭ بوكسشىلارىمەن بىرگە وتكىزدىڭىزدەر؟
– جاپونيا, قىرعىزستان, موڭعوليا جانە قىتاي قۇرامالارىمەن بىرگە وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزدىك. قالعاندارى جارىسقا بىردەن قاتىسادى.
– جەرەبە بوكسشىنىڭ رەيتينگىسىنە قاراپ تارتىلا ما؟
– جەرەبە بويىنشا مىقتى دەگەن ءتورت ەلدىڭ №1 بوكسشىلارى تەك جارتىلاي فينالدا كەزدەسەدى. ال قالعان سپورتشىلاردىڭ ورنىن كومپيۋتەر اۆتوماتتى تۇردە ءوزى انىقتايتىن بولادى.
– بۇل جارىس سىزدەرگە نە بەرەدى؟
– جىل باسىندا جوسپار جاسالىپ, سول بويىنشا وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىنا جانە جارىستارعا قاتىساتىنبىز. بيىل الەم چەمپيوناتى, وليمپيا ويىندارى سەكىلدى ءىرى دودالار بولمايتىنى بەلگىلى. سوندىقتان بار كۇشتى ازيا ويىندارىنا سالامىز دەپ ويلاعانبىز. بىراق ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن باسەكە كەلەر جىلعا شەگەرىلدى. ەسەسىنە, ءباا استاناسى ابۋ-دابي قالاسىندا قازان ايىندا ازيا چەمپيوناتى وتەدى. بۇل تۋرنير سول دودانىڭ الدىنداعى دايىندىق ىسپەتتى.
– «ەلوردا كۋبوگىنىڭ» جەڭىمپازدارى ازيا چەمپيوناتىنا بارا ما؟
– وسى جارىستا جىگىتتەردىڭ شاما-شارقىن بايقايمىز. بارلىعىنا تاپسىرما بەرىلىپ, جوعارى ماقسات قويىپ وتىرمىز. ءار سالماقتاعى كوشباسشىلار ءوز مىقتىلىعىن دالەلدەۋى كەرەك. ودان كەيىن بوكسشىلارىمىزدى ءبىر-ەكى حالىقارالىق تۋرنيرگە جىبەرىپ الامىز.
– جاستاردان كىمدەرگە سەنىم ارتىپ وتىرسىز؟
– ءبىر كەزدەرى وليمپيادا چەمپيونى ماريو كيندەلاندى جەڭگەن رۋسلان مۋسينوۆ دەگەن شەبەر بوكسشىنىڭ بالاسى سۇلتان مۋسينوۆ بۇگىندە قۇراما ساپىندا ءجۇر. تايلاندتا وتكەن ءتۋرنيردىڭ جارتىلاي فينالىندا ول ۆەتنامدىق بوكسشىنى نوكاۋتپەن جەڭدى. تەك شەشۋشى كەزەڭدە جەرگىلىكتى بوكسشىعا ەسە جىبەردى. سۇلتاننىڭ الەۋەتى مول, بىراق تاجىريبەسى ازداۋ. بولاشاقتان كوپ ءۇمىت كۇتتىرەدى. اكەسى سەكىلدى جۇدىرىعى اۋىر, سوققىسى مىعىم بوكسشى بولاتىن سەكىلدى. سانجار تاشكەنباي, سابىرجان اقحالىقوۆ تا مىقتى دەگەن جاستاردىڭ قاتارىندا.
– كوكتەمدە داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆ ءسىزدىڭ ايلىعىڭىزدى الەكساندر ۆينوكۋروۆپەن سالىستىرىپ, حالىق اراسىندا ۇلكەن رەزونانس تۋدىرعان ەدى...
– ول جاعدايدى دۇرىستاپ ءتۇسىندىرىپ بەرەيىن.
– ءسويتىڭىز...
– ناۋرىز ايى بولاتىن. مەن ول كەزدە ءالى جالاقى الماعان ەدىم. مينيسترلىكتىڭ جينالىسىنا كىرىپ بارا جاتقاندا داۋلەت بولات ۇلى: «قايرات, وسى سەنىڭ جالاقىڭنىڭ شاماسى قانشا؟», دەپ توتەسىنەن سۇراق قويدى. مەن ءالى ناۋرىز ايىندا جالاقى الىپ ۇلگەرمەگەنىمدى, جەلتوقسان ايىندا 700 مىڭداي العانىمدى ايتتىم, بولدى. جينالىسقا كىرىپ كەتتىك. ودان كەيىن مىنبەردە ول كىسىنىڭ مەنىڭ جالاقىمدى سالىستىرىپ ايتادى دەپ ويلاعان جوقپىن.
– سودان كەيىن جاعداي وزگەردى مە؟
– ءيا, قازىر ءبارى رەتتەلىپ كەلەدى. سوسىن بوكسشىلاردىڭ جالاقىسى دا ءوستى. مەنىڭ ايلىعىما دا شامامەن 200 مىڭداي قوسىلدى. ايلىعىم 900 مىڭ بولدى. بوكسشىلاردىڭ جالاقىسى 160-170 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلدى. بۇعان قوسا ولارعا ءوز وبلىستارىنان 50-60 مىڭ تەڭگە قوسىلادى.
– ايتىڭىزشى, 160-170 مىڭ تەڭگە جالاقى الاتىن №1 بوكسشىعا قانداي تالاپ قويۋعا بولادى؟
– دۇرىس ايتاسىز, جىگىتتەردىڭ اراسىندا ازەر شىداپ جۇرگەندەر دە بار. وتكەندە ينتەرنەت جەلىسىندە ءبىر حوككەيشى ايىنا 39 ملن تەڭگە الادى دەگەندە جاعامىزدى ۇستادىق. قۇراماداعى بارلىق بوكسشىنىڭ جالاقىسىن قوسساق, مۇنداي سوما شىقپايتىنى بەلگىلى. الداعى ۋاقىتتا سپورتتىق جەكپە-جەك جانە كۇش قولدانىلاتىن سپورت تۇرلەرى كونفەدەراتسياسىنان قوسىمشا جالاقى بەرىلەدى دەپ وتىر. بىراق ول قاشان جۇزەگە اساتىنى بەلگىسىز.
– سوندا الەم چەمپيوندارى مەن وليمپيادا جۇلدەگەرلەرى 200-250 مىڭ تەڭگە جالاقى الا ما؟
– جوق, ولاردىڭ جاعدايلارى بولەك. 10 بوكسشىمەن كەلىسىمشارت جاسالعان. الەم چەمپيوناتىندا ولجا سالعان ساكەن بيبوسىنوۆ, تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ سەكىلدى مىقتى بوكسشىلار 500 مىڭ تەڭگە شاماسىندا جالاقى الادى. بۇلاردىڭ اراسىندا قامشىبەك قوڭقاباەۆ تا بار.
– سوندا قامشىبەك قوڭقاباەۆ اۋەسقوي بوكستان تۇبەگەيلى كەتپەگەن بولدى عوي. ول قۇراماعا قاشان ورالادى؟
– اسا اۋىر سالماقتا قازىر نۇرلان ساپارباي مەن دامير تويباي سەكىلدى جىگىتتەرىمىز بار. ولارعا بارلىعىن ۇيرەتىپ جاتىرمىز. ال قامشىبەك تۋرالى ايتار بولسام, ول تامىز ايىندا ۇلتتىق قۇراما قاتارىنا قايتا قوسىلىپ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا قاتىسادى. سول جەردە بارلىعى بەلگىلى بولادى. ەل نامىسىن مىقتىلار عانا قورعايدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
الماس ماناپ,
«Egemen Qazaqstan»
