تاريح • 22 مامىر، 2022

ءالجاننىڭ كىسە بەلبەۋى

46 رەت كورسەتىلدى

ءالجان قاراباي ۇلى 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ مىڭباسى جانە باس ساردار امانگەلدى يمانوۆتىڭ سەنىمدى سەرىگى بولعان. قازىر قۇندى جادىگەر قوستاناي وبلىسى امانگەلدى اۋداندىق مەموريالدىق مۋزەيىندە ساقتالعان. ونى مۇراجايعا قارت قالامگەر بوگەتباي الماعامبەت ۇلى تاپسىرعان. 

 

جوعارىدا اتالعان مەموريال­دىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى ساحان تولە­نوۆتىڭ ايتۋىنشا، كىسە بەل­بەۋ­دى تورعاي وڭىرىنە تانىمال ۇستا سادۋاقاس كوبەنتاي ۇلى جاساعان. جالپى، ءالجان اتامىز قياپاتتى، جانارى وتكىر، سۇستى ادام بولعان. دۇنيەدەن وزعانشا كىسە بەلبەۋىن بە­لىنەن شەشپەگەن. ءتىپتى ول كىسىنىڭ كىسە بەلبەۋىمەن تۇسكەن فوتوسى ۇر­­پاق­تارىندا ساقتالعان بولۋى كە­رەك.

امانگەلدى اۋداندىق گازەتىن ۇزاق جىلدار باسقارعان قالامگەر بوگەتباي الماعامبەت ۇلى ءوزىنىڭ 2000 جىلى جارىق كورگەن «تورعاي­داعى ازاتتىق كوتەرىلىسى» اتتى تاريحي وچەرك-زەرتتەۋىندە 1916 جىلى تورعاي وڭىرىندە بولعان كوتەرىلىستىڭ شىعۋ سەبەبىنە توقتالىپ، بۇرىن جاريالانا قويماعان تىڭ دەرەك­تەردى كەلتىرگەن. سوندا ءالجان قا­را­باي ۇلى باسقارعان جاساقتىڭ پات­شانىڭ جازالاۋشى وتياردىنا تۇتقيىلدان سوققى بەرىپ، بىر­نەشە تويتارىس بەرگەنىن جازادى. سونداي-اق ەرجۇرەك مىڭباسىنىڭ جاسىنان نايزاگەر، باتىر بولعان­ىن ايتادى. ء«الجان – نايزاگەر ادام. بۇرىن قازاقتىڭ ءوزارا قاقتىعىسىندا كىسى ولىمىنە جول بەرمەس ءۇشىن نايزامەن ساننىڭ قوڭ ەتىنەن شانشىپ، اتتان ءتۇسىرۋ نەمەسە ارقادان ۇرىپ قۇلاتۋ ءادىسى بولعان. الجەكەڭ وسىنداي قاقتى­عىستاردا نايزاگەرلىگىمەن كوزگە تۇسك­ەن. وسىنداي ءبىر قاقتىعىستا ءبىرالىنىڭ سۇلتانىن نايزامەن شانشىپ تۇسىرگەن»، دەيدى.

كلاسسيك جازۋشى عابيت مۇسى­رەپوۆ «باتىردىڭ بيىك تۇلعاسى» اتتى ماقالاسىندا «امانگەلدى يمانوۆ تۋرالى دۇرىس مالىمەت بەرىپ، شىندىقتى ايتقان ءالجان قاراباەۆ» دەپ اتاپ كورسەتتى. قارت جۋرناليست بوگەتباي اقساقالدىڭ جازۋىنشا، تورعايداعى ۇلت-ازات­تىق كوتەرىلىسىن باستاعان ابدى­عاپار، امانگەلدى، كەيكى باتىرلاردىڭ دوسى، سەرىگى ءالجان ءادىل ادام بول­عان. سونىڭ ءبىر مىسالى: ءالجان قاريا ءبىراز جىلدار بويى جالعىز ۇلى ابسادىقتىڭ جوعارى زاڭ وقۋ ورنىن بىتىرسە دە، ءوز ماماندىعى بويىنشا زاڭ ورىندارىندا قىزمەت ىستەۋىن قالاماعان. سونداعىسى «بىرەۋدىڭ وبالىنا قالىپ، قيانات جاساپ، قارعىسىن الاسىڭ» دەيدى ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار باعامى ءوستى

قارجى • بۇگىن، 16:12

ۇقساس جاڭالىقتار