ونەردىڭ ولشەمى – تالانت. ەكىباستان. دەگەنمەن كەيدە كوركەم تۋىندىنىڭ ءساتتى شىعۋىنا تالانتتىڭ تاعدىرى دا اسەر ەتىپ جاتادى. جالپى, ونەردەگى مۇنداي وقيعالار تۋرالى مىڭ سان مىسال كەلتىرۋگە بولادى. ماسەلەن, كەز كەلگەن اتاقتى سۋرەتشىنىڭ ەسىمى ونىڭ شىعارماشىلىعىمەن عانا بايلانىستى سياقتى. اقيقاتىندا, ول كارتينالاردىڭ قاتپارىندا اۆتوردىڭ قيلى تاعدىرى مەن كۇيى, جان تەبىرەنىسى مەن تولقىنىسى جاتىر. ءيا, ءار كوركەم تۋىندىنىڭ استارىندا ءوز تاريحى, ءوز اۋەنى, ءوز سەزىمى, ءوز مۇڭى بار. بالكي, چاك پالانيكتىڭ «ونەر تەك مۇڭنان تۋادى» دەگەنى دە راس شىعار. القيسسا.
ادامدار ءاردايىم اسپانعا قول سوزادى. ۇمتىلادى. ەڭ جاقسى تىلەگىن اسپانعا قاراپ ايتادى. بار ارمان-تىلەگىن اسپانعا جولدايدى. سول ءۇشىن دە ءبىز اسپاندى جاقسى كورەمىز. ال جۇلدىزدى اسپاننىڭ اسەرى تىم بولەك. قاپ-قارا تۇنگە تۇيمەدەي بولىپ قادالعان سارى التىندار ءار جاننىڭ جۇرەك ءسوزىن ايتاتىنداي جارقىرايدى. تابيعاتتىڭ تاماشاسى ما دەرسىڭ... جۇلدىزدى اسپان – عاجايىپ كۇي. سۋرەتشى ۆينسەنت ۆان گوگ تا ايگىلى كارتيناسىن ءدال وسى كورىنىستەن سوڭ سالدى. بۇل 1889 جىلعى جۇلدىزدى ءتۇن بولاتىن.
نيدەرلاندىق سۋرەتشى ۆينسەنت ۆان گوگ وتە سەزىمتال ءھام تۇيىق بالا بولىپ ءوستى. جەتى جاسىنان اعاسىنىڭ فيرماسىندا كارتينا ساتۋمەن اينالىسىپ, سۋرەت سالۋعا قىزىقتى. دەگەنمەن كوممەرتسيا مەن ونەردى ءبىر جولعا سىيعىزا الماعان ول اكە جولىن قۋعا بەكىنەدى. ءدىنتانۋدى وقۋعا نەشە مارتە تالپىنسا دا سۋرەتشى بويىنداعى سۇلۋلىق سەزىمى مەن ادىلدىگىنەن ادامدارمەن ءتىل تابىسا المايدى. كەيىن شىعارماشىلىققا دەن قويىپ, پول گوگەنمەن بىرگە شەبەرحانا اشپاقشى بولادى. الايدا قوعامداعى ءتۇرلى ادىلەتسىزدىك, ادامدار اراسىنداعى تۇسىنبەۋشىلىكتەر ونىڭ ىشكى كۇيىنە اسەر ەتىپ, بۇل جوسپارى دا ورىندالمادى. قۇلاعىن كەسىپ تاستايتىن وقيعاسى دا وسى تۇستا بولعان ەدى. ناتيجەسىندە, 1889 جىلى سۋرەتشى ارلە قالاسىنداعى پسيحياتريالىق اۋرۋحاناعا تۇسەدى. ونداعى ءبىر جىلدا ۆان گوگ, تەك شىعارماشىلىقپەن اينالىسىپ, نەگىزگى كارتينالارىن سول اۋرۋحانادا سالدى.
اۆتوردىڭ ەكسپرەسسيۆتى ءھام ديناميكالىق شىعارماسى «جۇلدىزدى ءتۇن» كارتيناسى دا وسى اۋرۋحانا پالاتاسىندا سالىنعان ەدى. ياعني وندا اۋرۋحانا تەرەزەسىنەن قاراعان كورىنىس بەينەلەنەدى. كارتينانىڭ (سول جاق) الدىڭعى بولىگىندە بيىك اعاشتار (كيپاريستەر) اسپانمەن تالاسا مويىندارىن سوزىپ تۇر. جەردەگى تىرشىلىكتەن الشاقتاپ, اي مەن جۇلدىزداردىڭ ادەمى بيىنە قوسىلعىسى كەلەتىندەي. ال وڭ جاقتا – تاۋ بوكتەرىندەگى قالىڭ ۇيقىعا باتقان اۋىل. ەكى الەم – ەكى كەڭىستىك.
