قوعام • 19 مامىر، 2022

ەردى سىيلار ەل قايدا؟

1218 رەت كورسەتىلدى

رۋحى بيىك ەلدى ەشكىم جاسىتا دا، جاسقانتا دا المايدى. سول ءۇشىن قازاقتىڭ رۋحىن كوتەرۋ قاجەت. وسى ورايدا حالقىمىزدىڭ جىلى جۇرەگىنەن ورىن العان تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋ، داڭقىن اسىرۋ اسا ماڭىزدى.

وسى ورايداعى جۇمىستاردىڭ ءبىرى رەتىندە ءىرى تۇلعالارىمىزدىڭ ەسىمىن جاڭعىرتۋ، ەڭبەگىن ناسيحاتتاۋ ءىسىن ايتۋعا بولادى. جاقىندا عانا د.قوناەۆتىڭ ەسىمىنىڭ وبلىس ورتالىعى – قاپشاعاي قالاسىنا بەرىلۋىن ءدال وسى ىڭعايداعى جارقىن مىسال رەتىندە ايتا الامىز. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ د.قوناەۆتىڭ اتىن قالاعا بەرۋ جونىندەگى ۇسىنىسى قوعام تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاپتى. پرەزيدەنت ءوزىنىڭ بۇل باستاماسىنا اتالعان ماسەلەنىڭ حالىقتىڭ اراسىندا كوپ جىلداردان بەرى ايتىلىپ جۇرگەنىن نەگىز ەتكەنى ءسوزسىز. بۇل دا «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ىسكە اسىپ جاتقانىنان ءبىر مىسال.

راس، د.قوناەۆتىڭ ەسىمىن قالاعا بەرۋ ءىسى ءبىزدىڭ دە كەيبىر ويلارىمىزعا قوزعاۋ سالىپ كەتتى. سولاردىڭ اراسىنداعى ماڭىزدى دەگەن ءبىرىن ماقالامىزعا ارقاۋ ەتسەك.

تاريح جاقسى نە جامان دەپ ىرىكتەپ، ءبولىپ جاتپايدى، ءبارىن دە وزىنە قامتىپ الادى. دەمەك، تاريحتا جاقسى اتپەن دە، جامان اتپەن دە قالۋعا بولادى. باسقاسىن ايتپاعاندا، قازاق ۇلتىنىڭ تاريحىندا كىمدەر قالماعان؟ كوپ قوي، كوپ. بىراق سولاردىڭ اراسىندا قاتاڭ شارتتار مەن تالاپتاردى العا تارتا وتىرىپ ىرىكتەر بولساڭ، حالىقتىڭ جىلى جۇرەگىندە ۇمىتىلماستاي بولىپ ساقتالىپ قالعان تۇلعالار شوعىرى ءوز الدىنا بولەك جارقىراپ شىعا كەلەدى. ولاردىڭ ەسىمدەرى ەستىلگەن جەردە تەك جاقسى لەبىزدەر عانا ايتىلادى. وسىناۋ تۇلعالار شوعىرىنىڭ بەل ورتاسىندا جۇمابەك احمەت ۇلى تاشەنوۆ تۇر. كەز كەلگەن كوزى قاراقتى قازاقتان ج.تاشەنوۆ تۋرالى پىكىرىن سۇراساڭىز، شابىتتانا ءسوز قوزعاپ، ول كىسى تۋرالى جىلى پىكىرىن ايتارى ءسوزسىز. سەن­­بەسەڭىز، ءوز ورتاڭىزعا ساۋالناما جۇرگىزىپ كورىڭىز.

