بار جايدى اقىل تارازىسىنا سالىپ ساراپتاپ قاراساڭىز, مال سۇمەسىمەن كۇن كورىپ وتىرعان ەلدەگى اعايىننىڭ ءوزى ىرىزدىعىنا ىجداعاتپەن قارامايدى ەكەن. وڭىردە وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋعا بايلانىستى بىرقاتار ءىس-شارا وتكىزدى. اينالدىرعان ەكى كۇننىڭ ىشىندە يەن جايلاۋدا قاراۋسىز جۇرگەن 693 باس مال نازارعا ىلىگىپ, ارنايى قورالارعا قامالدى. اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 408-بابىنا سايكەس 135 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلدى. وسى ءبىر مىسالدان-اق كەي رەتتە شىعاسىعا يەسىنىڭ ءوزى باسشى بولاتىندىعىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. دەمەك مالساق قاۋىم ءوز مالىن كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋى كەرەك ەكەندىگىن تاعى ءبىر قايتالاپ ايتا كەتسەك, ارتىقتىعى بولماس. ال سۋىق قولدىلاردىڭ جولىن كەسۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى ءىس-شارالار بارىسىندا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مال مەن مال ونىمدەرىن تاسىمالدايتىن 45 اۆتوكولىكتى تەكسەردى. ناتيجەسىندە, ءتيىستى قۇجاتتارسىز مال تاسىمالداۋدىڭ 12 دەرەگى تىركەلدى. سونداي-اق ەت ونىمدەرىن ساتاتىن جانە وتكىزەتىن 63 ورىن مۇقيات تەكسەرىلىپ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
قاراۋسىز مال – ۇرىعا وڭاي ولجا. ۇرىنىڭ قۇرىعى تۇسپەگەننىڭ وزىندە كۇرە جولدىڭ بويىنا شىعىپ كەتىپ, جول اپاتىنا سەبەپ بولۋى ابدەن مۇمكىن. تەمىر جولدىڭ بويىندا دا ءدال سونداي توتەدەن كەلەر قاۋىپ بار. سوندىقتان اباي بولعان ءجون. ءارى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى دا بەيبەرەكەت جايىلىپ جۇرگەن ءتورت ت ۇلىكتىڭ جايقالىپ ءوسىپ تۇرعان ەگىنىنە ءجيى تۇسەتىندىگىن ايتىپ, ورىندى وكپە-نازىن بىلدىرەدى. تۇياقتى مال باسقان ەگىن – ديقاننىڭ ماڭداي تەرى. ولار دا بىرەۋدىڭ بەيقامسىزدىعىنان بەرەكەسى قاشىپ, جوق جەردە شىعىن شەكپەك.
ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا وبلىستىڭ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى «مال ۇرلىعى» جەدەل الدىن الۋ شارالارىن وتكىزدى. ءبىرىنشى كۇنى ەسىل اۋدانىنداعى مال ۇرلىعى وقيعاسى اشىلدى. وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا بولعان وقيعا كەزىندە موسكوۆسكوە سەلوسىنىڭ ماڭىندا 14 باس قوي مەن 1 باس جىلقى جوعالعان. مال يەسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جايىلىمدا جۇرگەن جەرىنەن ۇرلانسا كەرەك. شىعىن مولشەرى 2 ملن تەڭگەنىڭ كولەمىندە. قىلمىستىڭ ءىزىن سۋىتپاي, جەدەل ىزدەستىرۋ بارىسىندا 45 جاستاعى كۇدىكتى قولعا تۇسكەن. تەرگەۋ بارىسىندا ول ءوزىنىڭ قىلمىسىن مويىنداعان. مۇنداي وقيعا قورعالجىن اۋدانىنداعى شالقار اۋىلىندا دا تىركەلگەن. جايىلىمدا جۇرگەن جەتى باس جىلقى قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا جوعالىپ كەتكەن. مال يەسىنىڭ شىعىنى 3,5 ملن تەڭگە كولەمىندە. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءار دەرەكتى سالىستىرا ءجۇرىپ ىزدەۋىنىڭ ناتيجەسىندە جوعالعان مال الماس اۋىلىنان تابىلدى. «قايتقان مالدا قايىر بار» دەمەكشى, مال يەسىنە جوعالعان جەتى جىلقىسى ولجاداي بولىپ كورىنگەنىمەن, وسى ءبىر عانا دەرەك ارقىلى مال ۇرلىعىنىڭ تىيىلماي, تەگىن ولجاعا قىزىعاتىن تەكسىزدەردىڭ ءالى دە كەزدەسەتىندىگىن اڭعارۋعا بولادى.
