ءوڭىردىڭ جولى – اكىم جۇمىسىنىڭ ايناسى

اقىلى جولدارعا قاتىستى شاعىم كوپ

ەلىمىزدەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 96 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايدى. ونىڭ 25 مىڭ شاقىرىمى – رەس­پۋب­ليكالىق جولدار, قالعان 71 مىڭ شاقى­رىمى – وبلىستىق جانە اۋداندىق ما­ڭىزى بار جولدار. 2025 جىلعا دەيىن رەس­پۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ نور­­­ماتيۆتىك جاعدايداعى ۇلەسىن 100 پا­يىز­عا, جەرگىلىكتى جەلى جولدارىنىڭ ۇلە­سىن 95 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كولىك-ترانزيتتىك الەۋەتتى ارتتىرۋ 8 كولىك ءدالىزىن جاڭعىرتۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇگىندە دالىزدەردىڭ بارلىعى تولىق قۋاتتا جۇمىس ىستەپ تۇر. جەكەلەگەن ۋچاسكەلەر بويىنشا وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

– ءبىرىنشى ءدالىز – «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي». ۇزىندىعى – 2 747 شاقىرىم. قىتايدان قازاقستان, رەسەي ارقىلى جانە ودان ءارى ەۋروپاعا, سونداي-اق ورتالىق ازيا ەلدەرىنە, اتاپ ايتقاندا, وزبەكستانعا, قىرعىزستانعا جانە كەرى قاراي ترانزيتتىك اعىندى قامتاماسىز ەتەتىن دالىزگە 2009-2017 جىلدارى تو­لىق رەكونسترۋكتسيا جۇرگىزىلدى. كولىك اعى­نى­نىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى 2023-2030 جىلدار ارالىعىندا قىزىلوردا قالا­سىنان رەسەي فەدەراتسياسى شەكاراسىنا (مار­توك ەلدى مەكەنى) دەيىنگى ۇزىندىعى 1 363 شاقىرىم بولاتىن ۋچاسكەنى كەزەڭ-كەزە­ڭى­مەن ءبىرىنشى تەحنيكالىق ساناتقا اۋىس­تىرۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەدى مينيستر.

ەكىنشى ءدالىز الماتى – قاراعاندى – نۇر-سۇلتان – پەتروپاۆل – رەسەي فەدە­را­تسياسى شەكاراسىنا دەيىنگى (قورعان) ارالىقتى قامتيدى. ۇزىندىعى – 1 868 شاقىرىم. ءدالىز قازاقستان, رەسەي ارقى­لى ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن, ودان ءارى ەۋروپامەن ترانزيتتىك اعىندى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل رەتتە, ءترانزيتتىڭ ءبىر بولىگى قىتاي تاراپىنان كەلەدى. 2017 جىلى ۇزىندىعى 863 شاقىرىمدى قۇرايتىن «قاراعاندى – نۇر-سۇلتان – پەتروپاۆل» ۋچاسكەسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ اياقتالدى. ۇزىندىعى 60 شاقىرىم بولاتىن «پەتروپاۆل – رەسەي فەدەراتسياسى شەكاراسى (قورعان)» ۋچاسكەسىندەگى جۇمىستاردى اياقتاۋ 2023 جىلعا جوسپارلانعان. 2023 جىلى «الماتى – قاراعاندى» ۋچاسكەسىن ءبىرىنشى تەحنيكالىق ساناتقا اۋىستىرا وتىرىپ, رەكونسترۋكتسيالاۋ تامامدالماق.

– ءۇشىنشى ءدالىز – «نۇر-سۇلتان – قوستاناي – رەسەي فەدەراتسياسى شەكاراسى (چەليابى)». ۇزىندىعى – 860 شاقىرىم. اتالعان ءدالىز ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن قازاقستان, رەسەي ارقىلى جانە ودان ءارى ەۋروپاعا ترانزيتتىك اعىندى قامتاماسىز ەتەدى. ۋچاسكە 2013 جىلى رەكونسترۋكتسيا­لاندى. الايدا قوزعالىس قارقىنىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى 2030 جىلعا دەيىن ۋچاسكەنى ءبىرىنشى تەحنيكالىق ساناتقا
اۋىستىرۋ جوسپارلانۋدا.