جۇمابەك تاشەنوۆ كىم؟ بۇل سۇراققا كەڭ اۋقىمدا جاۋاپ بەرۋگە بولادى. الايدا ءبىز وسى شاعىن ماقالانى جازۋ بارىسىندا ونى ماقسات ەتپەدىك. دەسەك تە، الگى سۇراققا ناقتى قىسقاشا جاۋاپ بەرە كەتەلىك. جۇمابەك احمەت ۇلى تاشەنوۆ – كەڭەستىك وتارشىل ساياسات حالقىمىزدى قىرىپ، الاش ارىستارىن قۇرتىپ بىتكەن سوڭ ات توبەلىندەي از قالعان قازاقتى ىدىراتىپ، جەرىن بولشەكتەۋگە بىلەك سىبانا كىرىسكەندە قىزىلكوز يمپەريانىڭ ايتقانىنا كونبەي، قارسى شىققان، وسى باتىلدىعى ارقىلى ناقتى ماقساتىنا جەتىپ، ەل مەن جەردىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالعان ءىرى تۇلعا. ول ۇلتىمىز ءۇشىن ءوزىن قۇربان ەتتى. قازاق ءۇشىن جانىپ كەتتى. حالقىنىڭ مۇددەسى، بولاشاقتىڭ جارقىن بولۋى ءۇشىن سانالى تۇردە باسىن بايگەگە، تاعدىرىن تالقىعا سالدى. «ازامات ەردىڭ بالاسى». ج.تاشەنوۆتىڭ توتاليتارلىق جۇيەگە قارسى كۇرەسى ناتيجەلى بولدى. وسى كۇرەستىڭ ارقاسىندا بۇگىندە قازاقستان الەمدە توعىزىنشى تەرريتوريا اتالىپ وتىر. ەگەر سول كەزەڭدە ج.تاشەنوۆ بۇعىپ قالىپ، رەسپۋبليكامىزدىڭ سولتۇستىگىندەگى بەس وبلىس تۇگەل رەسەي قۇرامىنا ءوتىپ كەتكەندە ولاردى قايتارىپ الا الار ما ەدىك؟ مىنە، ج.تاشەنوۆ ۇلتقا تونگەن وسىنداي اسا ءىرى قاۋىپ­تىڭ بەتىن جالعىز ءوزى قايتارا ءبىلدى. ەگەر سول تۇستا ۇلتىمىزدىڭ تاعدىرىن شەشەتىن ماڭىزدى ماسەلە تالقىعا تۇسكەندە باسقالار سەكىلدى ج.تاشەنوۆ تە سولقىلداقتىق تانىتىپ، وزىنەن جوعارى تۇرعان بيلىككە ءيىلىپ-بۇگىلىپ لاپپايلاعاندا بۇگىندە قازاق تاۋەلسىز ەل بولا الماۋى دا مۇمكىن ەدى. ج.تاشەنوۆ قىزىل يمپەريا باسىنداعىلاردىڭ جىمىسقى ويىن جاقسى ءتۇسىندى، ۇلتىن ساتىپ كەتپەدى، قازاقتىڭ تاعدىرى قىل ۇستىنە قويىلعانىن، ءوزى باتىل ارەكەتكە بارماسا باسقا ەشكىمنەن قايران جوق ەكەنىن تەرەڭ ۇقتى. بۇل ۇعىنىس ونىڭ تاريحي ساناسى تازا، قازاقتىڭ ناعىز ۇلى ەكەنىن كورسەتتى. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى لاۋازىمىندا تۇرىپ وسىنداي ىرىلىك كورسەتتى. بىلاي قاراعاندا كەڭەستىك جۇيەدە وسىنداي بيىك لاۋازىم يەسى نەگىزىنەن وزىنەن جوعارى تۇرعان ورگان باسشىسىنىڭ ىڭعايىندا بولۋ ءۇردىسى بەرىك ورنىققان ەدى. ونىڭ ۇستىنە، نەگىزىنەن ج.تاشەنوۆ ن.حرۋششەۆتىڭ ء«وز ادامى» بولاتىن. پەندەشىلىكپەن ويلاساڭ، نەگىزىنەن ج.تاشەنوۆ ن.حرۋششەۆتىڭ بەس وبلىسىمىزدى رەسەيگە قوسۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قول­داۋى كەرەك-ءتىن. الايدا ج.تاشەنوۆ حالقىنىڭ مۇددەسىن ءوز باسىنىڭ مۇددەسىنەن جوعارى قويا ءبىلدى. بۇل جالاڭ كەۋدەسىن وققا توسەگەندەي ەرلىك. ونى سىن ساعاتتا ءتاڭىردىڭ قازاق حالقىنا بەرگەن باعى دەمەسكە لاجىڭ جوق. ويتكەنى ول كەزىندە باسسىز قالعان ۇلتىمىزعا قاتال سىناق كەلگەندە باس بولا ءبىلدى. بۇل ويىمىزعا كوزى قاراقتى كەز كەلگەن قازاق قولداۋ بىلدىرەتىنىنە سەنىمدىمىز.

