16 ءساۋىر, 2014

ادامدار مىقتى دوسىمەن

746 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
ۋلتتار 31 ايتىپ كەلمەيتىن اپاتتىڭ قاراعاندى وڭىرىندە ورىن الۋى ارقا ەلىندەگى اعايىنعا اۋىرعا تۇسكەنى اقيقات. كوپ بولىپ جۇمىلىپ, كوكپەكتى اۋىلىنداعى اسار جۇمىسىنا قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى دا ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋگە وراي, وقۋ ورنىنىڭ باس كورپۋسىنىڭ الدىندا پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامى, «جاس وردا» ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار كاسىپوداعىنىڭ وكىلدەرى جانە ەلباسىنىڭ كۋرستاستارى, قارمتۋ-ءدىڭ قۇرمەتتى ستۋدەنتتەرى ق.وماشەۆ, ە.تولەۋباەۆ, ۆ.نيكونوۆ قاتىسقان ميتينگ وتكىزدى. «بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ كوك­­پەكتى اۋىلىنداعى قايعىلى وقي­عا بارشامىزعا ءمالىم. 5 ادام­نىڭ ءومىرىن قيىپ, تالاي ادامدى باس­پاناسىز قالدىرعان ءتىلسىز جاۋدىڭ زاردابىن جۇزدەگەن وتان­داستارىمىز تۇتىپ جاتىر. ولارعا كورسەتكەن كومەك ەلگە بەرگەن جاردەم. ولاي بولسا, كو­مەك قولىن سوزۋعا ءبىلىم ورداسى­نىڭ ۇجىمى ءبىراۋىزدان كەلىسىپ, وزدەرىنىڭ ءبىر كۇندىك جالاقىسىن – 2,5 ميلليون تەڭگە مولشەرىندەگى قارجىنى ارناۋلى ەسەپشوتقا اۋداردى. جوو-نىڭ اقساقالدار القاسى مەن كاسىپوداق ۇيىمى باس­تاما جاساپ, اكىمشىلىك ۇيىتقى بولىپ, حال­قىمىز «ءتىلسىز جاۋ» دەپ اتا­عان قىزىل سۋدان زارداپ شەك­كەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە قاجەتتى زات­­تار­دى, ازىق-ت ۇلىكتى, توسەك-ورىن­دى, كيىم-كەشەكتى 1 اۆتوبۋس, 2 «گازەل» كولىكتەرىنە تيەپ, ار­نايى كومەك كەرۋەنىن جىبەرىپ وتىر­­مىز», دەدى قارمتۋ رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى ارىستان عا­زاليەۆ. وسى جەردە ايتا كەتكەن ءجون, باۋىر­مالدىق تەك تۋىستىق نەگىز­دە عانا كورىنەتىن قاسيەت ەمەس, ول – كىسىنىڭ ادامگەرشىلىك, يمان­دىلىق قاسيەتتەرىن ايقىن­دايتىن مىنەز-ق ۇلىقتىڭ جاعىمدى بەلگىسى ەكەنى امبەگە ايان. وزگەنى باۋىرىنا تارتا ءبىلۋ, ءار ادامدى جاقىن ساناپ, قامقورلىق كورسەتۋ سياقتى ىزگىلىك بەلگىلەرى ادامدار اراسىنداعى ءوزارا سىيلاستىقتى, ءبىرىن ءبىرى قۇرمەتتەۋ, جاقىن تۇتۋ سەزىمدەرىن قالىپتاستىرادى. ادامداردى تىلىنە, دىنىنە, ۇل­تى­نا بولمەي, كەز كەلگەن جاعدايدا ولارعا كومەكتەسۋگە دايىن تۇ­رۋ, قولۇشىن بەرۋ قاسيەتى دە باۋىر­مالدىقتىڭ بەلگىسى بولىپ تابى­لادى. – كۇنى كەشەگىدەي ەسىمدە, وسىدان 73 جىل بۇرىن, 1941 جىلدىڭ 7 قاراشاسىندا ءبىز قاراعاندىعا ەۆاكۋاتسيامەن سوناۋ ۋكراينادان, اتاقتى «جاس گۆارديانىڭ» وتانى – كراسنودوننان كەلدىك, – دەپ باس­تادى ءوز ءسوزىن ونەركاسىپ كولىگى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىنىڭ يەگەرى, ەڭبەك ارداگەرى اناتولي دەدوۆ.  –  وتباسىندا شيەتتەي بەس بالامىز. ۇلكەنىمىز 13-تە, مەن 7 جاستامىن, ەڭ كىشىمىز ەمشەكتەگى بالا. اكەم نيكانور پروحوروۆيچ – شاحتەر, دونەتسكىدەگى پار­حومەنكو اتىنداعى زاۋىتتى كوشىرىپ كەلۋشىلەردىڭ قاتارىندا بولدى. كەلىسىمەن №18 شاحتا جانىنداعى كۇردەلى جۇمىستار ءبولىمىنىڭ باستىعى بولىپ ورنالاستى. جۇمىس بار دا, باسپانا جوق. سوندا جەرگىلىكتى قازاقتار جاقىن تارتىپ, باۋىرىنا باستى. ەسكى قالاداعى ءبىر بولمەلى ۇلكەن جەر ۇيدە تۇردىق. اتى-جوندەرىن ۇمىتىپ قالىپپىن, ءۇي يەلەرى قازاقتار ەدى. وتاعاسى شاحتەر ەدى, زايىبى ءۇي شارۋاسىنداعى ايەل. ەكى بالالارى بولاتىن. استى-ۇستىمىزگە ءتۇسىپ بايەك بولىپ, كورپە-جاستىعىن توسەپ, كيىم-كەشەگىن ءبولىسىپ, داستارقانىن جايىپ, ءدامىن بەردى. باراكتار سالىنىپ بىتكەنشە سول ءۇي قۇتتى قونىسىمىز بولدى. سول  شاڭىراقتى ءبىر اتانىڭ بالا­لا­رىنداي تاتۋ-ءتاتتى ءۇش اي پانالادىق. ءبىز سوندا قازاقتار­دىڭ قوناقجايلىعىن, قايىرىم­دىلىعىن, باۋىرمالدىعىن ال­عاش رەت تانىپ-بىلدىك. مىنە, سول باۋىرمالدىق, دوستىق اق­جار­ما پەيىل كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاسۋدا. مەن قانداي جاق­سى­لىق كورسەم دە, قازاق ءارىپ­تەس­­تەرىمنەن كورىپ كەلەمىن. اقسا­قالدار القاسىنىڭ مۇشەسى­مىن. ال كوكپەكتىدەگى اعايىن­دار­عا بۇگىن جاسالىپ جاتقان قالتقى­سىز كومەك تە سول ىزگىلىكتى قادام­نىڭ زاڭدى جالعاسى... اقساقالدىڭ شىن جۇرەكتەن شىققان اسەرلى ءسوزىن جينالعان كوپ­شىلىك ىقىلاس قويا تىڭدادى. ءيا, «اعاش تامىرىمەن, ادام دو­­سى­مەن مىقتى» دەگەن وسى دا. كوپ ۇزاماي كومەك كەرۋەنى قا­لا ىرگەسىندەگى كوكپەكتىگە بەت­تەدى. ءسابيت بەكسەيىت. قاراعاندى.
سوڭعى جاڭالىقتار