ءبىلىم • 11 ءساۋىر, 2022

Astana it University: تسيفرلى ءبىلىم, عىلىم جانە تەحنولوگيالار – ەل يگىلىگى ءۇشىن

1460 رەت
كورسەتىلدى
19 مين
وقۋ ءۇشىن

12 ساۋىردە رەسپۋبليكامىزدا قازاق عىلىمىنىڭ عانا ەمەس, الەمدىك عىلىمنىڭ دامۋ تاريحىندا ەسىمى التىن ارىپتەرمەن جازىل­عان ءىرى تۇلعا, ۇلى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ تۋعان كۇنى­مەن تۇسپا-تۇس كەلەتىن عىلىم قىزمەتكەرلەرى كۇنىن اتاپ وتەمىز. سونى­مەن قاتار وسىدان تۋرا ءۇش جىل بۇرىن ءدال وسى كۇنى ەلوردامىز­دا ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن مامانداندىرىلعان وقۋ ورنى – Astana IT University اشىلعان ەدى. وقۋ تازا اعىلشىن تىلىندە ءارى جەدەل­دەتىلگەن (ادەتتەگى 4 جىلدىڭ ورنىنا 3 جىلدا ديپلوم الۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن) فورماتتا جۇرگىزىلەتىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اشىلۋى قازاق­ستان­دىق جاستاردىڭ الداعى ۋاقىتتا شەتەل اسپاي, تۋعان ەلىندە حالىق­ارالىق دەڭگەيدە جوعارى ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلعان پارمەندى شارالاردىڭ ءبىرى رەتىندە قابىلداندى.

Astana it University: تسيفرلى ءبىلىم, عىلىم جانە تەحنولوگيالار – ەل يگىلىگى ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلى جاريا­لانعان «حالىق بىرلىگى جانە جۇيە­لى رەفورمالار – ەل وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقى­نا جول­داۋىندا قازىرگى زاماندا با­سە­كە­گە قابىلەتتىلىكتىڭ باستى فاك­تو­رى­نىڭ ءبىرى بارىنشا تسيفر­لاندى­­رۋ ەكەنىنە نازار اۋدارىپ: «...وتان­­دىق ءىت-سەكتوردى دامىتىپ, كۇ­شەي­تە ءتۇسۋ دە ماڭىزدى. ەلىمىزگە جاس, ءبىلىمدى ءارى ىنتالى ماماندار كەرەك. تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى ۇلت­تىق جوبانىڭ اياسىندا كەمىندە 100 مىڭ جوعارى بىلىكتى ءىت مامان دايار­لاۋ قاجەت», دەگەن بولاتىن. Astana IT ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بۇگىنگى اياق الىسى, جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان ءىس-شارالارى پرەزيدەنت ايقىنداعان باسىمدىقپەن تولىقتاي ۇندەسۋدە.

استانامىزدىڭ اسەم دە كورىكتى ورنى – ەكسپو اۋماعىندا ورنالاس­قان ۋنيۆەرسيتەت العاشقى وقۋ جى­لىن IT سالاسىنىڭ 6 ءبىلىم باعدار­لا­ماسى بويىنشا 600-دەن استام ستۋ­دەنتتى قابىلداۋدان باستاسا, قازىرگى ۋاقىتتا باكالاۆريات بو­يىنشا 11 ءبىلىم باعدارلاماسى بو­يىنشا 3 مىڭنان استام بولاشاق مامان ءتالىم الۋدا. الەمدىك ترەندكە سايكەس كەلەتىن وقۋ باعدارلامالارى مەملەكەتتىك ستاندارتتا قارالعان بىلىك­تىلىكپەن قاتار, IT كومپانيا­لارىن اشۋ مەن بيزنەستى باسقارۋ بو­يىن­شا زاماناۋي ورنىقتى كاسىپ­كەرلىك قۇزىرەتتەرىن جاساقتايدى.

