قوعام • 05 ءساۋىر، 2022

ءومىردى قالاي ساقتاندىرۋ كەرەك؟

461 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى جىلدارى قارقىندى ءوسىم كورسەتىپ، نارىقتاعى ءوز ورنىن نىعايتا تۇسكەن سالانىڭ ءبىرى – ساقتاندىرۋ سەكتورى. سونىڭ ىشىندە، اسىرەسە، ءومىردى ساقتاندىرۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتا تۇسكەن. بۇل، ارينە، ءبىرىنشى كەزەكتە ءومىردى ساقتاندىرۋمەن اينالىساتىن كومپانيالاردىڭ ءتيىمدى ستراتەگيا جۇرگىزە ءبىلۋى جانە حالىقتىڭ دا قارجىلىق ساۋاتىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى. سوڭعى كەزدە ساقتاندىرۋدىڭ بۇل سەگمەنتىندە الۋان ءتۇرلى جاڭاشىلدىق تا ەنگىزىلە باستادى. نارىقتاعى جاڭاشىل باستامالار، كليەنتتەر مەن كومپانيا اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جايىندا از-كەم اڭگىمەلەپ كورەلىك.

ءومىردى ساقتاندىرۋ دەگەن نە؟ نارىقتا ونىڭ سان ءتۇرلى سيپاتى بار. ماسەلەن، ءسىز بالاڭىزدىڭ كەلەشەكتەگى ءبىلىم الۋى ءۇشىن قارجى جيناي الاسىز. ەگەر بۇرىننان ساقتاندىرۋعا قارجى ءبولىپ جۇرگەن بولساڭىز، ەمدەلۋ كەزىندە ساقتاندىرۋ كومپانياسى ەم-دوم اقىسىن وتەپ بەرەدى. سونداي-اق «زەينەتاقى اننۋيتەتىن» پايدالانۋ ارقىلى عۇمىر بويى ءتاۋىر زەينەتاقى الىپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بار. 2021 جىلى ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسى مەن تولەم كولەمى بويىنشا ليدەر (124،8 ملرد تەڭگە) اتانعان «حالىق-Life» اق-نىڭ باسقارما توراعاسى جانار جۇبانيازوۆانىڭ ايتۋىنشا، ادامدار قىزمەت ەتەتىن سالاسىنا وراي ساقتاندىرۋ باعدارلاماسىن دۇرىس تاڭداي بىلگەنى ءجون. ماسەلەن، ۇنەمى جولعا شىعاتىن ازامات جول-كولىك وقيعاسىنا وراي وتەماقى بەرەتىن باعدارلامانى، بيىكتىكتە جۇمىس ىستەيتىن ازامات وقىس وقيعادان زارداپ شەگۋ ونىمدەرىن تاڭداعانى دۇرىس بولماق. «جامان ايتپاي، جاقسى جوق». الدا-جالدا ومىرگە قاتەر تونە قالسا، ساقتاندىرۋ كومپانياسى كومەك قولىن سوزادى.

– ەگەر ءومىرىڭىزدى ولىمگە سوقتىرۋى مۇم­كىن اۋرۋدان جانە وقىس وقيعادان ساقتان­دىرعىڭىز كەلسە، وندا كەلىسىمشارتتا وسى تاۋەكەلدەردىڭ ءبارى جازىلعانىنا ءمان بەرىڭىز. سونداي-اق ساقتاندىرۋ كومپانيا­سى ساقتاندىرۋ تولەمىنەن بوساتىلاتىن ەرەكشە جاعدايلارعا دا نازار اۋدارىڭىز. سون­دا تۇسىنبەستىك بولمايدى جانە ناق­تى قاي كەزدە، قانداي جاعدايدا تولەم الاتى­نى­ڭىزدى ءبىلىپ جۇرەسىز. مىسالى، ازامات­قا كولىككە ماس كۇيىندە وتىرىپ اپاتقا ۇشىراپ كوز جۇمسا، قاۋىپتى سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسسا، كولىكتى جۇرگىزۋ­شى كۋا­لىگىنسىز باسقارسا نەمەسە ءوز-وزى­نە قول جۇم­ساسا، كومپانيا تولەم بەر­مەۋ­گە قۇ­قىلى بولۋى مۇمكىن. بىراق، ەڭ باس­تى­سى، ساق­تاندىرۋ كومپانياسىنىڭ سەنىم­­دىل­ى­گىن دۇرىس باعالاي ءبىلۋ، – دەيدى ج.جۇبانيازوۆا.