ءتورتىنشى ءدالىز – «قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى شەكاراسى – مايقاپشاعاي – قالباتاۋ – سەمەي – پاۆلودار – رەسەي فەدە­راتسياسى شەكاراسى (ومبى)». ۇزىندىعى
1 116 شاقىرىمعا تەڭ. ول شىعىس ءوڭىرىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. ترانزيت قىتاي­دان قازاقستان, رەسەي اۋماعى ارقىلى ءوتىپ, ەۋروپاعا جالعاسادى. ۇزىندىعى 701 شاقىرىم «قالباتاۋ – پاۆلودار – رەسەي فەدەرا­تسياسىنىڭ شەكاراسى (ومبى)» ۋچاسكەسىن رەكونس­ترۋك­تسيالاۋ 2016 جىلى اياقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا «قىتاي حالىق رەسپۋبلي­كاسى شەكاراسى – مايقاپشاعاي – قال­باتاۋ» ۋچاسكەسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇر­گىزىلىپ جاتىر. جۇمىستار 2023 جىلى اياقتالادى, – دەدى ق.وسكەنباەۆ.

بەسىنشى ءدالىز – ۇزىندىعى 1 026 شا­قى­رىمدى قۇرايتىن «الماتى – تال­دى­قورعان – وسكەمەن – شەمونايحا – رەسەي فەدە­راتسياسىنىڭ شەكاراسى (بارناۋل)». بۇل ورتالىق ازيا مەن قىتايدان قازاقستان ارقىلى رەسەيدىڭ شىعىس وڭىرلەرىنە جانە قيىر شىعىسقا ءترانزيتتى قامتاماسىز ەتەدى. زور سۇرانىسقا يە باعىتتىڭ ءبىرى. بۇگىنگى تاڭدا «تالدىقورعان – وسكەمەن» اۆتوجولىن رەكونسترۋكتسيالاۋ ىسكە اسىرىلۋدا. جۇمىستار 2023 جىلى تولىق اياقتالماق. ۇزىندىعى 258 شاقىرىم بولاتىن «وسكەمەن – شەمونايحا – رەسەي فەدەراتسياسى شەكاراسى (بارناۋل)» ۋچاسكەسىن 2024-2026 جىلدارى رەكونسترۋكتسيالاۋ كوزدەلىپ وتىر.

– التىنشى ءدالىز – «اقتوبە – قان­دىاعاش – ماقات – اتىراۋ – رەسەي فەدەرا­تسياسى شەكاراسى (استراحان)». ۇزىندىعى – 893 شاقىرىم. باتىس ءوڭىرى ءۇشىن اتالعان ءدالىز وزبەكستان مەن تۇرىكمەنستان ەلدەرىنىڭ قازاقستان اۋما­عىنا جانە رەسەي ارقى­لى ەۋروپاعا ءترانزيتىن قامتاماسىز ەتەدى. «اقتوبە – قاندىاعاش» جانە «اتى­راۋ – استراحان» ۋچاسكەلەرىندە قايتا جا­ڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىل قوزعالىستى اشۋ, كەلەر جىلى جۇمىستاردى تولىق اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. وسى جىلى «قاندىاعاش – ماقات – اتىراۋ» ۋچاسكەسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ اياقتالادى.

جەتىنشى ءدالىز – «اتىراۋ – ورال – ساراتوۆ». ۇزىندىعى – 587 شاقىرىم. «ورال – ساراتوۆ» ۋچاسكەسى (100 شاقىرىم) 2018 جىلى رەكونسترۋكتسيالاندى. ۇزىندىعى 487 شاقىرىم بولاتىن «اتىراۋ – ورال» ۋچاسكەسىن ءتورت جولاقتى قوزعالىسى بار ءبىرىنشى ساناتقا اۋىستىرۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنۋدە. قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى بيىل باستالادى, – دەدى مينيستر.

سەگىزىنشى ءدالىز – تراسەكا. بۇگىنگى تاڭدا رەسەيدەگى گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى ۇزىندىعى 4 016 شاقىرىم بولاتىن بۇل ءدالىز ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ءدالىز باعىتى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» ءدالىزىنىڭ نەگىزگى بولىگى ارقىلى وتەدى جانە ودان ءارى اقتوبە مەن دوسسور ارقىلى قازاقستاننىڭ تەڭىز پورتتارىنا شىعادى. سونداي-اق اقتاۋ جانە قۇرىق تەڭىز پورتى ارقىلى قىتايدان جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن كاۆكازعا, ودان ءارى ەۋروپاعا ءترانزيتتى قامتاماسىز ەتەدى.