بۇعان قوسا ۋنيۆەرسيتەت جانىنان كوللەدج اشىلىپ, 25 وقۋشى ءىت سالاسى بويىنشا ورتا ارنايى كاسىپتىك ءبىلىم الۋدا. كوللەدج شاكىرتتەرى ءۇشىن قىسقارتىلعان بىرىكتىرىلگەن باعدارلامالار بو­يىنشا وقۋعا مۇمكىندىك جاسالعان. بۇل – تۇلەكتەر كاسىبي بىلىكتىلىك پەن داعدىلارعا تولى ساپالى بىلىممەن ەڭبەك نارىعىنا شىعادى دەگەن ءسوز.

ۋنيۆەرسيتەتتە وقىتۋ IT كومپا­نيا­لارىنىڭ پراكتيكالىق مىندەت­تەرىن ەسكەرە وتىرىپ, جوبالىق ءتاسىلدىڭ وزىق ادىستەرى مەن تەحنولوگيالارى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل ستۋدەنتتەردىڭ الەمدە قالىپتاسقان وزىق تەحنولوگيالارمەن تانىسۋ ارقىلى جوعارى بىلىكتى مامان رەتىندە كەز كەلگەن ماڭىزدى مىندەتتى شەشۋلەرىنە مۇمكىندىك بەرەرى ءسوزسىز.

تاعى ءبىر جەتىستىگىمىز – 2021-2022 وقۋ جىلىنان باستاپ جاساندى ينتەللەكت, ۇلكەن دەرەكتەر جانە تسيفرلى ترانسفورماتسيالانۋ سالاسىندا كاسىبي ءبىلىم بەرۋگە باعىتتالعان «ەسەپتەۋ عىلىمدارى», «دەرەكتەردى قولدانبالى تالداۋ» جانە «جوبالاردى باسقارۋ» ءبىلىم باع­دارلامالارى بويىنشا جاس­تار ماگيستراتۋرادا ءبىلىم الۋدا. بۇدان باسقا ەلىمىزدە العاش رەت Smart city جانە FinTech بىرلەسكەن ماگيسترلىك باعدارلامالارى دا­يىندالدى. بيىل كومپيۋتەرلىك عىلىمدار باعدارلاماسى بويىنشا PhD دوكتورانتۋراعا قابىلداۋ باس­تالادى. بۇل – ءبىلىم الۋشىعا ەڭبەك نارىعىندا ەرەكشە سۇرانىسقا يە الدىڭعى قاتارلى پانارالىق ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بولاشاق مامانداردىڭ ساپالى­لىعى – ءبىلىم الۋشىنىڭ ءىت سالاسى­نا بەيىمدىلىگىنە تىكەلەي بايلانىس­تى. سون­دىقتان, جوعارىدا اتال­عان ما­مان­دىقتاردىڭ ەرەكشەلى­گىنە باي­لانىستى تالاپكەرلەر ارا­سىنان اعىلشىن تىلىنە جە­تىك, ۇزدىك, دارىندى جاستاردى ىرىك­تەۋ – وقۋ ورنىمىزدىڭ باستى قاعي­داسى. وسىعان وراي Astana IT ۋنيۆەر­سي­­تەتىنىڭ بولاشاق ستۋدەنتتەرىن ەلى­­­­مىزدىڭ مەكتەپ, كوللەدج وقۋ­شى­­­لارىنا ارنالعان وليمپيادالار, عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋلارى ارقىلى ىرىكتەپ, ولار­عا ىشكى گرانتتاردى تاعايىنداۋ داستۇرگە اينالعان. اتاپ ايتقاندا, 9-12 سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان باعدارلامالاۋ بويىنشا AITU iCode وليمپياداسىنا 13 مىڭنان استام وقۋشى, مەكتەپ, كوللەدج تۇلەكتەرىنە ارنالعان اعىلشىن ءتىلى بويىنشا AITU iQyn وليمپيادا­سىنا 3 مىڭعا جۋىق ادام قاتىس­قان. بۇدان باسقا ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋ­عا ءتۇسۋ ءۇشىن تالاپكەرلەر ار­نايى AITU Excellence Test قابىل­داۋ ەمتيحاندارىن تاپسىرادى. سون­داي-اق جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەك­تەپ­تەردىڭ ءبىتىرۋشى سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋ بويىنشا قولايلى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا Foundation باعدارلاماسى اشىلعان. Samsung كورپوراتسياسىمەن بىرلەستىكتە اشىلعان IT-مەكتەپتە 7-11 سىنىپ وقۋشىلارى باعدارلامالاۋ تىل­دەرى, روبوتتەحنيكا, ت.ب. IT سالالارى بويىنشا قوسىمشا ءبىلىم السا, ۋني­ۆەرسيتەتىمىزدىڭ قۇزىرەتتىلىك­تەر جانە جەتىلدىرۋ ورتالىعىندا مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەر, پەداگوگتەر, بيزنەس وكىلدەرى تسيفرلى داعدى­لارىن جەتىلدىرەدى.

