جيىندا ءا.مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى اقان وڭعار ۇلى قول جەتكەن تابىستى زەرتتەۋلەردى تىلگە تيەك ەتىپ, ارحەولوگيا عىلىمىن دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە ارحەولوگيا, ەتنولوگيا بويىنشا بەس ۋنيۆەرسيتەت ماماندار دايارلاۋدا. بۇعان قوسا بۇل سالامەن اينالىساتىن عالىمداردىڭ 49,5 پايىزىن جاستار قۇرايدى. سالانى دامىتۋعا بايلانىستى مينيسترلىك جولعا قويعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا مامانداردى مەكتەپتەن باستاپ دايارلاۋ, ستۋدەنتتەر, جاس عالىمدارمەن جۇمىس ىستەۋ, ودان بولەك جەتەكشى عالىمدارعا جاعداي جاساۋ, جوبالارعا تارتۋ جونىندەگى جۇمىستار بىرتە-بىرتە جاندانىپ كەلەدى. وسى ورايدا اقان وڭعار ۇلى «ارحەولوگيا سالاسى بويىنشا ارنايى توپتى دايارلاۋ قاجەتتىگىنە قاتىستى ۇسىنىس ەنگىزىپ وتىرمىز. ياعني نەگىزگى ماقساتىمىز – ارحەولوگياعا سالالىق مامانداردى دايارلاۋ», دەپ اتاپ ءوتتى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا وتكەن جىلى ەل اۋماعىندا جانە كورشىلەس مەملەكەتتەردە جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق جۇمىستاردىڭ ناتيجەلەرى باياندالىپ, عالىمداردىڭ اشقان جاڭالىقتارى جانە زەرتتەۋ تاجىريبەلەرى عىلىمي قاۋىمداستىقتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.
وسى جيىندا عالىمنىڭ قىزى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى دانەل الكەيقىزى ءسوز الىپ, اكەسىنىڭ ەڭبەكتەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«اكەم كوپ ەڭبەك ەتتى. كوزى تىرىسىندە بارلىق كىتاپتى شىعارامىن دەپ ويلاماسا كەرەك. بالكىم كەيىنگى ۇرپاققا ءۇمىت ارتقانى بولار. وتىز جىل بويى اكەمنىڭ جازبالارىن وڭدەپ, ارحيۆ مۇرالارىن جاسادىم. بۇگىندە عىلىمي ەڭبەكتەرى 14 توم بولىپ جارىق كوردى. مۇراعاتپەن جۇمىس بارىسىندا سونشاما مازمۇندى ءارى كەڭ اۋقىمدى دۇنيەلەردىڭ كوپتىگىنە كوز جەتكىزدىم. نەبىر سيرەك دەرەكتەردى كەزدەستىرگەندە وسىنىڭ بارلىعى اكەمنىڭ ەڭبەگى ەكەنىنە سەنۋ قيىن ەدى. قازىر ويلاپ قاراسام, باعا جەتپەس قۇندى دۇنيەلەر ەكەنىنە قايران قالامىن. اكەم مەنىڭ بولاشاعىم تۋرالى كوپ ارماندايتىن. مەنىڭ تاڭداۋىمدى دۇرىس دەپ ايتا الماي كەتكەنى, ارينە, وكىنىشتى. ءوز شاكىرتتەرى مەن عالىمدارعا بىلگەنىن ۇيرەتىپ, عىلىمي زەرتتەۋلەر توڭىرەگىندە اقىل-كەڭەس بەرىپ, جاۋاپ جازۋدان ەش جالىقپاعان اكە ەڭبەگىنە دەگەن قۇرمەتىم شەكسىز. ۇستازدىق ومىرىندە مىڭداعان شاكىرتكە ءبىلىم بەرگەن عالىم رەتىندەگى ەڭبەكتەرى بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ازىق بولاتىنى انىق», دەدى د.مارعۇلان.
الكەي مارعۇلان ەڭبەكتەرىن زەرتتەۋدى دانەل الكەيقىزى ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح ينستيتۋتى قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە جۇرگىزىپ, توم-توم ەتىپ قۇراستىرىپ, اكە مۇراسىن جانداندىرۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. عالىمنىڭ ەتنوارحەولوگيا سالاسىنداعى زەرتتەۋلەرى, قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتى مەن تۇرمىسى, سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرپىنان تانىم بەرەتىن ەسكەرتكىشتەرى تۋرالى قۇندى ەڭبەكتەرى, جازبا دەرەكتەرى ۇلت بولاشاعى ءۇشىن وتە قۇندى.
كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى عالىمدارى, سونداي-اق اقش, ازەربايجان, بەلگيا, يتاليا, قىرعىزستان, ۇلىبريتانيا, وزبەكستان جانە رەسەي عالىمدارى قاتىسىپ, الەمدىك ارحەولوگيا جاڭالىقتارىمەن ءبولىستى.