كارتيناداعى ەكسپوزيتسيالار, نەگىزىنەن ويدان شىعارىلعان. اقيقاتىندا, سۋرەتشى تەرەزەدەن تەك بيداي القابى مەن اسپاندى عانا كورگەن ەكەن. پوستيمپرەسسيونيست ۆان گوگ تەرەزەدەن كورگەن سول بيدايدىڭ سارى دالاسى مەن سول اسپاندى نەگە سالمادى؟ سۋرەتتە ەشبىر قوسپاسىز, قيالسىز ءومىردىڭ ءوزىن بەينەلەۋدى ۇستاناتىن ۆان گوگ بۇل جولى نەگە ويشا ەلەستەتكەنىن سالدى؟ مۇمكىن سول ساتتەگى شىنايى ءومىر تىم قاتال بولعاندىقتان بولار: ول سىرتقا شىعا المادى, سۋرەت سالۋعا دا تىيىم سالدى. «جۇلدىزدى ءتۇن» – اۆتوردىڭ شىن مانىندە كورگەنىن ەمەس, نە كورگىسى كەلگەنىن بەينەلەيدى. «جۇلدىزدى ءتۇن» – ۆان گوگتىڭ اۋرۋحانا پالاتاسىنان جۇلدىزدارعا قاشۋى.
پوستيمپرەسسيونيست باعىتىنداعى سۋرەتشىلەر زاتتاردىڭ ءدال بەينەسىنە, سونداي-اق ءساتتىڭ يمپرەسسيونيستىك ناتيجەسىنە ءمان بەرمەدى. ولار, ەڭ الدىمەن, ءتۇس پەن فورماعا نازار اۋداردى. سول ارقىلى نەگىزگى يدەيانى بەرۋگە تىرىستى. الايدا ۆان گوگ «جۇلدىزدى ءتۇن» كارتيناسىنىڭ يدەياسىن تۇسىندىرە العان جوق. ونەرتانۋشىلار ۇلكەن قۇيىندى جۇلدىزدار ءدىني سەزىمدەرگە الىپ كەلەدى دەيدى: بولمىستىڭ سوڭى, ماڭگىلىك تۋرالى ويلار. كارتيناداعى قانىق بوياۋلار مەن قۇيىندى دەتالدار سۋرەتشىنىڭ سول ساتتەگى الاقۇيىن كوڭىلىن مەڭزەيتىن شىعار, بالكي (ەسكە سالساق, «قۇلاق كەسۋ شابۋىلى» وسى ۋاقىتتا بولعان ەدى).
بۇل كارتينا اۆتوردىڭ ايگىلى تۋىندىلارىنىڭ ءبىرى بولسا دا, ول سۋرەتشى ەميل بەرنارعا جازعان حاتتارىندا ونى «ساتسىزدىك» دەپ اتايدى. ويتكەنى ۆان گوگ جاراتىلىستىڭ ناق ءوزىن سالۋعا ءھام جۇلدىزداردىڭ جارقىراۋى سىندى ابستراكتىلى دۇنيەلەردەن اۋلاق بولۋعا تىرىستى.
كارتيناداعى الىپ اعاشتىڭ وڭ جاعىندا ەڭ جارىق جۇلدىز – ۆەنەرانى بايقايمىز. زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, ۆەنەرا سول ۋاقىتتا شىنىندا دا پروۆانستا وسىلاي كورىنگەن. سايكەستىك. ايتا كەتەيىك, بۇل تۋىندى 1941 جىلدان بەرى نيۋ-يورك زاماناۋي ونەر مۇراجايىندا ساقتاۋلى تۇر.
سۋرەتشى كارتينانى اياقتاعان سوڭ اعاسىنا حات جازادى. «نەگە اسپانداعى جارىق جۇلدىزدار فرانتسيا كارتاسىنداعى قارا نۇكتەلەردەن ماڭىزدى بولا المايدى؟ ءبىز تاراسكونعا نەمەسە رۋانعا جەتۋ ءۇشىن پويىزعا وتىراتىنىمىز سياقتى, جۇلدىزدارعا جەتۋ ءۇشىن ولەمىز».
ءبىر جىلدان كەيىن نيدەرلاندىق سۋرەتشى ءوز كەۋدەسىنە ءوزى وق اتتى. جۇلدىزدارعا جەتتى…
