جۇمىسشى ماماندىعى قايتا جاڭعىرادى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداعان «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىنان تاياۋداعى 2-3 جىلدا ءدۋالدى جانە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ۇلتتىق نەگىزىن قالاۋ قاجەتتىگى جونىندە قويعان مىندەتتەرى ماعان ەتەنە جاقىن كورىنەدى. بولاشاقتا جاستاردىڭ تەحنيكالىق ءبىلىم الۋىنا مەملەكەتتىك كەپىلدىك بولۋ كەرەكتىگىن قاراۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر. كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءۇشىن ءدۋالدى مودەل كەڭەستىك مەكتەپتەن تانىس. ول كەزدە بۇل ءوندى­رىستىك وقىتۋ دەپ اتالاتىن. الاي­دا, ۇقساس بولعانىمەن قازىرگى تالاپ ءتىپتى باسقا. ەگەر كەڭەستىك جۇيە كەزىندە وندىرىستىك وقىتۋ جالپى وقۋ ۋاقىتىنىڭ 50-60 پايىزىن السا, قازىر ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم الۋ ۋاقىتىنىڭ 70-80 پايىزىن وندىرىستىك تاجىريبەدە وتكىزۋى تالاپ ەتىلەدى. ويتكەنى, بۇگىندە قوعامنىڭ جۇمىسشى ماماندىقتارىنا زارۋلىگى قاتتى بىلىنەدى. ءبىزدىڭ شاعىن قالانىڭ وزىندە قولىندا تاباقتاي ديپ­لومى بار ەكونوميستەر مەن زاڭگەرلەردىڭ ەڭبەك نارىعىنا كەرەكسىزدىگىن, جۇمىس تابا الماي جۇرگەندىگىن ءجيى كەزدەستىرەمىز. ونىڭ ەسەسىنە بىلىكتى دانەكەرلەۋشىلەر, قۇرىلىسشىلار, مونتاجشىلار جەتىسپەيدى. وسىنىڭ سالدارىنان كەرەعار كورىنىستەر ورىن الىپ جاتادى. ادامداردىڭ تۇرعىن ۇيگە دەگەن سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ قۇرىلىستىڭ شاپشاڭ جۇرۋىنە بايلانىستى. بىراق بوي كوتەرىپ جاتقان قۇرىلىستار ساپاسىنىڭ ءجيى سىنعا ۇشىراۋىنىڭ ءبىر ۇشى بىلىكتى جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ جەتىس­پەۋشىلىگىندە جاتىر. جۇ­مىسشى ماماندىقتارىن دايىنداۋ ىسىنە كوڭىل بولىنبەگەن, ءمان بەرىل­مەگەن جىلداردىڭ ناتيجەسى, مىنە, وسىنداي تاپشىلىققا اكەلىپ وتىر. بۇل ماسەلە جاس كادرلاردىڭ جەتىسپەۋىمەن بىرگە, جۇمىسشى مامان­­داردىڭ قارتايۋىمەن دە تە­رەڭ­دەپ, وزەكتىلەنىپ بارادى. ءاسى­رەسە, بۇگىندە ەلىمىز وندىرىستىك-يننو­ۆاتسيالىق دامۋ جولىنا تۇسكەن­دە جۇمىسشى ماماندارىنىڭ بۇ­رىنعىدان دا بەتەر قاجەتتىگى سەزىلەدى. №7 كەنتاۋ كوللەدجىندە قالا مەن اۋىلداردان, اۋدانداردان كەلگەن, قاراپايىم وتباسىلارىنان شىققان جاستار وقيدى. ولار كوللەدجگە تەك ديپ­لوم ءۇشىن عانا ەمەس, كەيىن وزىنە جۇمىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ماماندىعىن مەڭگەرۋگە كەلەدى. كوللەدجدىڭ وقىتۋشىلارى مەن شەبەرلەرى وقۋ ءىسىن بارىنشا تاجىريبەگە, وندىرىسكە جاقىنداتۋعا كۇش سالادى. سوڭعى جىلدارى بىزدە اۆتوموبيل سلەسارلەرى, ستانوكشى, سلەسار-قۇرىلىسشى ماماندىقتارى اشىلدى. كاسىپورىندارمەن بىرلەسە وتىرىپ, وقۋ جوسپارىن قايتا قارادىق, وقۋ ۇدەرىسىنىڭ كەستەسى قايتا جاسالدى. كوللەدج ديرەكتورى م.كۇنپەيىسوۆتىڭ ىسكەرلىگىنىڭ جانە وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسى كومەگىنىڭ ارقاسىندا وقۋ ورنىنىڭ ماتەريالدىق بازاسى جاقساردى. پلاستيك تەرەزەلەردى جاساۋعا ارنالعان اعاشتاردى وڭدەپ, اجارلايتىن ستانوكتار الىندى. 2013 جىلى كوللەدجدىڭ جاتاقحاناسىن جوندەۋدەن وتكىزدىك, وندا وقۋشى­لار ءۇشىن بارلىق جاعداي بار, ءۇي جۇمىسىن ورىندايدى, دەمالادى. جاتاقحانانىڭ بولۋى كوللەدج ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك دەپ بىلەمىن. سەبەبى, قازىر كەيبىر جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاتاقحاناسى بولماعاندىقتان, ستۋدەنتتەر قالادا پاتەر جالدايدى. ال ءبىزدىڭ وقۋشىلار جاتار ورنى ءۇشىن ايىنا 4,5 مىڭ تەڭگە عانا تولەيدى. بۇل ستۋدەنت پەن ونىڭ اتا-اناسى ءۇشىن ۇلكەن كومەك. وتكەن جىلدان باستاپ كوللەدج ستۋدەنتتەرى شاكىرتاقى الادى, اسحانا جۇمىس ىستەيدى. كوللەدجدە ۇيىمشىل, ىسكەر ۇجىم قالىپتاسقان. مۇنداعى 23 وقىتۋشىنىڭ بارلىعىنىڭ دا جوعارى ءبىلىمى بار. سونىمەن قاتار, 24 شەبەردىڭ جارتىسىنان كوبى جوعارى ءبىلىمدى ۇستازدار. قازىر كوللەدج كەنتاۋ ەكسكاۆاتور زاۋىتىمەن, قالالىق ەنەرگەتيكالىق جەلى, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ جۇيەسى كاسىپورىندارىمەن ارىپتەستىك بايلانىس ورناتقان. دەگەنمەن, «كەنتاۋ ترانسفورماتور زاۋىتى» اكتسيونەرلىك قوعامىن نەگىزگى جانە ەڭ ءىرى ارىپتەسىمىز دەر ەدىك. ستۋدەنتتەردىڭ وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتۋى كاسىپورىنداعى مامانداردىڭ ۋاقىتىن العانىمەن, بەلگىلى ءبىر رەسۋرستىق شىعىندارى بولعانىمەن ولار دا بۇل ماسەلەگە مۇددەلىلىكپەن قارايدى. بۇگىنگى شىعىننىڭ ەرتەڭ قايتارىمى بولارىن كاسىپورىن باسشىلارى دا جاقسى تۇسىنەدى. وتكەن جىلى ءبىزدىڭ تۇلەكتەردىڭ 80 پايىزى جۇمىسقا ونالاستىرىلدى. قالادا جۇمىسسىزدىق وتە وزەكتى بولىپ تۇرعاندا, بۇل كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ قوعامداعى وسى سىرقاتقا قارسى اتوي سالۋى دەپ قۋاندىق. كوللەدج ۇجىمى كاسىپورىن­دار­مەن ارىپتەستىك بايلانىستى نىعايتا ءتۇسۋ كەرەك دەپ بىلەدى. سوندىقتان ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەردىڭ وقۋ ۇدەرىسىن بارىنشا وندىرىسپەن جاقىنداتا ءتۇسۋ كەرەكتىگىن دە ءبىلىپ وتىرمىز. بىزگە ماماندىق ستاندارتتار جانە سەرتيفيكاتتاۋ باعاسىنىڭ تاۋەلسىز جۇيەسى قاجەت. وندىرىستەگى تالىمگەرلىك ينستيتۋتىن قايتا جانداندىرۋ كەرەك. كوللەدج ءوز جۇمىسىن ولكەدەگى ەڭبەك نارىعىن رەتتەۋ جانە ەڭبەك رەسۋرستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارىنا سايكەس جۇرگىزەتىن بولادى. تەك كوللەدج عانا ەمەس, ءاربىر تۇلەك, ءار ادام ءوزىنىڭ جەكە جۇمىسىن وسى تۇرعىدان قۇرا بىلسە قۇبا-قۇپ بولار ەدى. ەلباسى شاعىن بيزنەس ءار وتباسىنىڭ ۇرپاقتان-ۇرپاققا بەرىلەتىن داستۇرىنە اينالۋى كەرەكتىگىن الار اسۋ ەتىپ قويىپ وتىرعاندا, كاسىبي ماماندىق بەرۋ جۇيەسى دە وعان ءوز ءسوزىن ايتىپ, ءوز ۇلەسىن قوسۋى ءتيىس. ۇلجان كۇلباەۆا, №7 كوللەدج ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, كەنتاۋ قالاسى.