– وسى جىلى قۇرىلىس جانە رەكونس­ترۋك­تسيالاۋ بويىنشا ۇزىندىعى 4 300 شاقىرىم بولاتىن 18 جوبا ىسكە اسىرى­لۋدا. ونىڭ 15-ءى وتپەلى جانە 3-ءى جاڭا جوبا. جىلدىڭ سوڭىنا قاراي جول جۇمىس­تارىنىڭ 1 600 شاقىرىمىن اياقتاۋ جوس­پارلانۋدا. 1 400 شاقىرىمدا قوزعالىستى اشۋ كوزدەلگەن. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس بيىل «بەينەۋ – شالقار – ىرعىز» اۆتوجولىنىڭ قۇرىلىسىنا تەحنيكالىق ەكونوميكالىق نەگىزدەمە ازىرلەۋ باستالادى. «جەزقازعان – قاراعاندى» جانە «سەمەي – وسكەمەن» جوبالارى بويىنشا قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنىڭ ءتۇرلى نۇسقاسى قاراستىرىلۋدا, – دەدى ق.وسكەنباەۆ.

مينيستر جىل سوڭىنا دەيىن رەسپۋب­ليكالىق جەلى جولدارىنىڭ نورماتيۆتىك جاعدايداعى ۇلەسى 91 پايىزعا دەيىن, ال جەرگىلىكتى جەلى جولدارىنىڭ ۇلەسى 85 پا­يىزعا دەيىن جەتكىزىلەدى دەپ ۋادە بەردى. سو­نىمەن قاتار اقىلى ۋچاسكەلەردىڭ ۇزىن­دىعى 4 700 شاقىرىمدى قۇراماق.

قايىربەك وسكەنباەۆتىڭ بايانداماسىنان كەيىن الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى قانات بوزىمباەۆ, جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ وزدەرى باسقارىپ وتىرعان وڭىرلەردەگى جولدىڭ جاعدايى تۋرالى ەسەپ بەردى.

پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ ەلىمىزدىڭ جول كولىك قاتىناسىن دامى­تۋ ءۇشىن سوڭعى جىلدارى اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. دەگەنمەن ۇكى­مەت باسشىسى اقىلى جۇيەگە اۋىسىپ جاتقان جولداردىڭ جاعدايىنا قاتىستى حالىقتىڭ شاعىمى بارىن ەسكە سالدى. وسىعان وراي «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسىنا جولداردى كۇتىپ-ۇستاۋ ساپاسى مەن قاۋىپ­سىزدىگى بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ تاپسىرىلدى.

ۇكىمەت باسشىسى قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا قاراماستان, بىرقاتار ماسەلە بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ەڭ نەگىزگىسى – جولداردىڭ, اسىرەسە جەرگىلىكتى جەردەگى جولداردىڭ ناشارلىعى. دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس قازاقستان جول ساپاسى جاعىنان الەمدە 93-ورىندا تۇر.

– مەملەكەت باسشىسى جولداردىڭ جاعدايى ناشار ەكەنىن بىرنەشە رەت ايتتى. ءاربىر اكىم وڭىردەگى جولداردىڭ جاي-كۇيىنە تىكەلەي جاۋاپتى ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى, – دەدى ءا.سمايىلوۆ.

مال شارۋاشىلىعى – ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ كەپىلى

ۇكىمەت وتىرىسىندا مال شارۋا­شى­لى­عىن دامىتۋ ماسەلەسى دە تالقىلاندى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ ايتۋىنشا, مال شارۋا­شىلىعىنىڭ ۇلەسىنە اۋىل شارۋاشى­لى­عىنداعى جالپى ءونىمنىڭ 42,1 پايىزى تيەسىلى. ال ەكسپورتتا مال شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ۇلەسى 4 پايىزعا تەڭ.

– مال شارۋاشىلىعى – جالپى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقان سالاسى. بۇعان مال مەن قۇس سا­نى­نىڭ تۇراقتى ءوسۋ قارقىنى, ولار­دىڭ ساپالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ جاقسارۋى, جا­نۋارلاردىڭ ونىمدىلىگىنىڭ ارتۋى, سونداي-اق مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرى­نىڭ ءوندىرىس كولەمىنىڭ ۇلعايۋى دالەل. مۇ­نىڭ بارىنە كولەمى جىلدان-جىلعا تۇراق­تى قارقىنمەن ارتىپ كەلە جاتقان مەم­لەكەتتىك قولداۋ شا­را­لارى ارقىلى قول جەتكىزىلدى. تۇپ­تەپ كەلگەندە وسىنىڭ ءبارى سالانىڭ ينۆەس­تي­تسيا­لىق تارتىمدىلىعىن ارتتىردى, – دەدى ول.

ماسەلەن, بىلتىر عانا مال شارۋا­شى­لىعىندا جالپى سوماسى 70 ملرد تەڭگەگە جۋىق 53 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعىندا يمپورتتى الماستىرۋ مىندەتىنە سايكەس 2021 جىلى قۋاتى 57 مىڭ توننا بولاتىن 35 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى ىسكە قوسىلدى. بيىل جالپى سوماسى 100 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 62 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2,8 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلماق.

سوڭعى جىلدارى مال شارۋا­شى­لى­عىنىڭ گەنەتيكالىق الەۋەتى ايتارلىقتاي ءوستى. مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كۇشەي­تۋ ەسەبىنەن اسىل تۇقىمدى مالدىڭ بار­لىق ءتۇرى بويىنشا ۇلەس سالماعى ارتتى. مىسالى, اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مال­دىڭ ۇلەس سالماعى ءىرى قارا مالدىڭ جال­پى باسىنا شاققاندا 7 پايىزدان 13 پا­يىزعا دەيىن ءوستى. سونداي-اق سەلەك­تسيا­لىق جانە اسىلداندىرۋ جۇمىس­تارمەن اينالىساتىن فەرمەرلىك شارۋاشى­لىقتاردىڭ سانى 2021 جىلى 6 مىڭنان 30 مىڭعا دەيىن ۇلعايدى. دەگەنمەن مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋ قارقىنى ەلىمىزدىڭ قولدا بار الەۋەتىمەن سايكەس كەلمەيدى. مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ بىرقاتار ءتۇرى بويىنشا يم­پورتقا تاۋەلدىلىك ساقتالىپ وتىر. ايتپەسە, قۇس ەتى, ەت جانە ءسۇت ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋدەگى الەۋەتىمىز وڭىرلىك قانا ەمەس, سونداي-اق الەمدىك ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ارا­سىنان تابىلۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

– تالداۋ ناتيجەسى كورسەتكەندەي, مال شارۋا­شىلىعىن جەدەل دامىتۋ مەن ونىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ باستى تەجەۋشى فاكتورى – جەم-ءشوپ بازاسىنىڭ جەت­كى­لىك­سىزدىگى. قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا قاراماستان, بۇگىنگى تاڭدا ءىرى ازىقپەن قامتاماسىز ەتۋ 80 پايىزدى, شىرىندى ازىقپەن 40 پايىزدى, قۇنارلى ازىقپەن قامتاماسىز ەتۋ 50 پايىزدى قۇرايدى. دەگەنمەن مال شارۋاشىلىعىن تۇراقتى دامىتۋ ءۇشىن تولىق قامتاماسىز ەتۋمەن قاتار, ازىقتىڭ ساقتاندىرۋ قورى دا بولۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار ءتيىستى اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزبەي, قارقىندى پايدالانۋ سالدارىنان جايىلىمدىق القاپتار ونىمدىلىگىنىڭ ناشارلاۋى بايقالادى, – دەدى مينيستر.

بۇل رەتتە مال ازىعى بازاسىنا قا­تىستى پروبلەمانى شەشۋ ءۇشىن مينيستر­لىكتىڭ بىلتىر جەم-ءشوپ ءوندىرىسى سالاسىن دامىتۋدىڭ 2022-2025 جىلدارعا ارنال­عان جول كارتاسىن ازىرلەگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. الايدا جەرگىلىكتى جەرلەردە وندا كورسەتىلگەن ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ سىلبىر ءجۇرىپ جاتىر. مال شارۋا­شىلىعىن جەم-ءشوپ بازاسىن ەسەپكە الماي دامىتۋ پروتسەسى جالعاسۋدا.

– سالاداعى قازىرگى پروبلەمالار شارۋا­شىلىقتارعا مال بورداقىلاۋ الاڭدارى مەن ەت وڭدەۋ كاسىپورىندارىنا ەت كونتينگەنتىن جەتكىزۋ مىندەتتەمەلەرى مەن موتيۆاتسيانىڭ بولماۋى, سۋبسي­ديالاۋدىڭ جوعارى سىبايلاس جەمقورلىق سيپاتىنا يە سەلەكتسيالىق-اسىلداندىرۋ جۇمىسىنا شامادان تىس شوعىرلانۋى, مال بورداقىلاۋ الاڭدارى مەن ەت وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ جارتىلاي جۇكتەلۋىنە الىپ كەلدى. سالدارىنان جوعا­رى تەحنولوگيالىق ونەركاسىپتىك بوردا­قىلاۋ مەن مال سويۋدىڭ ورنىنا قوسىمشا قۇن مەن مال شارۋاشىلىعىنان تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ءتيىستى شىعىن­دارىمەن, جەرگىلىكتى جەرلەردەگى ەپيزو­وتيالىق احۋال­دىڭ ناشارلاۋىمەن اۋلا­لىق بوردا­قىلاۋ مەن مال سويۋ دامي باستادى. تاعى ءبىر ماسەلە – مامانداردىڭ تاپ­شى­لىعى. قازىرگى ۋاقىتتا جەرگىلىكتى جەرلەردە ۆەتەرينارلاردان باسقا, زووتەحنيك-تەحنولوگتار مەن زووتەحنيك-سەلەكتسيونەرلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالادى. اسىرەسە وندى­رىستىك قۇس شارۋاشىلىعىندا كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كۇردەلى جاعداي بايقالادى. جاس مامانداردى جەرگىلىكتى جەرلەردە قالدىرۋ ماسەلەسى وزەكتى, – دەدى ە.قاراشوكەەۆ.