8

قىسىلتاياڭ ساتتە سىزگە قارجىلىق قول­­­داۋ كورسەتەتىن كومپانيانىڭ سەنىم­دى­لىگىن بىرنەشە كريتەري نەگىزىندە باعا­لاۋعا بولادى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – كوم­پا­نيا­نىڭ قارجىلىق احۋالى، ونىڭ ىشىندە اكتيۆتەرى، ساقتاندىرۋ رەزەرۆى، ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسى مەن ساق­تاندىرۋ تولەمىنىڭ كولەمى. ەكىنشىسى – كوم­پا­نيانىڭ ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىنىڭ قۇرىلىمى.

اڭگىمەنىڭ القيسساسىن كەڭەس بەرۋ­دەن باستاعانىمىز دا تەگىن ەمەس. ءومىر­دى ساقتاندىرۋ قازاقستاندا كەنجەلەپ تۇر. دۇنيەجۇزىلىك بانك دەرەگى بويىنشا ەلىمىز ءومىردى ساقتاندىرۋ سىي­لىقاقىلارىنىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسى بو­يىنشا 49-ورىندا تۇر. بىزدە تەك قانا ءومىردى ساقتاندىرۋمەن اينالىساتىن 9 كومپانيا بار – «حالىق-Life»، Nomad-life، Freedom Finance Life، «ەۋرازيا»، «ەۋروپالىق ساقتاندىرۋ كومپانياسى»، Standard Life، مەملەكەتتىك اننۋيتەتتىك كومپانيا جانە «سەنتراس كوممەسك Life». 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءومىردى ساقتاندىراتىن كومپانيالارعا تۇسكەن سىيلىقاقى كولەمى 392،1 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بۇل 2020 جىلمەن سالىس­تىرعاندا 71،3 پايىزعا كوپ. Freedom Finance Life ماماندارىنىڭ زەرتتەۋىنشە، قازاقستاندىقتاردىڭ كوبى 1 مىڭ دوللارعا دەيىنگى مينيمالدى جارنامەن ساقتاندىرۋ كەلىسىمشارتتارىن جاسايدى. ساۋالداما قورىتىندىسىندا ءومىردى ساقتاندىرعان ادامداردىڭ 77 پايىزى – ايەلدەر، 23 پا­يى­زى ەرلەر ەكەنى انىقتالعان.

ء«ومىرىن ساقتاندىرعانداردىڭ كوبى (45 پايىزى) ايىنا ورتاشا 400-600 مىڭ تەڭگە جالاقى السا، 25 پايىزىنىڭ جالاقىسى 600 مىڭنان دا كوپ، 12 پايى­زى – 250-400 مىڭ تەڭگە تابىس تابادى، 8 پايىزىنىڭ كىرىسى 250 مىڭعا دەيىنگى ارالىقتا. رەسپوندەنتتەردىڭ 73 پايى­زى جيناقتاۋشى ءومىردى ساقتاندىرۋ باعدارلاماسىن قولايلى كورەدى. بۇل باعدارلاما دەپوزيت پەن ساقتاندىرۋ فۋنكتسيالارىن بىرىكتىرگەن. 27 پايىزى كوروناۆيرۋستان، قاتەرلى اۋرۋلاردان، وقىس وقيعالاردان ساقتانۋ جانە تۋريستىك ساقتاندىرۋ باعدارلامالارىن تاڭداعان. ءومىردى ساقتاندىرۋ بويىنشا نەگىزگى ءۇش باعىت بار، ءبىرىنشىسى – جيناقتاۋشى ءومىردى ساقتاندىرۋ، ەكىنشىسى – تاۋەكەل ونىمدەر (اۋرۋ، وقىس وقيعا – رەد)، ءۇشىنشىسى – زەينەتاقى اننۋيتەتى»، دەپ جازادى Freedom Finance Life.

