ۆەدومستۆو دەرەگىنشە, حالىقارالىق بيۋدجەتتىك سەرىكتەستىك ەسەپتەيتىن بيۋدجەت اشىقتىعى يندەكسىندە قازاقستان مۇمكىن بولاتىن 100 ۇپايدان 63 ۇپاي جيناعان. ءسويتىپ, 120 ەلدىڭ ىشىندە 37-دەن 28-ورىنعا كوتەرىلگەن. 2019 جىلى بۇل كورسەتكىش 58 ۇپايدى قۇراعان ەكەن. قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى دانيار ءجانالينوۆتىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتىق بيۋدجەت – ازاماتتاردىڭ بيۋدجەت پروتسەسىنە قاتىسۋىنىڭ شارتى, سوندىقتان بيۋدجەتتىڭ اشىقتىق يندەكسى ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ ستراتەگيالىق ينديكاتورلارىنىڭ بىرىنە اينالدى.
«مينيسترلىك قاجەتتى اقپاراتتى قولجەتىمدى ەتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. الداعى جىلداردا قوعاممەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, اشىق بيۋدجەت يندەكسىن جاقسارتا ءتۇسۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەدى د.جانالينوۆ.
حالىقارالىق بيۋدجەتتىك سەرىكتەستىك زەرتتەۋشىسى جانار جاندوسوۆانىڭ ايتۋىنشا, نەگىزى ەل بيۋدجەتىنىڭ الەۋەتى بۇدان دا جوعارىراق.
ەڭ ماڭىزدىسى – بىزگە قوعامدىق قاتىسۋ, قوعامدىق ديالوگ قاجەت. ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار سەكىلدى نارسەلەردى قوعام بولىپ تالقىلاپ, تالاپ ەتۋدى ۇيرەنگەن ءجون. مىسالى, LRT جوباسى جاقسى تالقىلانعان بولسا قازىرگىدەي قيىندىق تۋماس ەدى. ءبىز ەش سەبەپسىز, قازىر بيۋدجەتكە سالماق ءتۇسىرىپ تۇرعان وسى جوبانى باستاپ كەتە سالدىق.
ونىڭ ايتۋىنشا, باعا قويىلاتىن نەگىزگى قۇجات – بيۋدجەت جوباسى. 110 سۇراقتىڭ 55-ءى سوعان قاتىستى. بۇل – ازاماتتىق قوعام نەنى جوسپارلاپ وتىرعانىن, قانداي الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتتى, قانداي ينفراقۇرىلىمدىق ساياساتتى, نەنى وزگەرتەتىنىن باعالاي الاتىن ەڭ ماڭىزدى قۇجات.
«وكىنىشكە قاراي, ءدال وسى قۇجات بويىنشا بىزدە ەڭ تومەنگى ۇپاي – بار بولعانى – 49. ال باسقالارى, مىسالى, ايلىق جانە جارتىجىلدىق ەسەپتىلىك بويىنشا جاقسى ۇپاي جينادىق. سوندىقتان بىزگە ازاماتتىق بيۋدجەت جوبالارىن قولجەتىمدى ەتۋ بويىنشا كوبىرەك جۇمىس ىستەۋ كەرەك. قوعام قاراۋىنا بەرىلگەن كەزدە وندا وتكەن جىلداردىڭ اقپاراتى – وسىعان دەيىن قانشا اقشا ءبولىندى دەگەن دەرەك كورسەتىلمەيدى, تەك كەلەشەككە قاتىستى دەرەكتەر ەنگىزىلەدى. سوندىقتان بۇل قارجى كولەمى از با, كوپ پە دەپ سالىستىرۋ قيىنعا سوعادى. ازاماتتىق بيۋدجەتتە الەۋمەتتىك ساياسات پەن ناقتى قارجىلىق ەمەس كورسەتكىشتەر اراسىنداعى بايلانىس جاريالانبايدى. ماسەلەن, كولىك پەن ينفراقۇرىلىمعا قانشا قارجى بولىنەتىنى جازىلادى, بىراق ناتيجەسىندە قانشا جول سالىنعانى جايلى دەرەك جوق. وسىنداي قارجىلىق ەمەس كورسەتكىشتەر دە بيۋدجەتتە بولۋعا ءتيىس», دەيدى ساراپشى.
ول جيىن بارىسىندا تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەگە نازار اۋداردى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ماسەلەن, كومپانيالارعا ەكولوگيالىق ايىپپۇل سالىنعان كەزدە ول ايىپپۇل ورتاق قازانعا ءتۇسىپ, كەيىن باسقا شارالارعا جۇمسالىپ جاتادى. نەگىزىندە ايىپپۇل قارجىسى ەكولوگيالىق پروبلەمانى تۇزەتۋگە جۇمسالۋعا ءتيىس. جىلدامدىقتى اسىرعانى ءۇشىن سالىنعان ايىپپۇل ترانسپورتتىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا باعىتتالۋى كەرەك. بىزدە ءالى ونداي تۇسىنىك قالىپتاسپادى, سوعان كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك, دەيدى ج.جاندوسوۆا.