وسى جىلدىڭ 27 ناۋرىزىندا قاس قارايا كوكشەتاۋ – رۋزاەۆ باعىتىنداعى كۇرە جولدىڭ 13-ءشى شاقىرىمىندا جول-كولىك وقيعاسى بولدى. زەرەندى اۋدانىنىڭ 19 جاستاعى تۇرعىنى جەڭىل كولىكپەن كوكشەتاۋعا كەلە جاتىپ, جول ۇستىنە شاۋىپ شىققان جىلقىعا سوعىلعان. ءبىر جاقسىسى كولىكتەگىلەر زيان شەككەن جوق. ءدال وسىنداي وقيعا ەسىل قالاسىنا جاقىن جەردە دە تىركەلدى. كوكشەتاۋ – اتباسار باعىتىنداعى تاس جولدىڭ ۇستىندە ەسىل قالاسىنىڭ 33 جاستاعى تۇرعىنى جولعا شىعىپ كەتكەن جىلقىنى سوققان. وسىنىڭ بارلىعى بەرەكەسىزدىكتەن كەلگەن بەينەت. ەگەر مال يەسى ءوز مالىن قاراۋسىز قالدىرماي, دۇرىستاپ باقسا, جول ۇستىندەگى جولاۋشى دا زارداپ شەكپەس ەدى. كولىك جۇرگىزۋشىلەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اسىرەسە تاڭ الدىنداعى قويۋ قاراڭعىلىق پەن تۇماندى, قىس مەزگىلىندەگى بوران-شاشىندى ۋاقىتتا قاۋىپ كوبەيە تۇسەدى ەكەن.
ءتارتىپ ساقشىلارى مالساق قاۋىمعا باعىمداعى مالىنا يە بولۋ قاجەت ەكەندىگىن ۇدايى ءتۇسىندىرىپ كەلەدى. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىندە ازاماتتارمەن كەزدەسۋ وتكىزىلدى. مەكەمە باسشىسىمەن جۇزدەسۋگە ءۇش ادام جازىلىپتى. ايتاتىن ءوتىنىشتىڭ ارناسى – مال ۇرلىعى. زەرەندى اۋدانىنداعى شاعالالى سەلوسىنىڭ تۇرعىنى باعدات دۇيسەنوۆتىڭ التى باس جىلقىسى جوعالعالى الدەنەشە جىل وتكەن. بەلگىسىز بىرەۋلەر ەلدى مەكەننىڭ جانىنداعى جايىلىمدا جۇرگەن جىلقىلاردى ايداپ الىپ كەتسە كەرەك. مالى جوعالعانىن بىلگەننەن كەيىن مال يەسى ۇرىلاردى ءوز بەتىنشە ىزدەگەن. ودان ەش ناتيجە شىقپاعان سوڭ امالسىز جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە حابارلاعان. ال وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۇرىلاردىڭ ءىزى سۋىپ تا ۇلگەرگەن. وسى اۋداننىڭ پريرەچنوە ەلدى مەكەنىنىڭ 40 جاستاعى تۇرعىنى اقپان ايىنىڭ ورتا شەنىندە ءبىر ءۇيىر جىلقىسىن جوعالتقان. ناقتىراق ايتقاندا, 20 باس. بيە-جاباعىسى ارالاس. شامامەن بەس ميلليون تەڭگەنىڭ كولەمىندەگى شىعىن. بۇل جولى دا مال يەسى ەكى اپتادان ارتىق ءىز كەسىپ, مالىن ءوزى ىزدەگەن. سودان كەيىن بارىپ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە حابارلاعان. بوران-شاشىنى ءجيى قىس ىشىندە ءىز كەسىپ, جوعالعان مالدىڭ سورابىن انىقتاۋ وتە قيىن. اق قاردىڭ ۇستىندە سوقتالانىپ جاتقان ۇرىلاردىڭ ءىزىن قار جاۋىپ تاستادى عوي. ەگەر ۋاقىتىندا حابار بەرىلسە, مال ۇرلىعىمەن ۇرتىن مايلاپ جۇرگەن ۇرىلاردىڭ ءورىسى تارىلار ەدى.
كىسىگە جاسالار قياناتتى قالاي تىيۋعا بولادى؟ ەڭ الدىمەن ادامنىڭ ار-وجدانىن, ۇياتىن ءتىرىلتۋ كەرەك شىعار. زاڭ قاتايعانىمەن, باۋكەسپەلەر اياعىن اڭداپ باساتىن ەمەس. ال ءار كوكىرەككە ار-ۇياتتىڭ ساۋلەسىن سەبەزگىلەۋ جالعىز ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ عانا ەمەس, جالپى قوعامنىڭ جۇمىسى.
اقمولا وبلىسى