– ءبىز سوڭعى التى ايدا كەلىسىمشارت جاساسقان كليەنتتەرىمىزگە تالداۋ جاسادىق، – دەپ تۇسىندىرەدى ج.جۇبانيازوۆا، – ولاردىڭ 49 پايىزى ايەلدەر بولسا، 51 پايىزى – ەرلەر. جيناقتاۋشى ساقتان­دىرۋ كەلىسىمشارتتارى بويىنشا جارنا كولەمىنە قاراپ باعالار بولساق، ەرلەر ايەلدەرگە قاراعاندا كوپ سالادى. ايەلدەردە ساقتاندىرۋ جارناسىنىڭ ورتاشا مولشەرى – 20، ەرلەردە – 44 ملن تەڭگە. ال كليەنتتەرىمىزدىڭ ورتاشا جاسى – 40 جاس­تان جوعارىلار. بۇدان شىعار قورىتىندى – وتباسى، بالا، نەمەرەسى بار اۋقاتتى ازامات­تار ءومىردى ۆاليۋتالىق ساقتاندىرۋ باع­دار­لامالارىنا كوپ قىزىعادى. ولار با­رىن­شا ءتيىمدى جيناقتاۋ جاساپ، سالىمدارىن ۆاليۋتا تاۋەكەلدەرىنەن قورعاپ، كۇت­پەگەن وقيعالار تۋىنداعان جاعدايدا ءوز ءومى­رىن قارجىلىق جاعىنان قورعاعىسى كەلەدى.

KM Life ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسى اق باسقارما توراعاسى نازىم بەكبولاتوۆا ەڭ تانىمال ءونىم رەتىن­دە جۇمىسشىلاردى جازاتايىم وقيعا­لار­دان مىندەتتى ساقتاندىرۋدى ايتادى. ءونىم­نىڭ ءدال وسى ءتۇرى جۇمىس بەرۋشىلەر­دىڭ ەڭبەك شارتىن جاقسارتۋىنا، ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا ەلەۋلى ىقپال ەتۋدە. «جازاتايىم وقيعا قانشالىقتى ازايسا، ساقتاندىرۋ كەلىسىمشارتىنىڭ دا باعاسى سونشالىقتى ارزاندايدى. بۇل ساقتاندىرۋ ءونىمى قازىر الەۋمەتتىك فۋنكتسيانى دا اتقارىپ وتىر دەسەك قاتەلەسپەيمىز»، دەيدى KM Life باسشىسى.

ال Nomad Life ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسى اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءمادي شالعىمباەۆ كوم­پانيانىڭ بىلتىر 31 ملرد 863 ملن تەڭگە تازا تابىس تاپقانىن ايتادى.

«كليەنتتەرىمىزگە 6،9 ملرد تەڭگەگە 13 مىڭنان استام تولەم ۇسىندىق. سونىڭ 44 پايىزى – زەينەتاقى اننۋيتەتىنىڭ ەن­شىسىندە بولسا، 33 پايىزى ەڭبەك قاۋىپ­سىزدىگىنە قاتىستى. مۇنىڭ اياسىندا ەڭبەك قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋگە بايلانىس­تى شىعىنداردى وتەۋ، وندىرىستىك وقىس وقيعادان زارداپ شەگىپ، مۇگەدەك بولىپ قالعان نەمەسە ەڭبەك مىندەتتەمەسىن ورىنداۋ كەزىندە قازا بولعان قىزمەتكەرگە جانە ونىڭ وتباسىنداعى ادامدار شىعىندارىن وتەۋ تولەمدەرى كىرەدى»، دەيدى م.شالعىمباەۆ.

ساراپشىلار نارىق بيىل دا جاندانا تۇسەدى دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى سۇرانىس جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتىر.

