مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتكەن جۇمادا ۇلتتىق ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ وتىرىسىن وتكىزىپ, وندا وتاندىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاعان بولاتىن. سول جيىندا ايتىلعان ەلباسى تاپسىرمالارىنا وراي سەنبى كۇنى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى ارنايى بريفينگ ۇيىمداستىردى. وعان ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارماسىنىڭ توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ قاتىستى.
بريفينگ بارىسىندا ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى توراعاسى پرەزيدەنتتىڭ بيزنەستى دامىتۋ باعىتىنداعى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جوسپارى 10 كۇن ىشىندە دايىن بولاتىنىن جەتكىزدى. «بۇل جوسپارعا شۇعىل, تاياۋ 2-3 ايدىڭ ىشىندە شەشىلۋى ءتيىس تاپسىرمالار ەنگىزىلەدى. جوسپار جوباسى كەشە وڭىرلىك دامۋ مينينسترىگىندە قارالدى, قازىر نوبايى بار», دەدى ول. بۇل رەتتە ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلماق. وعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىتجان ساعىنتاەۆ جەتەكشىلىك جاسايدى. جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىندا كاسىپكەرلەر دە بولماق. ءىس-شارالار جوسپارى ءبىرىنشى كەزەكتە كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا باعىتتالعان بارلىق باعدارلامالاردى قامتۋى ءتيىس. بۇل باعدارلامالاردى توپتاستىرۋ ءۇشىن سارالاپ, تەكسەرۋ قاجەت, دەدى باسقارما توراعاسى.
سونداي-اق, وسى اپتادا الماتىدا كاسىپكەرلەرمەن ۇلكەن باسقوسۋ وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندىعىن مالىمدەگەن ا.مىرزاحمەتوۆ مۇنداي وتىرىستار بارلىق وڭىرلەردە جالعاسىن تاباتىندىعىن ايتىپ ءوتتى. وندا كەڭەس وتىرىسىندا ايتىلعان ەلباسى تاپسىرمالارى كاسىپكەرلەرگە ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرىلىپ, جەر-جەردە تالقىلانادى.
شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ – ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنداعى باستى ءمىندەتتەردىڭ ءبىرى. كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى ورتا تاپتى, اۋقاتتىلار قاتارىن اتتىرۋعا ءمۇمكىندىك بار. ياعني, كاسىپكەرلىك ارقىلى ەل ەكونوميكاسىن كوتەرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جول اشىلماق. وسىنى مەڭزەگەن ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارماسىنىڭ توراعاسى كاسىپكەرلىكپەن اينالىسامىن دەگەن بارلىق ازاماتتارعا جاعداي جاساۋ باستى مىندەتىمىز دەيدى. بۇل جالپى بيلىك سالاسىنداعىلاردىڭ, سونداي-اق, وزدەرى سياقتى مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ نەگىزگى يدەولوگياسى, كۇندەلىكتى جۇمىسىنىڭ وزەگى بولۋى ءتيىس.
بۇدان ءارى ۇلتتىق پالاتا ءتوراعاسى ەلباسىنىڭ كەڭەس وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىنا جەكە-جەكە توقتالىپ, سوعان وراي قولعا الىناتىن ءىس-شارالار لەگىمەن ءبولىستى. ونىڭ ىشىندە بۇقارالىق كاسىپكەرلىك, اۋىلدىق بيزنەستى دامىتۋ جانە دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزىندە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرىن كەڭىنەن اڭگىمەلەدى.
