پرەزيدەنت قاڭتار وقيعاسىنا باعا بەرىپ, «وسى كۇندەردە جۇرتىمىز تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن جان-جۇرەگىمەن سەزىندى. تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق, تىنىشتىق پەن بەيبىتشىلىك قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن جەتە ءتۇسىندى. ءبىز مىزعىماس بىرلىكتىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدى قورعاپ قالدىق», دەي كەلە, جازىقسىز قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا تاعى دا كوڭىل ايتتى.
جولداۋدا ون ناقتى ماسەلە ايتىلدى, ولار: پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىلىگى, وكىلدى بيلىك تارماعىن قايتا قۇرۋ, سايلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, پارتيالىق جۇيەنى دامىتۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ, سايلاۋ ۇدەرىسىن جاڭعىرتۋ, قۇقىق قورعاۋ ينستيتۋتتارىن كۇشەيتۋ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتىن ارتتىرۋ جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ءرولىن نىعايتۋ, ەلىمىزدىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى ورتالىقسىزداندىرۋ, داعدارىسقا قارسى شارالار.
ەلىمىزدە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعىتتاعى وزگەرىستەر, دەموگرافيالىق احۋالدىڭ جاقسارۋى جانە حالىقتىڭ تالاپ-تىلەگىنە جاۋاپ بەرۋ ماقساتىندا پرەزيدەنت اباي, ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ وبلىستارىن قۇرۋدى ۇسىندى. الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قاپشاعايدا بولۋى كەرەك دەي كەلە, مەملەكەت باسشىسى قاپشاعايعا دىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن جەتكىزدى.
بۇل وزگەرىستەر ەكونوميكالىق قانا ەمەس, رۋحاني جاعىنان دا ماڭىزدى شەشىم ەكەنىن ايتا كەلە, «جاڭادان قۇرىلاتىن وبلىستاردىڭ اباي, ۇلىتاۋ, جەتىسۋ دەپ اتالۋىندا ەرەكشە ءمان بار. ءبىز ۇلان-عايىر جەرىمىزدىڭ بايىرعى اتاۋلارىن, ۇلى تۇلعالارىمىزدىڭ ەسىمىن ۇرپاق ساناسىندا جاڭعىرتا بەرەمىز», دەدى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاندى دامىتۋدىڭ ساياسي مودەلىن وزگەرتۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, باسقارۋدىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتىك ۇلگىسىنەن كۇشتى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا ءبىرجولا كوشۋ تۋرالى ايتىپ, پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ ارقىلى جاڭا قازاقستاندى ازاماتتىق قوعامى قالىپتاسقان ءتيىمدى مەملەكەتكە اينالدىرۋ ءۇشىن «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» قاعيداتىن باسشىلىققا الۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.
ءارى قاراي ازاماتتاردىڭ وكىلدى بيلىككە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋ ءۇشىن ماسليحاتتارعا باسا ءمان بەرۋ قاجەتتىگىن, بۇل رەتتە ولاردىڭ ءرولىن ارتتىرىپ, دەربەستىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءماسليحات توراعاسى لاۋازىمىن ەنگىزۋ, ىقپالىن بارىنشا كۇشەيتۋ ءۇشىن وبلىس اكىمدەرىن تاعايىنداۋ ءتارتىبىن وزگەرتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق پرەزيدەنت «مىقتى ءماسليحاتتار وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا جانە ايماقتارداعى تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋعا اسەر ەتە الادى», دەدى.
سايلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى پارلامەنت پالاتالارىنداعى كۆوتا سانىنا وزگەرىس ەنگىزۋ جانە ءماجىلىستىڭ دەپۋتاتتىق كورپۋسىنىڭ 70 پايىزىن پروپورتسيونالدىق, 30 پايىزىن ماجوريتارلىق تاسىلمەن جاساقتاۋدى, ارالاس سايلاۋ ۇلگىسىن وبلىستار مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالارداعى ءماسليحاتتار سايلاۋىنا دا ەنگىزۋدى ۇسىندى. بۇل قادام – پارتيالاردىڭ ءماجىلىس پەن ماسليحاتقا ءوتۋ شەگىن تومەندەتۋ ءۇشىن وسىعان دەيىن قابىلدانعان شەشىمنىڭ زاڭدى جالعاسى دەي كەلە, پروپورتسيونالدى-ماجوريتارلى ۇلگىدە سايلاۋشىلاردىڭ مۇددەسى ۇلتتىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيدە تولىق كورىنىس تاباتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
ماسليحاتتارعا قاتىستى كەلەسى جاڭاشىلدىق رەتىندە ساياسي جاڭعىرۋ اياسىندا ءماسليحاتتار جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ نەگىزگى بۋىنىنا اينالۋعا ءتيىس ەكەندىگىن ايتىپ, ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىگىن ناقتى بەلگىلەۋگە تاپسىرما بەردى. بۇل جاڭاشىلدىقتاردىڭ ءبارى پارلامەنتتىك مادەنيەتى جوعارى جانە ىقپالدى حالىق قالاۋلىلارى بار جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا باعىتتالعان.
مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ جولداۋدىڭ سوڭىندا «بىزگە ەشكىم سىرتتان كەلىپ, ەشتەڭە جاساپ بەرمەيتىنى انىق, ءبارى ءوز قولىمىزدا. سوندىقتان, بارشاڭىزدى جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا ءبىر كىسىدەي جۇمىلۋعا شاقىرامىن. حالىقتىڭ قولداۋىمەن ماقساتىمىزعا جەتەمىز دەپ سەنەمىن» دەپ, قازاقستان حالقىنا سەنىم ارتتى.
ميرا بالتىموۆا,
اقتوبە قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى
اقتوبە