«بيىل تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ كولە­مى­­نىڭ تومەندەۋى كۇتىلمەيدى، دەمەك زايم­­­شىلار تاراپىنان ءومىردى ساقتان­دىرۋ­عا قاتىستى سۇرانىس تا جوعارى بول­ماق. سونداي-اق زەينەتاقى اننۋيتەتى­نىڭ بىر­لەسكەن شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن زاڭ­نا­ما­لىق نورمالاردىڭ كۇشىنە ەنۋىن كۇتەمىز. بۇل جەتكىلىكتى زەينەتاقى جيناق­تارى جوق ەرلى-زايىپتىلاردىڭ بىرىنە جۇبايىندا جەتكىلىكتى جيناق بولعان جاع­دايدا وسى ساقتاندىرۋ ءونىمىن پايدالانۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. سونداي-اق مينيمالدى جالاقىنىڭ 60 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلگەنىن ەسكەرە وتىرىپ، مىندەتتى ساقتان­دىرۋ دا ءوسىم كورسەتەدى دەپ وتىرمىز. بىلتىر زەي­نەت­اقى قارجىسىن پايدالانۋعا بايلانىس­تى زەينەتاقى اننۋيتەتى جاقسى ءوسىم كور­سەتتى. بيىل ەندى ونداي ءوسىم بولا قوي­ماس. پراكتيكا كورسەت­كەندەي، پاندەميا نارىققا سونشالىقتى كەرى اسەرىن تيگىزە قويعان جوق. ال تسيفرلاندىرۋدى جەدەلدەتۋگە قاتىستى اسەرى بولدى. كومپانيالار بيزنەس-پروتسەستەرگە جاڭا تەحنولوگيالاردى بەلسەندى ەنگىزە باستادى»، دەيدى ج.جۇبانيازوۆا.

قازىرگى تاڭدا «حالىق-Life» اق-نىڭ 1،3 ملن-نان استام كليەنتى بار. ەڭ جا­قىن ماقساتىمىز – ەل اراسىندا قار­جىلىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ جانە جيناقتاۋشى ساقتاندىرۋ باعدار­لامالارىن دامىتۋعا كۇش سالۋ دەيدى كومپانيا وكىلدەرى. سونداي-اق ولار بيىل بالالاردىڭ پايداسىنا مەملەكەتتىك سۋبسيديامەن جيناقتاۋشى ساقتاندىرۋ ونىمدەرىن اشۋدى جوسپارلاۋ­دا. سوڭعى بىرەر جىل كولەمىندە ونلاين-فورماتتىڭ بەلسەندى دامۋى ساقتاندىرۋ ونىمدەرىن كومپانيا سايتتارىنان ساتىپ الۋعا دا جول اشتى. وسىلايشا، پروتسەستەر مەيلىنشە جەڭىلدەتىلدى. ەلەكتروندى فورمات 2022 جىلى دامي تۇسپەك. ياعني ءومىردى ساقتاندىرۋ ءۇشىن كەڭسەگە بارۋ كەرەك، ۋاقىت جوعالتۋ كەرەك دەپ سارى ۋايىمعا سالىنۋدىڭ قاجەتى جوق. ءومىردى ساقتاندىرۋ ءۇشىن نە كاسكادەر، نە ەكسترەمالدى سپورتپەن اينالىسۋ شارت ەمەس. ساقتاندىرۋ، بىرىنشىدەن، قوعامدا قارجى مادەنيەتىن قا­لىپتاستىرادى، ەكىنشىدەن، بۇل – ءوز-وزىڭىزگە دەگەن جاناشىرلىقتىڭ ايقىن كورىنىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شابىت شاقىراتىن شاھار

ەلوردا • بۇگىن، 08:23

اقجايناق استانا

ەلوردا • بۇگىن، 08:22

وزىق ءوندىرىس ورنىندا بولدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:20

باعدارىڭ قالاي، باس قالا؟

ەلوردا • بۇگىن، 08:17

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • بۇگىن، 08:10

ۇتقانىمىز شامالى بولىپ تۇر

قوعام • بۇگىن، 08:05

ەگىزدەر فەستيۆالى

قوعام • بۇگىن، 08:00

ۇقساس جاڭالىقتار