وسىلايشا, Astana IT ۋنيۆەر­سيتەتى قوسىمشا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, جوعارى جانە جوعارىدان كەيىنگى ءبىلىم, ەرەسەكتەرگە ءبىلىم بەرۋ جۇيەلەرىن قامتۋ ارقىلى ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ تۇجىرىمداماسىن بەلسەندى جۇزەگە اسىرىپ وتىرعانىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى.

ر

ۋنيۆەرسيتەت ءبىلىم جانە عى­لىم مينيسترلىگى جانە باسقا دا ۇيىم­دارمەن بىرلەسىپ, ستۋدەنت­تەر اراسىندا باعدارلامالاۋ, كيبەر­قاۋىپسىزدىك جانە باسقا دا تا­قى­رىپتار بويىنشا Bilim Hackathon, AITUHackday, AITU Project Challenge, Rubik CTF سىن­دى رەسپۋبليكالىق وليمپيا­دا­لار, حاكاتوندار, جوبالار باي­قاۋىن ۇيىمداستىرۋدا. اتالعان باي­­قاۋلاردىڭ باستى يدەياسى – ناقتى جوبالاردى ورىنداۋ داع­دىسى مەن كوماندالىق قاسيەت­تەر­دى دامىتۋ جانە بولاشاق ماماندارىمىزدى جۇمىسپەن قامتۋ. ستۋدەنتتەر جوبامەن جۇمىس بارىسىندا كومانداعا بىرىگىپ, كەزەڭ-كەزەڭمەن تاپسىرمالاردى ورىندايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بايقاۋ ارقىلى «جۇزدەن جۇيرىك, مىڭنان تۇلپار» انىقتالىپ, ەڭ باستىسى, جەڭىمپازدار وزدەرىنىڭ شەشىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك الادى جانە تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسادى. ءبىر عانا مىسال, وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا جۇلدەلىك قورى 3,5 ملن تەڭگەنى قۇراعان «BILIM Hackathon-2022» IT بايقاۋى ءوتتى. وعان ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن 107 كوماندا قاتىسىپ, Astana IT ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتەرى جۇلدەلى ورىنداردى يەلەندى. وسى ارادا جوعارىدا اتالعان بايقاۋلاردى ۇيىمداستىرۋمەن قاتار, ءبىلىم الۋشىلاردى دايىنداپ, باپتاعان ۇستازدار قاۋىمىنىڭ دا ەڭبەگى زور ەكەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى.

قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اعارتۋ­شى-پەداگوگى ىبىراي ءالتىن­ساريننىڭ «ماعان جاقسى مۇعالىم بارىنەن دە قىمبات, ويتكەنى مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى», دەگەن ءسوزى بار. Astana IT ۋنيۆەرسيتەتى ءۇشىن دە پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇ­را­منىڭ جوعارى بىلىكتىلىگى – باس­تى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى. وقى­تۋ­شىلاردىڭ جارتىسىنا جۋى­عىن عىلىم دوكتورى, كانديداتى جانە PhD دوكتورلارى قۇراسا, قالعانى – ماگيسترلەر جانە ءوندىرىس مامان­دارى. ۋنيۆەرسيتەتتە شەتەل­دىك پرو­فەس­سورلارمەن قاتار, پرەزي­دەنت­تىك «بولاشاق» جانە باسقا دا باع­دارلامالار اياسىندا اقش, ۇلى­بريتانيا, المانيا جانە باسقا دا شەت مەملەكەتتەردىڭ وزىق جوعارى وقۋ ورىندارىن تامامداعان ۇستازدار ءدارىس وقيدى. ولاردىڭ ىشىن­دە رەس­پۋبليكا بويىنشا «جوو-نىڭ ۇز­دىك وقىتۋشىسى» رەتىن­دە تانىلعان­دارى دا بار. ۋني­ۆەر­سيتەت ءوز كەزە­گىن­دە ۇستازدار ەڭبەگىنىڭ لايىقتى باعالانۋىن باستى نازاردا ۇستايدى. وسى ورايدا ادامي رەسۋرستاردىڭ ساپاسىن ودان ءارى جاقسارتۋ ماقساتىندا بىرقاتار زاماناۋي ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرى قولدانىلاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون: ميسسيامىزعا سايكەس پروفەسسورلىق قۇرامعا ساباق بەرۋمەن قاتار, عىلىمي جۇمىستارمەن ناتيجەلى اينالىسۋ ءۇشىن دەڭگەيلىك جۇكتەمە بەرۋدى كوزدەيتىن نەگىزگى كورسەتكىشتەر جۇيەسى ەنگىزىلىپ, ءبىلىم نارىعىنداعى ەڭ جوعارعى جالاقى تولەنەدى.

عىلىمي-زەرتتەۋلەرگە ەرەكشە ءمان بەرۋدىڭ ناتيجەسىندە عالىم­دارى­مىز سوڭعى ءبىر جارىم جىلدا كومپيۋتەرلىك عىلىم, ينجەنەريا, ماتەماتيكا, شەشىم قابىلداۋ جونىندەگى عىلىم سالالارى بويىن­شا Scopus/Web of Science بازا­سى­­نا ەنەتىن باسىلىمداردا عى­لىمي ماقالالار جاريالادى. بۇل وقىتۋشىلىق-پروفەسسورلىق قۇ­رام­نىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىنىڭ وتە جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. ءبىزدىڭ ۇجىم قازاقستان جوو-لارى اراسىندا ەڭ «جاسى» ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون (ورتا جاس مولشەرى – 32 جاس).

عىلىم قىزمەتكەرلەرى كۇنى ۋني­ۆەر­سيتەت عالىمدارى جۇر­گىزىپ وتىر­عان عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىس­تارى­نا قىسقاشا توقتالعىمىز كەلەدى. مەم­لەكەت باسشىسى جوعارى­دا اتال­­عان جولداۋىندا «عىلىمدى دا­­­مىتۋ – اسا ماڭىزدى باسىمدىق, ءبى­لىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنىڭ ال­دىن­­دا تۇرعان كەزەك كۇتتىرمەس اۋ­قىم­­­­­دى مىندەت – ۋاقىت تالابىنا ساي بو­لۋ­مەن قاتار, ارقاشان ءبىر ادىم ال­دا ءجۇرىپ, تىڭ جاڭالىقتار ۇسىنا ءبىلۋ ەكەنىن» اتاپ ايتقان بولاتىن.

Astana IT ۋنيۆەرسيتەتى شەتەلدىك عىلىمي ورتالىقتارمەن تىعىز ىن­تىماقتاستىقتا جانە مەملەكەت­تىك ورگاندار مەن يندۋستريالىق ارىپ­تەس­تەردىڭ قولداۋىمەن ءوز قىزمەتىن «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا تۇراقتى عىلىمي-يننوۆاتسيا­لىق ەكوجۇيەنى قالىپتاستىرۋعا باعىتتاۋدا.