پاتشا كوڭىلدى قازاق قوعامى جۇمابەك تاشەنوۆكە كورسەتىلىپ جاتقان قۇرمەتتى ازدىق ەتەتىندەي. قوعام ج.تاشەنوۆكە قالا نە اۋدان اتاۋىن بەرۋدى شىن قالايدى. وسى ماقساتقا جەتپەي قازاق حالقىنىڭ كوڭىلى كونشىمەيتىندەي. «حالىق قالاسا حان تۇيەسىن سويادى»، دەگەن اتالارىمىز. حالىقتىڭ وسى قالاۋىنا پرەزيدەنت نازار اۋدارسا دەگەن تىلەگىمىز بار. كەزىندە ج.تاشەنوۆتىڭ باتىل ءىس-قيمىلىنىڭ ارقاسىندا وزىمىزدە قالعان سولتۇستىك اتىراپتاعى ستەپنوگور، ششۋچە نە باسقاسىنىڭ بىرىنە ج.تاشەنوۆتىڭ ەسىمى بەرىلىپ جاتسا، قازاقتىڭ رۋحى بيىكتەي تۇسەدى. سونداي-اق حالىق ءوزىنىڭ جانىنا جاقىن بىرەگەي تۇلعاعا كىم قۇرمەت كورسەتسە دە ونى كوڭىلىنىڭ تورىنەن تۇسىرمەيدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ارقالىقتا مىڭ ادام كۇي تارتتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:45

كوشباسشى وزگەرگەن جوق

سپورت • بۇگىن، 08:44

قالا كۇنىندەگى بايگە جارىسى

سپورت • بۇگىن، 08:42

يسپانيادا ولجالى بولدى

تەننيس • بۇگىن، 08:40

ورگانيكالىق قالدىقتاردى وڭدەيدى

قازاقستان • بۇگىن، 08:38

جاسىل مەتاللۋرگيا قازىر دە بار

قازاقستان • بۇگىن، 08:37

دارىگەر-جازۋشىلار

ادەبيەت • بۇگىن، 08:34

زاڭسىز سالىنعان ءۇي ءسۇرىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:30

جالعان شوت-فاكتۋرا جارعا جىقتى...

ايماقتار • بۇگىن، 08:27

قىمبات وپەراتسيانى تەگىن جاسادى

مەديتسينا • بۇگىن، 08:22

5 ادام سۋعا كەتتى

قوعام • بۇگىن، 08:20

جاستارعا ارنالعان جارمەڭكە

قوعام • بۇگىن، 08:18

جاستار جۇمىسپەن قامتىلدى

قوعام • بۇگىن، 08:15

سالعىرتتىق سان سوقتىرماسا ەكەن

ايماقتار • بۇگىن، 08:12

كيىكتەر كىمگە كەدەرگى؟

قازاقستان • كەشە

ەكى اۋىلعا گاز جەتتى

ايماقتار • كەشە

ينفلياتسيا يىلە مە؟

قوعام • كەشە

ءدارى مەن ءسوز ءدارۋى

مەديتسينا • كەشە

«التايداي جەر قايدا؟!»

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار