رەفەرەندۋم-2022 • 30 مامىر، 2022

الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ الەۋەتى زور

43 رەت كورسەتىلدى

قازاقستاندىقتاردىڭ 75،9%-ى كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلاردى قولداۋعا دايىن. بۇل تۋرالى Amanat پارتياسى جانىنداعى قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى «الەۋمەت» جوباسى اياسىندا جۇرگىزگەن Referendum: Halyq üni زەرتتەۋىنىڭ قورىتىندىسىندا بەلگىلى بولدى.

– بۇگىنگى الەمدە اشىق دەرەكتەر يدەولوگياسى دەگەن باعىت قالىپتاسقان. بۇل اشىق دەرەكتەر دەگەن نە؟ ماسەلەن، بۇۇ-نىڭ، ەۋرووداقتىڭ، نە بولماسا، ەقىۇ-نىڭ، دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ، وزگە دە ءىرى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ الەۋمەتتىك زەرتتەۋ­لە­رى اشىق اقپارات رەتىندە ۇسى­نىلادى. سونىمەن قاتار اقش، ۇلىبريتانيا، سينگاپۋر، مالاي­زيا، فرانتسيا، اۋستريا سىندى جاھاننىڭ 23 مەملەكەتىندە اشىق دەرەكتەردى جاريالاۋ ارقىلى ازاماتتاردىڭ كوڭىل-كۇيىن، ساياسي وي-تۇجىرىمىن كوپشىلىككە ءبىلدىرىپ وتىرادى. ال «الەۋمەت» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى جۇيە­لى قوعامدىق سوتسيولوگيانى قا­لىپ­تاستىرۋ بولىپ سانالادى. وسى ارقىلى ازاماتتاردىڭ جەكە ويىن عانا ەمەس، جالپى قو­عام­نىڭ كوڭىل-كۇيىن ءبىلىپ وتى­رۋ­عا جاعداي جاسالادى. ءبىز اي سايىن، توقسان سايىن الەۋمەتتىك زەرت­تەۋ­لەرىمىزدى جاريالاپ وتىرامىز. وسى ارقىلى حالىققا اشىقتىق پەن جاقىندىق يدەولوگياسىن ۇستانۋعا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز. مۇنداي زەرتتەۋلەر ارقىلى پارتيا ءوز جۇمىسىندا قوعامدىق پىكىردى ەسكەرە وتىرىپ، ونىڭ تيىمدىلىگىن باعالاپ، سكرينينگتەر جۇرگىزەدى. بۇل جۇمىستىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنا تولىق سايكەس كەلەدى، – دەدى پارتيا حاتشىسى داۋلەت كارىبەك.

الەۋمەتتىك زەرتتەۋ كەزىندە دەرەكتەردى جيناۋ ءادىسى ساۋالداما ارقىلى قولعا الىندى. بۇل جۇمىس بيىلعى 19-22 مامىر ارالىعىندا ءوتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ باسىم بولىگى (87،3%-ى) الداعى رەفە­رەندۋمنان حاباردار. وتان­داس­تا­رىمىز بۇل اۋقىمدى ناۋقان تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەردەن (58،9%)، تەلەارنالاردان (45،1%) ەستىپ-بىلگەن ەكەن. بۇعان قوسا، ءوزارا بايلانىس، اڭگىمە اراسىندا اقپارات الماسىپ جاتقاندار دا بار (40%).

جالپى وتانداستارىمىزدىڭ 67،9%-ى كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەل دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى دەپ ەسەپتەيدى. سونىمەن الەۋمەتتىك دەرەكتەرگە سايكەس، ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگى قولدانىستاعى كونس­تي­تۋتسيانى وزگەرتۋ بويىن­شا رەفەرەندۋم وتكىزۋگە وڭ كوز­قا­راس تانىتىپ وتىر. اتاپ ايت­قاندا، قازاقستاندىقتار ازا­مات­­­تاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تە­تىك­تەرىن كۇشەيتۋدى (80،1%)، حا­لىقتىڭ ەلدى باسقارۋ ىسىنە ارا­لاسۋىن كەڭەيتۋدى (76،7%)، سۋپەرپرەزيدەنتتىك مودەلدەن پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا تۇپ­كىلىكتى كوشۋدى (73،5%)، بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەت­تىك­تەردى قايتا ءبولۋدى (72،3%)، پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدى جانە مارتەبەسىن ارتتىرۋدى (64،4%) قولداۋعا ءازىر. 5 ماۋسىمدا سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە ازا­مات­تاردىڭ ۇشتەن ەكىسى كەلۋدى كوز­دەپ وتىر.

ايتا كەتۋ قاجەت، جۇيەلى الەۋ­مەتتانۋدى قالىپتاستىرۋ ماق­سا­تىندا «الەۋمەت» جوباسى ايا­سىندا تۇراقتى نەگىزدە زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. ال ولاردىڭ ناتيجەلەرى ينستيتۋتتىڭ @SocioExpert telegram ارناسىندا جاريا­لانادى.

ال قوعامدىق ساياسات ينس­تيتۋت­ىنىڭ ديرەكتورى ءمادينا نۇرعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا، حا­لىقتىڭ وزگەرىستەرگە دەگەن سۇرا­نى­سى تۇراقتى تۇردە تۋىنداپ وتىر.

– سوڭعى الەۋمەتتىك زەرت­تەۋ­لەردىڭ ناتيجەسى قازىرگى قو­عام­دىق-ساياسي ۇدەرىستەردىڭ وڭ باعالاناتىنىن كورسەتەدى. ازا­مات­تاردىڭ 87،5%-ى بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ەل ومىرىندەگى وزگە­رىس­تەردى قالايدى. سۇرال­عان­دار­دىڭ 55،4%-ى بەلسەندى ازا­مات­تىق ۇستانىمعا يە. زەرتتەۋگە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن 1 700-دەن استام رەسپوندەنت قاتىستى، – دەدى م.نۇرعاليەۆا.

ءوز كەزەگىندە Amanat پار­تيا­سىنىڭ اتىنان سايلانعان دەپۋتات ساياسات نۇربەك پارتيا­نىڭ ۇگىت ناۋقانى تۋرالى ايتتى. بۇگىندە دەپۋتاتتار ايماق تۇر­عىن­دارىمەن مىڭعا جۋىق كەزدەسۋ وتكىزدى. ال ءىس-شارالارعا بارلىعى 220 مىڭنان استام ادام قاتىسقان. سونىمەن قاتار ۇگىت ناۋقانى اياسىندا پارتيالىقتار قازاقستاندىقتاردىڭ ۇسى­نىس­تا­رىن جيناۋعا باعىتتالعان رەس­­پۋب­ليكالىق اكتسيانى باستادى. ۇگىت ناۋقانى باستالعاننان بەرى 4،5 مىڭنان استام تالاپ-تىلەك كەلىپ ءتۇستى. ولاردىڭ ارا­سىن­دا الەۋمەتتىك جانە سايا­سي سيپاتتاعى ۇسىنىستار مەن وتى­نىشتەر باسىم. باسقوسۋ بارىسىندا قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل سادۋاقاسوۆا رەفەرەندۋم وتكى­زۋدىڭ حالىقارالىق تا­جى­ري­بە­سىمەن ءبولىستى.

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

ايماقتار • بۇگىن، 10:02

جاس تەننيسشىلەرمەن كەزدەسۋ

تەننيس • بۇگىن، 07:47

جاس عالىمنىڭ جەتىستىگى

عىلىم • بۇگىن، 07:43

ۇقساس جاڭالىقتار