ۇكىمەت قاۋلىلارىمەن ەل ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سالاسىن دامىتۋدى قامتيتىن باعدارلامالىق قۇجاتتار قابىلدانعانى بەلگىلى. سونىڭ ءبىرى – «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جانە يننوۆاتسيالار ەسەبىنەن تەحنولوگيالىق سەرپىلىس» ۇلتتىق جوباسى. اتالعان قۇجاتتىڭ «عىلىم» بلوگىندا وتاندىق عىلىمدى وركەندەتەتىن شارالار ايقىندالعان. وسىعان بايلانىستى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات قانات ۇلى ايماعامبەتوۆتىڭ باستاماسىمەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى دايىندالدى.
عىلىمدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ سوڭعى ەكى جىلدا 2 ەسەگە ءوستى. وسى سالانى قارجىلاندىرۋدى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 1 پايىزىنا جەتكىزۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان ناتيجەلى جۇمىستار وتاندىق عىلىمدى دامىتۋعا ۇلكەن سەرپىلىس اكەلۋدە.
ەگەر بۇرىن گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسى 3 جىلدا 1 رەت وتكىزىلسە, 2020 جىلى – 5, 2021 جىلى 6 كونكۋرس وتكىزىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي جوبالارىن قارجىلاندىرۋ دەڭگەيىنىڭ ەلەۋلى وسۋىنە اكەلدى. مىسالى, بعم عىلىم كوميتەتىنىڭ گرانتتىق قارجىلاندىرۋى نەگىزىندە 2021 جىلى 11 جوبا ورىندالدى. بۇل 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 20%-عا ارتىق. اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي ناتيجەلەردىڭ بىرقاتارىنا توقتالساق: ءوڭىردىڭ اۆيفاۋناسى زەرتتەلدى; ەكولوگيالىق تازا جانە ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن ميكروتولقىندى ساۋلەلەنۋ جاعدايىندا كاربون قىشقىلى ەفيرلەرىنىڭ سينتەزى الىندى; Lilos F1 قىزاناق بۋدانىن ءوسىرۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسىن قولدانۋ بويىنشا ارال ءوڭىرىنىڭ فەرمەرلىك جىلىجاي شارۋاشىلىقتارىنا ەنگىزۋگە ۇسىنىم بەرىلدى; مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان HomeCasۋە ءموبيلدى قوسىمشاسى جاسالدى. سونىمەن قاتار شەتەلدىك كىتاپحانالار مەن مۇراعاتتار قورىنان م.شوقايدىڭ قولجازبالارى مەن ماقالالارى جيناقتالدى, تىكەلەي تۇپنۇسقاسى نەگىزگە الىنىپ, وسى كۇنگە دەيىن اۋدارىلماعان ماقالالارى العاش رەت قازاق تىلىنە اۋدارىلدى; ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنداعى دارۋل-كۋتۋب كىتاپحاناسىنىڭ قولجازبالار قورىنان عىلىمدا وسى كۇنگە دەيىن ايتىلماعان «كيتاب مۋقادديما» قولجازباسىنىڭ مىسىرلىق نۇسقاسى تابىلىپ, ساندىق كوشىرمەسى جاسالدى; ء«يرشادۋل-مۋلۋك» ەسكەرتكىشىنىڭ تۇپنۇسقاسىمەن جۇمىس جۇرگىزىلىپ, كوديكولوگيالىق, پالەوگرافيالىق, تەولينگۆيستيكالىق تالداۋ جاساۋ ارقىلى قولجازباعا قاتىستى جاڭا دەرەكتەر انىقتالدى. گرانتتىق زەرتتەۋلەر ناتيجەسى بويىنشا قازىردىڭ وزىندە WoS جانە Scopus دەرەكتىك بازالارىنداعى جۋرنالداردا 5 ماقالا, ەلىمىزدىڭ ەڭ بەدەلدى عىلىمي باسىلىمدارىندا 29 ماقالا, 1 مونوگرافيا, 3 پاتەنت جاريالاندى.
بيىل جاس عالىمدار جوبالارىن گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا 17 جوبا ۇسىنىلىپ, ىرىكتەۋدەن وتكەن ءبىزدىڭ 6 جاس عالىمنىڭ جوباسى – بۇگىندە ۇلتتىق عىلىمي كەڭەستىڭ قاراۋىندا. 2022-2024 جىلدارعا ارنالعان گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى دايىنداعان 40-تان استام جوبا ۇسىنىلماق. ودان بولەك, وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجات نەگىزىندە جىل سايىن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
پاندەميا اكەلگەن كەلەڭسىزدىكتەرگە قاراماستان, گەرمانيانىڭ DFG گۋمانيتارلىق زەرتتەۋ قورى جانە تيۋبينگەن ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسكەن « ۇلى جىبەك جولىنىڭ سولتۇستىك ايماعىنداعى كوشپەندىلەر مەملەكەتىنىڭ قالىپتاسۋى جانە ۋرباندالۋى: ەرتە ورتا عاسىرلارداعى جانكەنت قالاسى (ارال تەڭىزى ايماعى, قازاقستان)» اتتى ءۇش جىلدىق جوبانى قورىتىندىلادىق. ناتيجەسىندە, ەكى ارحەولوگىمىز جىل اياعىندا تيۋبينگەن ۋنيۆەرسيتەتىندە دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالارىن قورعاماق.