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ ىسىن­دە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى قۇ­رى­لىمىنىڭ جاڭا جۇيەسى مەن ونى جۇزەگە اسىراتىن IFI تۇجى­رىم­­داماسى ەنگىزىلگەن. اتالعان تۇجىرىمداما ءۇش قۇرامداس بولىكتەن – اسپاپتىق, ىرگەلى, يندۋستريالىق (وندىرىستىك) بولىكتەردەن تۇرادى:

- اسپاپتىق (Instrumental) بو­لىك اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەح­نو­­لوگيالار داعدىلارى مەن قۇزى­رەت­ت­ەرىن زەردەلەۋدى, نەگىزگى تىلدەر مەن باستاپقى ەڭبەك قىزمەتىنە جىلدام كىرۋ ءۇشىن باعدارلامالاۋ تەحنولوگيالارىن قامتيدى. مىسالى, كۇردەلى ەمەس باعدارلامالاردىڭ, ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ كودىن جازۋ نەمەسە كوماندادا شاعىن جوبالاردى ورىنداۋ; 

- ىرگەلى (Fundamental) بولىك كومپيۋ­تەرلىك عىلىمدار تەورياسى بو­يىنشا بازالىق جانە بەيىندىك پاندەردەن جانە ويلاۋ لوگيكاسى ابستراكتسياسىنىڭ ىرگەلى نەگىزى مەن دەڭگەيىن قالىپتاستىرۋعا جانە كۇردەلى قۇرىلىمدار مەن زياتكەر­لىك جۇيەلەردى ۇسىنۋعا ارنالعان اقپاراتتىق جۇيەلەردەن تۇرادى. مىسالى, ماتەماتيكالىق لوگيكانى, ديسكرەتتى ماتەماتيكانى, الگوريتم­دەر مەن وپەراتسيالىق جۇيەلەر تەورياسىن زەرتتەۋ ءبىلىم الۋشىلارعا جاڭا پانارالىق سالالاردا كۇردەلى جوبالاردى ورىنداۋعا جانە جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ وزىق تەحنولوگيالاردى قۇرۋعا, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى; 

- يندۋستريالىق (Industrial) بو­لىك قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالار ستەكتەرىن, ەسەپتەردى باسقارۋ جۇيە­لەرىن, وندىرىستىك كومپانيالاردا پاي­دالانىلاتىن ادىستەمەلەر مەن ادىستەردى زەردەلەۋ ارقىلى كاسىبي قۇزىرەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان بەيىندى پاندەر مەن بارلىق تۇردەگى تاجىريبەنى قامتيدى. ءبىر ەرەكشىلىك, ستۋدەنتتەرىمىزگە يندۋستريالىق پاندەر بويىنشا كومپانيالاردىڭ تاجىريبەلى ماماندارى Spring, Python, GitLab CI, JIRA, TensorFlow, BERT جانە باسقا دا قۇرالداردى وقىتادى.

بۇل رەتتە ەگەر ءبىلىم الۋشى جەت­كىلىكتى ءبىلىم دەڭگەيىن كورسەتسە نەمەسە كومپانيا تارابىنان كاسىبي سەرتيفيكاتقا يە بولسا, اسپاپتىق جانە يندۋستريالىق پاندەر بويىنشا ەمتيحان تاپسىرماي-اق باعاسىن الادى. بۇل ءتاسىل بىزگە نارىق سۇرا­نىستارىنا يكەمدى بولۋعا جانە ۋني­­ۆەر­سيتەتتىڭ اكادەميالىق كومي­تەت­ت­ەرىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن كومپا­نيالاردىڭ ساراپشىلارىن تارتۋ ارقىلى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى مەن پاندەر مازمۇنىن جىل سايىن بەيىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

جالپى العاندا, اتالعان IFI ءتاسىلىن ەلدىڭ بارلىق ينجەنەرلىك-تەح­نيكالىق ءبىلىم بەرۋ باعدار­لامالارىنا قولدانۋعا بولادى دەپ سانايمىز. ويتكەنى ول جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باعدارلامالارىن نارىق تالاپتارى مەن مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورىنداۋعا بارىنشا بەيىمدەيدى.

