مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەندەر ورىس تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا ءجيى كەزدەسەدى

سوڭعى جىلدارى شىعىس وڭىرىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋگە ىنتا مەن ىقىلاس ارتىپ كەلەدى. مۇنى ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنەن بايقاۋعا بولادى. شىعىس قازاقستان وبلىسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتتەرىنە جۇگىنسەك, وڭىردە 687 مەكتەپ, ونىڭ ىشىندە ورىس تىلىندە وقىتاتىن – 158, ارالاس – 178, مەملەكەتتىك تىلدە وقىتاتىن 351 مەكتەپ بار. وقىتۋ ورىس تىلىندە جۇرگىزىلەتىن مەكتەپتەردەگى قازاق ءتىلى ءپانى بويىنشا ۇبت ناتيجەسى وبلىستا 70,2 پايىزدى قۇرايدى. باسقارمانىڭ مەكتەپكە دەيىنگى, جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى دينارا شاۋحينانىڭ ايتۋىنشا, قازاق ءتىلى پانىنە ۇبت ساراپتاماسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا وقۋشىلاردىڭ قاتەلەردى جىبەرۋ سەبەپتەرى انىقتالدى. ونىڭ نەگىزگى سەبەبى, وقۋشىلار سوزدىك قورلارى كەدەي بولعاندىقتان گرامماتيكالىق ەرەجەلەردى جاتتاندى تۇردە مەڭگەرىپ, مەملەكەتتىك تىلدە ەمىن-ەركىن سويلەي الماي جاتاتىندىعىنان ەكەن. ورىس تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپتەگى مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ بارىسىمەن تانىسۋ ماقساتىندا وسكەمەندەگى №10 مەكتەپ-گيمنازياسىنا ارنايى بارىپ, وقۋشىلاردىڭ ءتىلدى مەڭگەرۋ دەڭگەيىنە كۋا بولدىق. مەكتەپ ديرەكتورى ناتاليا نەستەرەنكونىڭ ايتۋىنشا, وقۋ ورنىندا قازاق, ورىس, اعىلشىن جانە نەمىس تىلدەرى وقىتىلادى. مەكتەپىشىلىك ءىس-شارالار قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جۇرگىزىلەدى. وقۋشىلار قازاق, ورىس جانە شەت ءتىلىن ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ ۇيرەنەدى. 7-سىنىپتان باستاپ باعدارلاماعا ەكىنشى شەت ءتىلى قوسىلادى. بارلىق ءتىل ۇيرەنۋ پاندەرى تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما نەگىزىندە وقىتىلادى. – قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرۋ – وقۋشىلا­رى­مىزدىڭ ەلىمىزدەگى كەز كەلگەن ورتادا ءوزىن ەر­كىن سەزىنۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ن.نەس­تە­­رەنكو. 11 «ا» سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ساباعىنا قاتىستىق. قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ارداق جانسەيىتوۆا: – وقۋشىلارىمنىڭ باسىم بولىگى وزگە ۇلت وكىلدەرى. ولار ماتىنمەن, اۋدارمامەن جۇمىس ىستەي الادى. قازاق تىلىندە سۇراق قويۋدى بىلە­دى. بيىل وقۋ جىلى باستالعاننان بەرى ۇبت تاپ­سىرۋعا دايىندىق جۇرگىزىپ جاتىرمىز, – دەيدى. مەكتەپ-گيمنازيادا ءار سارسەنبى قازاق ءتىلى كۇنى بولىپ بەلگىلەنگەن. بۇل كۇنى مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار قازاق تىلىندە سويلەسەدى. سونىڭ ناتيجەسى بولار, اتالعان مەكتەپتىڭ تۇلەگى ەكاتەرينا سەنەلنيكوۆا قازاق ءتىلىن تازا مەڭگەرىپ شىقسا, 8-سىنىپ وقۋشىلارى ەكاتەرينا سەنەشينا وسكەمەندەگى قازاق-امەريكا ەركىن ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن «پوليگلوت» بايقاۋىنان ءبىرىنشى ورىندى, كسەنيا كۋدرينا قالالىق وليمپيادادان ەكىنشى ورىندى يەلەنگەن ەكەن. ال 10-سىنىپ وقۋشىسى ەرودا يبراگيموۆا دەگەن وزبەك قىزى قازاق ءتىلىن جاتىق مەڭگەرىپ, قالالىق وليمپيادادان ەكىنشى ورىن الىپتى. بۇگىندە مەكتەپتە «دامىتا وقىتۋ تەحنولوگياسى» بويىنشا قازاق ءتىلى پانىنەن ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە كۇش سالىپ جاتقان وقۋشىلار دا بار. مەكتەپ-گيمنازيا ينتەراكتيۆتى تاقتالاردا پايدالاناتىن 1-11 سىنىپتارعا ارنالعان ەلەكتروندى وقۋلىقتارمەن, كەستەلەرمەن, قوسىمشا قۇرالدارمەن, بيىلعى وقۋ جىلىندا 8-9 سىنىپتار «قازاق ءتىلى», 5-9 سىنىپتار «قازاق ادەبيەتى» ءپانىنىڭ جاڭا وقۋلىقتارىمەن قامتىلعان. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». وسكەمەن.