مۇنايلى شاھاردا 12 جىل بۇرىن كونتسەرت زالىنىڭ قۇرىلىسى جەدەل جۇرگىزىلىپ ەدى. ونىڭ قۇنى – 3 ملرد 681 ملن تەڭگە. ارينە, از قارجى ەمەس. بىراق قابىرعاسى اينەكپەن كومكەرىلگەن كونتسەرت زالىنىڭ قۇرىلىسى 2012 جىلى كۇرت توقتادى. سول جىلدان بەرى اتالعان نىساننىڭ اينالاسىندا قىبىر ەتكەن جان كورىنبەيدى. باسقاشا بەينەلەگەندە, ون جىل بويى ءتورت اياعى شىدەرلەنگەن اتتاي «قاڭتارىلىپ» تۇر. قۇرىلىستىڭ توقتاۋىنا نە سەبەپ بولعانى دا اشىپ ايتىلمايدى.
ون جىلدان بەرى وبلىستى باسقارعان اكىمدەر بۇل نىساننىڭ قۇرىلىسىن قايتا جانداندىرۋعا اسىق بولعانى جاسىرىن ەمەس. سول ءۇشىن بيۋدجەتتەن تاعى قارجى شىعارۋعا ءداتى بارمادى ما, ايتەۋىر بۇل نىسانعا ينۆەستور ىزدەۋمەن كەلەدى. قارجى سالۋعا نيەت بىلدىرگەن ينۆەستورلار تابىلعانىمەن, ولاردىڭ تاراپىنان ناقتى ارەكەت بايقالمادى. قۇرىلىس سالاسىنا جاۋاپتى شەنەۋنىكتەر كونتسەرت زالىن باستاپقىدا ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا اينالدىرۋدى كوزدەدى. كەيىن كاسىپكەرلەر تاراپىنان ونى مەكتەپ, نە بالاباقشا رەتىندە قايتا جوبالاۋعا ۇسىنىس ايتىلعان بولاتىن. الايدا مۇنىڭ ءبارى تەك ۇسىنىس تۇرىندە ايتىلىپ, «باياعى جارتاس – سول جارتاس» كۇيىندە قالدى.
كونتسەرت زالىمەن «قۇرداس» تاعى ءبىر نىسان بار. بۇل – مونشا-ساۋىقتىرۋ كەشەنى. ەكەۋى دە ءبىر كوشەنىڭ بويىندا ورنالاسقان. مونشا-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ جوبالىق قۇنى – 840 ملن تەڭگە. اتالعان نىساننىڭ دا قۇرىلىسى 2012 جىلدان بەرى قايتادان قولعا الىنبادى. بۇعان بايلانىستى باستاپقى ماقساتىندا پايدالانۋعا بەرۋ, نە جەكە ەمحاناعا بەيىمدەۋ تۋرالى ەكى نۇسقا ايتىلعانىمەن, ء«بالدۋ, ءبالدۋ – ءبارى وتىرىكتىڭ» كەبىن كيىپ تۇر.
– قازىر توقتاپ قالعان قۇرىلىس نىساندارىنىڭ سانى انىقتالىپ جاتىر. سونداي نىسانداردىڭ قاتارىندا مادەنيەت وشاقتارى, تۇرعىن ۇيلەر بار. قازىر نىساندار قۇرىلىسىنىڭ نە سەبەپتى توقتاتىلعانىن زەردەلەپ جاتىرمىز, – دەيدى وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ.
وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نۇربەرگەن قۇسايىنوۆتىڭ مالىمەتىنشە, قازىر بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتقان 28 الەۋمەتتىك نىسان بار. ونىڭ ىشىندە 10 نىسانعا بايلانىستى پروبلەما تۋىندادى. سونداي نىسانداردىڭ قاتارىندا 1 مەكتەپ, 4 مەكتەپتىڭ جاپسارجايى, 2 مادەنيەت ءۇيى, 2 ءدارى-
گەرلىك امبۋلاتوريا, 1 سپورت زالى بار. بۇل نىسانداردىڭ تورتەۋىنە قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, تەرگەۋ امالدارى ءجۇرىپ جاتىر. ماسەلەن, قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ مۇقىر اۋىلىندا مادەنيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسى توقتاعالى جىلدار جىلجىپ بارادى. قۇنى 301 ملن تەڭگەگە باعالانعان نىساننىڭ قۇرىلىسى 2017 جىلى باستالدى. سول كەزدە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قۋانىشىندا شەك بولمادى. ويتكەنى جاڭا مادەنيەت ءۇيى 2018 جىلدىڭ كۇزىندە پايدالانۋعا بەرىلەتىنى جوسپارلانعان ەدى. الايدا ەندى ونىڭ پايدالانۋعا بەرىلەتىنىنەن بۇرىن قاشان قايتا جانداناتىنى ناقتىلانباي وتىر. اۋىلدىڭ كەلبەتىن بۇزعان سۇرىقسىز نىسانعا اينالعان مادەنيەت ءۇيىنىڭ شاتىرى جابىلماسا دا جيىرماعا جۋىق تەرەزە ورناتىلىپتى. سوندا شاتىرى جوق نىسانعا تەرەزە نەگە كەرەك؟ ءتىپتى ءبىر بولمەسىندە تەرەزە جوبالانباعان. ىرگەتاسى جارىلىپ جاتىر. وسىنداي كەمشىلىگى دە كوپ, قۇرىلىسى دا توقتاعان نىساننىڭ زارىن اۋىلداعى مادەنيەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تارتىپ كەلەدى. مۇقىر اۋىلدىق كلۋبىنىڭ ديرەكتورى اسقار ەسەنعاليدىڭ ايتۋىنشا, 15 جىلدان بەرى مەكتەپتىڭ اكت زالىن جالعا العان. مۋزىكالىق اسپاپتارى قۋىقتاي بولمەدە تۇر. وزدەرى دە سوندا وتىرادى.
– مەكتەپتىڭ اكت زالىن اۋىلدىق كلۋبتىڭ جالعا العانى بىزگە وڭاي بولماي تۇر. ويتكەنى مەكتەپتىڭ دە وتكىزەتىن تاربيەلىك ءىس-شارالارى بار. كلۋب پەن مەكتەپ ءبىر مەزگىلدە ءىس-شارا وتكىزۋدى جوسپارلاسا, ءبىر-بىرىمىزگە كەدەرگى كەلتىرەتىنىمىزدى جاسىرا المايمىن, – دەيدى مۇقىر ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى ۆەنەرا مىرزاعالي.
ءدال وسىنداي جاعداي ماحامبەت اۋدانىنداعى سارىتوعاي اۋىلىندا دا قايتالانىپ وتىر. قازاقپەن بىرگە بىرنەشە ەتنوستىڭ وكىلى تۇراتىن اۋىلداعى جاڭا مادەنيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسىنا 260 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجى قارالعان. الايدا بولىنگەن قارجى ازدىق ەتتى مە, الدە وزگە سەبەبى بار ما, مادەنيەت وشاعىنىڭ قۇرىلىسى توقتاعالى بەس جىلعا جۋىقتادى. قازىر جاڭا عيماراتتىڭ «قاڭقاسىنان» باسقا ەشتەڭە جوق. نىسان قۇرىلىسىنا ەكى رەت مەردىگەر تارتىلعانىمەن, جۇمىس ىرعاعى بايقالار ەمەس. ال اۋىلداعى 70 جىلداي بۇرىن سالىنعان مادەنيەت وشاعىنا جوندەۋ جۇرگىزىلگەنىمەن, ەسكىنىڭ ەسكى ەكەنى ابدەن سەزىلىپ تۇر. سول ەسكى عيماراتتا 80 ونەرپازدى بىرىكتىرگەن بەس ونەر ۇجىمى جۇمىس ىستەيدى.
ال يساتاي اۋدانىندا 2019 جىلى قۇرىلىسى باستالعان 60 پاتەرلىك ءۇش تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى ءالى اياقتالار ەمەس. ءۇش ءۇيدىڭ قۇرىلىسىنا 1 ملرد 765 ملن تەڭگە ءبولىنىپتى. وسى سالاعا جاۋاپتى شەنەۋنىكتەر تۇرعىن ءۇي «جىرىنىڭ» سوزىلۋىنا ەكى سەبەپتى العا تارتىپ وتىر. ءبىرىنشىسى – كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ءورشۋى, ەكىنشىسى – اقتوبە وبلىسىنان قاجەتتى كىرپىشتىڭ ۋاقتىلى جەتكىزىلمەۋى.
ءدال وسىنداي 60 پاتەرلىك تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى ماقات اۋدانىندا دا مەرزىمىندە اياقتالماي قالعانى انىقتالىپ وتىر. باسقاسى باسقا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا نەمقۇرايدى قاراۋعا بولا ما؟
– ەگەر مەردىگەر كەستەگە ساي جۇمىس ىستەي الماسا, كەلىسىمشارتتى توقتاتىپ, باسقا مەردىگەردى ىزدەۋى كەرەك. وسىلاي جۇمىس ىستەيتىن بولساق, كاسىپكەرلەر دە وسى تارتىپكە ۇيرەنەدى. قۇرىلىس جۇرگىزۋ ءىسى قولىنان كەلمەيتىن بولسا, كەلەسى جولى مۇنداي جۇمىستارعا ارالاسپايدى. قازىر كەيبىر ەلدى مەكەندەردە كلۋب تا, مەكتەپ تە, سپورت زالى دا, اسحانا دا جوق. اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى وسىنداي الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ پايدالانۋعا تەز بەرىلگەنىن كۇتىپ ءجۇر. مەردىگەرلەر تاراپىنان قۇرىلىستى ساپاسىز اياقتاۋ ماسەلەسىنە كوڭىل بولىنەدى. سوندىقتان وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەرگە جول بەرمەس ءۇشىن ناقتى الگوريتم دايىنداپ, سوعان سايكەس, جۇمىس ىستەيمىز, – دەپ تالاپ قويدى وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ.
ارينە, اكىم ورىندى تالاپ قويىپ وتىر. الايدا مەردىگەرلەر بۇل تالاپتىڭ ۇدەسىنەن شىعا الا ما؟ بۇعان تورەشى – ۋاقىت. ال ءوڭىر جۇرتشىلىعى اسىرەسە, الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى ساپالى ءارى مەرزىمىندە پايدالانۋعا بەرىلگەنىن كۇتكەلى قاشان؟
اتىراۋ وبلىسى