ال ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ قىزمەتى بەيىندى عىلىمي-يننوۆا­تسيا­لىق ورتالىقتار قۇرۋ, شەتەلدىك جانە وتاندىق جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسكەن عىلىمي جوبالاردى ورىنداۋ, ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلاردىڭ زەرتتەۋلەرىنىڭ عىلىمي ناتيجەلەرىن اپروباتسيالاۋ ءۇشىن حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار مەن سەمينارلار ۇيىمداستىرۋ جانە باسقالاردى قامتيدى.

بىلتىر اشىلعان SMART city, Industry 4.0; «ۇلكەن دەرەكتەر جانە بلوكچەين تەحنولوگيا­لار», AgroTech, EdTech عىلىمي-يننوۆاتسيالىق ورتالىقتارىنىڭ عىلىمي ىزدەنىستە جۇرگەن ازامات­تىڭ عى­لىممەن اينالىسۋى­نا ەسى­گى اشىق, زاماناۋي جاب­دىق­­تال­­عان FabLab زەرتحاناسى ەلى­مىز­دىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسادى. سونداي-اق تسيفر­لىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەر­كاسىبى مينيستر­لىگىمەن ء(تسدياوم) بىرلەسە وتىرىپ, اقپاراتتىق قاۋىپ­سىزدىك جانە ينتەرنەت زاتتارى زەرت­حانالارى جابدىقتالماق. ين­نو­ۆاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىن­دا ستۋدەنتتىك IT-كاسىپكەرلىك ەكو­جۇيەسىنىڭ دامۋىنا جاعداي جاساۋعا ارنالعان كوۆوركينگ ورتالىق جۇمىس ىستەيدى.

اتالعان ورتالىقتار حالىق­ارالىق جانە وتاندىق گرانتتىق, باع­دارلامالىق-نىسانالى قا­ر­جى­لاندىرۋ باعدارلامالارى اياسىن­داعى كونكۋرستاردى جەڭىپ الىپ, قازىرگى ۋاقىتتا جالپى سوماسى 600 ملن تەڭگەدەن اساتىن عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جوبالار بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. اتالعان جوبالار ن.جاكيەۆ, ا.مۇقاتاەۆ, ا.بەلوششيتسكي, د.لەبەدەۆ, ا.نەفتيسوۆ, ر.ءمادي جانە ت.ب. جەتەكشى عالىمداردىڭ باسشىلىعىمەن ورىندالۋدا. وسى ارادا اتالعان عىلىمي-زەرت­تەۋ جۇمىستارىنىڭ بارلىعى كۇن تار­تى­بىندەگى پروبلەمالىق ماسە­لە­لەردى تسيفرلى تەحنولوگيالار ارقىلى شەشۋگە ارنالعان پەرسپەكتيۆالى جوبالار ەكەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. ماسەلەن, ەلورداداعى كولىك ۇيلەستىرۋ, اۋانىڭ لاستانۋى, جىلۋ ەنەرگياسىن ءتيىمسىز پايدالانۋ جانە تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك تسيفرلى بەينەسى پروبلەمالارىن كەشەندى شەشۋگە باعىتتالعان Smart city جوباسى ورىندالۋدا. سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەت جاس عالىمداردى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا جىل سا­يىن ىشكى عىلىمي جوبالار كونكۋرسىن وتكىزىپ, جەڭىمپازدارعا 1 ملن تەڭگەدەن كەم بولمايتىن گرانتتار بولەدى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە جىل سايىن «ينتەللەكتۋالدى اقپاراتتىق جۇيەلەر مەن تەحنولوگيالار (IEEE SIST)» كونفەرەنتسياسى وتكىزىلەدى (28-30 ءساۋىر 2022 ج.).

يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ ماقساتىندا ءتسدياوم قولداۋىمەن Astana IT ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا كونسورتسيۋم قۇرامىندا O-RAN تەحنولوگيالارىن جانە ەلەكتروندى ونەركاسىپتى زەرتتەۋ بويىنشا رەسۋرستاردى شوعىرلاندىرۋ ماق­سا­تىن­دا E-Industry تەحنولوگيالىق قۇزى­رەتىنىڭ سالالىق ورتالىعى قۇرىلدى.

