وتكەن جىلى 4 922,8 مىڭ توننا استىق ەكسپورتتالدى

پرەزيدەنت جانىنداعى ور­تا­لىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمە­تىندە كەزەكتى بريفينگ ءوتتى. باسقو­سۋعا «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسيا­سى» ۇك» اق باسقارۋشى ديرەك­تورى-كوممەرتسيالىق ديرەكتورى نۇربەك دايىربەكوۆ, كورپو­راتسيانىڭ باسقارۋشى ديرەك­تورى-استىق رەسۋرستارىن باس­قارۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءسابيت قاشقىمباەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ەگىن شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ جانە فيتوسانيتارلىق قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى باقىت ءىلياسوۆ جانە اشم اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارمان ابدۋللين قاتىستى. ەڭ كوپ استىق رەسەي (990,7 مىڭ توننا), ازەربايجان (927,5 مىڭ توننا), وزبەكستان (737,4 مىڭ توننا) جانە تاجىكستان (651,7 مىڭ توننا) مەملەكەتتەرىنە جەتكىزىلدى. وسى ەلدەر قازاقستاندىق استىقتىڭ ءداستۇرلى يمپورتتاۋشىلارى ەكەنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. بۇگىنگى تاڭ­دا مينيسترلىك استىق, بۇرشاق ءجا­نە مايلى داقىلدار ەكسپورتىن وڭ­تۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرى, قىتاي باعىتىندا ۇلعايتۋ شارالارىن جاساۋدا. استىق بويىنشا حالىقارالىق كەڭەستىڭ مالىمەتىنە ساي قىتايعا جىل سايىنعى استىق يمپورتى 3 ميلليون­نان 8 ميلليون تونناعا دەيىن جەتەدى. بۇل قىتايعا جانە سول ەلدىڭ اۋماعى ارقىلى وشا مەملەكەتتەرىنە قازاقستاندىق استىقتىڭ جونەلتۋ كولەمىن ۇلعايتۋ, ەكسپورتتىق نارىقتى كەڭەيتۋ ستراتەگيالىق باعىت بولىپ سانالادى. قولايلى گەوگرافيالىق ورنالاسۋ مەن قىتايمەن ورتاق شەكارانىڭ ارقاسىندا قازاقستان-قىتاي شەكاراسىندا استىق تەرمينالىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. بۇل قىتاي مەن وشا مەملەكەتتەرىنە قازاقستاندىق استىقتىڭ ۇزدىكسىز جەتكىزىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قا­زاق­ستاندىق استىق ەكسپورتىن ۇلعاي­تۋ ماقساتىندا كو قىزمەت ەتۋ شەڭبەرىندە فيتوسانيتارلىق تالاپتاردى جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان شارالار جۇرگىزىلۋدە. كەدەن وداعى شەڭبەرىندەگى ينتەگراتسيا وسىمدىكتەر كارانتينى سالاسىندا بەلارۋس رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ فيتو­سانيتارلىق تالاپتارىن جەڭىل­دەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەن. اتاپ ايتقاندا, كەدەن وداعى كوميس­سياسىنىڭ شەشىمىمەن 2010 جىلى 18 ماۋسىمدا جوعارى جانە تومەنگى قاۋىپتەرگە بولىنگەن كارانتينگە جاتقىزىلعان ونىمدەردىڭ بىرىڭعاي تىزبەسى, كەدەن وداعىنىڭ كەدەن شەكاراسىندا جانە كەدەن اۋماعىندا كارانتيندىك فيتوسانيتارلىق باقىلاۋ (قاداعالاۋ) جۇرگىزۋ ءتار­تىبى تۋرالى ەرەجەلەر بەكىتىلگەن. كارانتيندىك فيتوسانيتارلىق قاۋىپ توندىرمەيتىن ونىمدەر ءتىز­بەدەن شىعارىلىپ, كارانتيندىك ونىمدەر تىزبەسى وڭتايلاندىرىلعان. تومەن كارانتيندىك فيتو­سا­ني­تارلىق قاۋىپكە جاتاتىن كاران­تينگە جاتقىزىلعان ونىمدەردى فيتو­سانيتارلىق سەرتيفيكاتپەن شى­عارۋ تالاپتارى الىنسا, 2011 جىلعى 15 ناۋرىزداعى ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق قوعام­داستىقتىڭ مەملەكەتارالىق كەڭە­سىنىڭ شەشىمىمەن, 2011 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ قازاقستان-رەسەي شەكاراسىنداعى كارانتيندىك فيتوسانيتارلىق باقىلاۋ كەدەن وداعىنىڭ سىرتقى شەكاراسىنا اۋىستىرىلعان. سونداي-اق, 2011 جىلعى 19 مامىردا اتالعان كەڭەستىڭ شەشىمىنە سايكەس كەدەن وداعىنا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا كارانتينگە جاتقىزىلعان ونىمدەردى الىپ جۇرۋگە جانە اكەلۋگە يمپورتتىق كارانتيندىك رۇقسات الۋ توقتاتىلعان. اتالعان شارالار وسىمدىكتەر كارانتينىنە جاتقىزىلعان ءونىم­دەردى كەدەن وداعىنا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا تاسىمالداۋ كەزىندە, سونىمەن قاتار ءۇشىنشى ەلدەردەن وسىنداي ونىمدەردى يمپورتتاۋ كەزىندە بىرقاتار كەدەرگىلەردى جويۋ ماسەلەلەرىن, سونىمەن قا­تار كارانتينگە جاتقىزىلعان ءونىم­دەردى كەدەن وداعىنا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا اكەلۋ جانە تا­سىمالداۋعا قاتىستى كارانتيندىك فيتوسانيتارلىق باقىلاۋ كەزىندە بىرەگەيلىكتى انىقتاۋ مەن رەتتەۋدى قامتاماسىز ەتكەن. ءابدىراحمان قىدىربەك, «ەگەمەن قازاقستان».