ەۋرووداقتىڭ گرانتتىق «كوكجيەك-2020» زەرتتەۋلەر جانە يننوۆاتسيالار باعدارلاماسى بويىنشا «يننوۆاتسيالىق سۋداەرىگىش فيتوماتەريالدار – التسگەيمەر جانە پاركينسون اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ينگيبيتورلار» اتتى الىس جانە جاقىن شەتەلدەردىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي ورتالىقتارىنىڭ عالىمدارىمەن بىرلەسكەن تورتجىلدىق جوبا جالعاسۋدا.
عىلىمي زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ WoS جانە Scopus دەرەكتىك بازالارىنداعى جۋرنالداردا 100-دەن اسا ماقالا جاريالاندى. وسى بازالاردا 110-نان استام وقىتۋشىنىڭ حيرش يندەكسى ايقىندالعان. مونوگرافيالار, وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارى, ونەرتابىستارعا الىنعان پاتەنتتەر سانى دا جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 8 وقىتۋشىمىز PھD دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالارىن قورعادى.
بعم جوو-نىڭ قىزمەتىن وتاندىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن ينتەگراتسيالاۋدى ىسكە اسىرۋدى 2022 جىلدىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىپ وتىر. ءبىز بۇل جۇمىستى دەرەۋ قولعا الىپ, بۇگىننىڭ وزىندە 21 وتاندىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن بايلانىس ورناتۋدا.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بيزنەس وكىلدەرىمەن ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ كۇن تارتىبىندە وتكىر تۇر. بۇل تۇرعىدا ءىرى بيزنەس وكىلدەرىمەن ىنتىماقتاستىق بويىنشا جول كارتاسى دايىندالىپ, سوعان سايكەس جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. سونىڭ ىشىندە وڭىردەگى ءىرى كومپانيالاردىڭ وندىرىستىك پروبلەمالارىن شەشۋگە باعىتتالعان عالىمدارىمىزدىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك كونسترۋكتورلىق جۇمىستارى ەرەكشە ماڭىزعا يە. وسىنداي جوبالارىمىزعا «پەتروقازاقستان قۇمكول رەسورسيز» اق, «قور» مۇناي كومپانياسى» اق قارجى بولسە, «قۋاتاملونمۇناي» بك» جشس,«تورعاي پەترولەۋم» اق كومپانيالارى قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. كۇنى كەشە «تورعاي پەترولەۋم» اق كومپانياسىنىڭ گەولوگيا جانە دامۋ جونىندەگى ديرەكتورى ا.ەرماكوۆ باستاعان بىلىكتى ماماندارمەن كەزدەسۋگە ءبىر توپ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جەتەكشى عالىمدارىن باستاپ باردىم. عالىمدار ۇڭعىمانى يگەرۋ كەزىندە بۇرعىلاۋ ەرىتىندىسىندەگى تولتىرعىشتىڭ گرانۋلومەتريالىق قۇرامىن وڭتايلاندىرۋ, سۋدىڭ تۇتقىرلىعى مەن مۇنايدا ەرىگەن زاتتاردىڭ كونتسەنتراتسياسى اراسىنداعى بايلانىستى انىقتاۋ, قىزىلوردا وبلىسى كەن ورنى توپىراعىنا راديونۋكليدتەردىڭ تەحنوگەندىك اسەرىن تومەندەتۋ, پەرسپەكتيۆتى تىڭايتقىش-بيوچاردى لاستانعان توپىراقتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولدانۋ, ت.ب. تاقىرىپتاعى عىلىمي زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەلەرىن باياندادى.
جاڭاشىل عالىمدارىمىز ازىرلەگەن «كۇرىش سابانىنان تسەلليۋلوزا الۋ تەحنولوگياسىن وڭتايلاندىرۋ», «انتيسەپتيكالىق ونىمدەر ءوندىرۋ» جانە «باقشا داقىلدارىنان ەكسپەريمەنتتىك ۇلگىلەردى الۋ» جوبالارى كوممەرتسيالاندىرىلدى.
ەل پرەزيدەنتىنىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىندا الەمنىڭ عىلىمي ورتالىقتارىندا جىل سايىن 500 عالىمدى تاعىلىمدامادان وتكىزۋ مىندەتى قويىلعانى بەلگىلى. ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 7 عالىمى قاڭتار ايىندا ءۇش كەزەڭنەن تۇراتىن ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, اقش, گەرمانيا, رف, بەلارۋس ەلدەرىندە ءبىر جىلدىق تاعىلىمدامادان ءوتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. سولاردىڭ ىشىنەن
5 عالىمىمىز بۇگىندە شەتەلدىك عىلىمي ورتالىقتاردا كاسىبي قۇزىرەتتىلىگىن دامىتۋدا.
ءوز ىسىنە شىنايى بەرىلگەن جانە عىلىمدى دامىتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسقان عالىمدار – ماقتانىشىمىز. ەلىمىزدىڭ بارشا عالىمدارىنا جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تىڭ يدەيالار مەن جاسامپاز جاڭالىقتار تىلەيمىن!
بەيبىتكۇل كارىموۆا,
قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى – رەكتورى