ا

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى – حالىقارالىق ىنتىم­اق­تاستىقتى دامىتۋ. بۇگىن­گى كۇنى يتاليا, بەلگيا, گەر­مانيا, اقش, قىتاي, وڭتۇس­تىك كورەيا, چەحيا, تۇركيا, ەستو­­نيا مەم­لە­كەت­تەرى­نىڭ IT مامان­دارىن دايار­لاي­­تىن جە­تەك­­شى ۋنيۆەر­سيتەت­تەرى­مەن بايلانىس ورناتىلعان – اكادەميا­لىق ۇتقىرلىق بويىنشا ستۋدەنتتەر­مەن, وقىتۋشىلار جانە زەرتتەۋشىلەر­مەن ءوزارا الماسۋ, ەكىجاقتى عىلى­مي-زەرتتەۋ جوبالارىنا قولداۋ كورسەتۋ ءىس-شارالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا.

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاعى ءبىر ەرەكشە باعىتى – ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن كادرلاردى قايتا دايارلاۋ, بىلىك­تىلىگىن ارتتىرۋعا جانە كاسى­بىن جاڭا باستاۋشى جاستار مەن IT كاسىپقويلارىنا ارنالعان ۆەن­دور­لاردىڭ سەرتيفيكاتتالعان مامان­داندىرىلعان كۋرستارىن ۇسىنۋ. وقىتۋ IT كومپانيالارىنىڭ پراك­تيكالىق مىندەتتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, جوبالىق باسقارۋدىڭ وزىق ادىس­تەرى مەن تەحنولوگيالارى نەگى­زىندە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇگىن­دە 3 مىڭعا جۋىق ادام ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى كۋرستاردان ءوتتى.

بيىل العاشقى تۇلەكتەرىمىز باكالاۆرياتتىڭ تولىق كۋرسىن ءتامامداپ, ەڭبەك نارىعىنا جولداما الادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بۇدان ارعى ءتيىمدى قىزمەتى ولاردىڭ تۇگەل جۇمىسقا ورنالاسۋ ناتيجەسىنە بايلانىستى بولعاندىقتان, ءاربىر ءبىتىرۋشى ستۋدەنتتىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, ناقتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. اتالعان جۇمىس, نەگىزىنەن, ستۋدەنت­­تەر وندىرىستىك پراكتيكا­دان وتكەن كاسىپ­ورىندارمەن تى­عىز بايلانىس­تا, مەملەكەتتىك ورگان­دار, ءىت كوم­پا­نيالارمەن جاسال­عان ىنتى­ماق­تاس­تىق اياسىندا جۇرگىزىلەدى.

ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرىنىڭ تۇ­گەل­دەي جۇمىسقا ورنالاساتىنى­نا سەنىمىمىز مول. ويتكەنى ۋني­­ۆەر­سي­تەتتىڭ زاماناۋي ينفرا­قۇرى­لى­مى, زەرتحانالارى, ۇستازدار مەن قىز­مەتكەرلەرگە قويىلعان مىن­دەت­تەر, جوعارىدا اتالعان وليمپيا­دالار مەن كونكۋرستار, جوبالار – ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىبيلىگىن پراك­تيكالىق تۇردە شىڭداۋعا, ولار­دىڭ بويىنا جۇمىس بەرۋشى قويعان كەز كەلگەن مىندەتتى شەشە الاتىن داعدىلاردى سىڭىرۋگە ارنالدى.

وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, Astana IT ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەكتەرى ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىندا جۇمىس جاساۋعا ءازىر ەكەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, «كيبەرقاۋىپسىزدىك» ما­مان­دىعى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەت تۇلەگى مەملەكەتتىك ورگانداردا, ۇل­ت­­تىق بانك پەن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك­­تەردە كيبەرقىلمىسپەن كۇ­رەسۋ­گە, «مەدياتەحنولوگيالار», «تسيفر­­لى جۋرناليستيكا» ءبىلىم باع­دار­لامالارى بويىنشا ءبىلىم ال­عان مامان بۇقارالىق اقپارات قۇ­رال­دارىندا ساپالى كونتەنت دا­يىن­داۋ ءۇشىن تسيفرلاندىرۋدى دا­مى­تۋعا ءازىر. سونداي-اق ۋني­­ۆەر­­سي­­تەتتىڭ اسكەري كافەدرا­سىن­دا «كي­­بەر­قاۋىپسىزدىك», «گەو­­اق­پا­رات­تىق جۇيەلەر» اس­كە­ري ما­ماندىق­تارى بويىنشا دايار­لىق­تان وتكەن زا­پاس­تاعى وفيتسەر-مامان­دار­دىڭ قۇق­ىق قورعاۋ ورگاندارى مەن اسكەري ۇيىم­داردا قىزمەت وتەۋگە الەۋەتى بار.

«وتكەن كۇننەن الىس جوق, كەلەر كۇننەن جاقىن جوق» دەگەندەي, ۋنيۆەرسيتەت قۇرىلعالى جوسپارلان­عان بىرقاتار ستراتەگيالىق مىندەت ورىندالدى. الداعى ۋاقىتتا ات­قارىلۋعا ءتيىس ىرگەلى ىستەر دە جەت­كىلىكتى: ۋنيۆەرسيتەت ۇلتتىق جانە حالىق­ارالىق ارەنادا جوعارى دەڭگەي­دە باعاسىن الۋ ءۇشىن Digital University مودەلىن ىسكە اسىرۋ, ۇزدىك­سىز ءبىلىم جۇيەسىندە اكا­دە­ميا­­لىق ۇستەمدىككە جانە زەرت­تەۋ­لەر مەن يننوۆاتسيالارداعى كوش­­باس­­شىلىققا, قارجىلىق تۇراق­­­تى­­لىق­قا قول جەتكىزۋ ءتارىزدى سترا­تە­گيالىق باعىتتاردا جۇمىس ىستەيدى.

سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەت­تىڭ زا­ماناۋي ستۋدەنتتىك كامپۋس كەشە­نىن سالۋ قولعا الىنادى. ونىڭ جوبالىق قۋاتىنا سايكەس جىل سايىن IT-سالاسىنىڭ ءتۇرلى ماماندىقتارى بويىنشا ساپالى جوعارى ءبىلىمدى, اعىلشىن ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن 4,5-5 مىڭ ماماندى دايارلاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ­تىڭ 2019 جىلعى قاراشادا Astana IT ۋنيۆەرسيتەتىمەن تانىسۋ بارىسىندا ستۋدەنتتەرىمىزگە: «...ءبىلىم بەرۋ تۇرعىسىنان بۇل ۋنيۆەرسيتەت بەدەلدى ءارى بىلىكتى ماماندار دايارلايتىن, بەدەلدى وقۋ ورنىنا اينالاتىنىنا ەشقانداي كۇمانىم جوق. نەعۇرلىم جاقسى ءبىلىم الساڭىزدار, مىنا قيىن دا الماعايىپ ومىردەن الار ەنشىلەرىڭىز سوعۇرلىم كوپ بولادى», دەگەن ءسوزى, ءبىر جاعىنان, مەملەكەت جاستاردان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىنىن, ەكىنشى جاعىنان, الەمدە بولىپ جاتقان كۇردەلى گەوساياسي جاعداي ءىت سالاسىنا, ونىڭ ىشىندە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ىسىنە جوعارى تالاپ قويىلاتىنىن بىلدىرەدى دەپ سانايمىز. سوندىقتان ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى وتاندىق ساپالى ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسى مىندەتتەرىن جوعارى دەڭگەيدە, جۇيەلى ورىنداۋعا بارلىق كۇش-جىگەرىن باعىتتايتىن بولادى.

 

دارحان احمەد-زاكي,

Astana IT University رەكتورى,

تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور

سوڭعى جاڭالىقتار