ەلباسىنىڭ ۇلتتىق پالاتاعا جۇكتەگەن تاعى ءبىر تاپسىرماسى الداعى ەكسپو-2017 كورمەسى نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىنا قازاقستاندىق بيزنەستى تارتۋ بويىنشا ارنايى باعدارلاما دايىنداۋ بولاتىن. وسى باعىتتا دا پالاتا بىرقاتار ءىس-شارانى جوسپارلاپ, بۇگىندە ونىڭ كەيبىرىن باستاپ تا كەتكەندىگىن ايتتى. سونىمەن قاتار, ا.مىرزاحمەتوۆ وڭىرلىك بيزنەستى دامىتۋ, وڭىرلىك ەلەكتروندى كارتانى جاساۋ تۋرالى باياندادى. اۋىلدىق بيزنەستى دامىتۋدا بۇگىندە نەگىزگى ماسەلە قارجى مەن كەپىلدىككە قولجەتىمدىلىكتىڭ بولماۋىندا بولىپ وتىر, دەيدى ا.مىرزاحمەتوۆ. بۇل ماسەلەگە تالداۋ جاساي كەلىپ, كاسىپكەرلەر پالاتاسى ءوز بيزنەسىن اشۋعا نيەتى بارلار ءۇشىن كەپىلدەندىرۋ قورىن قۇرىپ, تۇركياداعى ارىپتەستەردىڭ تاجىريبەسىن پايدالانۋدى ۇسىنىپ وتىر.
ا.مىرزاحمەتوۆ توقتالعان تاعى ءبىر ماسەلە – كەيبىر وڭىرلىك شەنەۋنىكتەر بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋگە, ولاردىڭ پروبلەماسىن تالقىلاۋعا مويىن بۇرماي وتىرعاندىعى. ونىڭ ايتۋىنشا, شەنەۋنىكتەر بيزنەسمەندەرمەن كەزدەسۋگە ۋاقىتتارى جەتپەيتىندىكتەرىن ايتىپ سىلتاۋراتۋدا. بىراق بۇل ماسەلە بولاشاقتا قاتاڭ باقىلاۋعا الىنباق, تاپسىرمانى ورىنداماعاندار ءتىپتى جازالانۋى مۇمكىن. سەبەبى, بيزنەستى دامىتۋ – ەلباسىنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىنداعى ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەت.
بريفينگ بارىسىندا ا.مىرزاحمەتوۆ جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان كاسىپ اشۋعا نيەتتەنگەن ادامدار ءۇشىن «دامۋ» قورىنان سۋبسيديا الۋ نەگە قيىن دەگەن سۇراققا قاتىستى دا پىكىرىن ءبىلدىردى. «دامۋ ءوزىنىڭ پايدالى جۇمىستارىن جاساپ تا جاتىر. بىراق, وكىنىشكە وراي, سوڭعى 3-4 جىلدا دامۋ ينستيتۋتتارى دامۋ ەمەس, تەك قانا ءبىر جەردەن اقشانى الىپ, ەكىنشى جەرگە سالاتىن, سونىڭ اراسىندا تاپقان دەپوزيتكە ءومىر سۇرەتىن ينستيتۋت بولىپ كەتتى. ونى جاسىراتىن ەشنارسە جوق», دەدى ا.مىرزاحمەتوۆ. ول «دامۋ» قورىنىڭ سۋبسيديانىڭ ارقاسىندا 4 مىڭعا جۋىق كاسىپكەر ءوز بيزنەسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعاندىعىن العا تارتا كەلە, الايدا, بيزنەسىن ەندى باستاعىسى كەلگەن كاسىپكەرلەرگە قور قارجىلاي كومەك بەرە المايتىنىن ايتتى. سەبەبى, ونىڭ سۋبسيدياسى كاسىپپەن اينالىسىپ جۇرگەندەردىڭ ءىسىن ودان ءارى دامىتۋعا ارنالعان. سوندىقتان ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى كاسىبىن ەندى باستايتىن ازاماتتارعا قارجىلاي قولداۋ ءبىلدىرەتىن ارنايى قور قۇرۋ ماسەلەسىن ۇكىمەتكە ۇسىنۋدا. ول – جوعارىدا اتالعان كەپىلدەندىرۋ قورى. «الداعى ۋاقىتتا, ۇكىمەتكە ءوز ۇسىنىستارىمىزدى جەتكىزەتىن بولامىز. بۇل باستاما «دامۋ» قورىمەن, بانكتەرمەن بىرگە جۇزەگە اسىرىلماق», دەدى ا.مىرزاحمەتوۆ.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».