مينيستر مال شارۋاشىلىعىن دامى­تۋدىڭ تۇراقتىلىعى مەن ورنىقتىلىعىن ارت­تىرۋ ءۇشىن بىرقاتار شارا قابىل­دان­عانىن اتاپ ءوتتى.

– بىرىنشىدەن, جەم-ءشوپ ءوندىرىسىن دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسىندا كوز­دەلگەن بارلىق ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, باقىلاۋشى ورگانداردىڭ ۇسىنىمدارىنا سايكەس سۋبسيديالاۋدىڭ قازىرگى كوپ­تەگەن باعىتى جۇيەلەندىرىلەدى جانە وڭتاي­­لان­­دىرىلادى. بۇل رەتتە عىلىمي نەگىز­دەلگەن نورمالاردى ەسكەرە وتىرىپ, سۋبسيديالاۋ نورماتيۆتەرى قايتا قارالادى. ۇشىنشىدەن, مال شارۋاشىلىعىن بىلىكتى ماماندارمەن, ەڭ الدىمەن ۆەتەرينارلارمەن جانە زووتەحنيكتەرمەن كادرلىق قامتاماسىز ەتۋگە نازار اۋدارۋ قاجەت. تورتىنشىدەن, ۆەتەريناريا جۇيەسىن رەفورمالاۋ ەسەبىنەن مال شارۋاشىلىعىنا ۆەتەرينارلىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماڭىزدى, – دەدى ول.

ء «بىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان اسا ماڭىز­دى مىندەت – وسى ءونىم تۇرلەرىن شىعا­رۋدا وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسىن 100 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ. اسىرەسە شيكى­زاتتى تەرەڭ وڭدەۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا باسا نازار اۋدارىپ, سىرتقى نارىق­تارعا شىعۋدى دا ەسكەرۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

پرەمەر-مينيستر مال شارۋا­شىلىعىن ءتيىمدى دامىتۋ ءۇشىن ءتيىستى جەم-ءشوپ بازاسى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جىل سايىن ەلىمىزدە جەم-ءشوپ قاجەتتى زووتەحنيكالىق نورمادان ەكى ەسە از دايىندالادى. جەم جەتپەگەن سوڭ, ونىڭ باعاسى دا قىمباتتاي بەرەدى. وسىعان بايلانىستى جەم-ءشوپ داقىلدارىنىڭ ەگىس القاپتارىن كوبەيتىپ, شالعايداعى جايىلىمداردىڭ ينفرا­قۇرى­لىمىن جاڭعىرتۋ تاپسىرىلدى. بۇل جۇمىستاردى قارجىلاندىرۋعا باسىمدىق بەرۋ كەرەكتىگىن دە ەسكەرتتى.

سونىمەن قاتار ەلىمىزدە مال شارۋا­شىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىندار وندىرىستىك قۋاتىن تولىق پايدالانىپ وتىرعان جوق. وسىعان وراي اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردى ۇساق وندىرۋشىلەر مەن قايتا وڭدەۋشى كاسىپورىنداردى بايلانىستىراتىن دايىنداۋشى ۇيىمدار جەلىسىن قۇرۋعا ىنتالاندىرۋ قاجەت.

عىلىمي تاسىلدەردى ەنگىزۋ – مال شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى شارتى. وسىعان بايلانىستى سالاعا يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ جونىندەگى جول كارتاسىن دايىنداۋ تاپسىرىلدى.

– فەرمەرلەر مەن ينۆەستورلار زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن عىلىمي جاڭا­لىقتاردى ەنگىزۋگە قاراجات بولۋگە مۇددەلى بولۋعا ءتيىس. جالپى, مال شارۋا­شىلىعىن دامىتۋ مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ, فەرمەرلەردىڭ, بيزنەستىڭ, عىلىم مەن ۆەتەريناريانىڭ ورتاق پوزيتسياسى مەن بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى ارقىلى عانا ناتيجەلى بولماق, – دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن ءا.سمايىلوۆ.