كوكتەم تۋا قامدانعانىمەن, ءالى دە بولسا ەلدى مەكەندەردىڭ ىشىندەگى قاسات قار تاۋ-تەڭىز. كۇرت ەرىسە ەڭىستەگى تۇرعىن ۇيلەر مەن اۋىلىشىلىك جولداردى قىزىل سۋدىڭ باسىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. قازىر ەلدى مەكەندەردىڭ ءىشىن قاردان تازالاۋ جۇمىستارى قاۋىرت جۇرگىزىلۋدە. تسەلينوگراد اۋدانىنداعى اۋىلداردان ءبىر كۇننىڭ ىشىندە مىڭ تەكشە مەتردەن استام قار شىعارىلدى. ءار كۇن سايىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك اۋىل ىشىندەگى سوقتالانىپ قالعان قاردى شىعارىپ, ەرىگەن سۋ وتەتىن جىلعالاردى تازارتىپ, كولكىگەن قىزىل سۋدى تەحنيكا ارقىلى سورىپ الىپ, ادامدارعا بوگەتى جوق ويپاڭ جەرلەرگە اعىزىپ جىبەرۋدە. اقمول اۋىلىنداعى گاگارين, چەرەمۋشكي, يسەنوۆ كوشەلەرىندە جينالىپ قالعان قار سۋى ناسوستارمەن سورىلىپ الىندى. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە, جاياۋ جۇرگىنشىلەر جۇرەتىن جول ءبىرشاما قۇرعاق ءارى ىلديداعى تۇرعىن ۇيلەرگە قاۋىپ تونبەيدى.
قابانباي باتىر اۋىلىنداعى نۇرا كوشەسىنىڭ بويىنا قار سۋى جينالىپ قالعان بولاتىن. بۇل جەردەن 140 تەكشە مەتر سۋ سورىلدى. قىزىلجار اۋىلىنداعى ەرىگەن قار سۋى جينالاتىن كانال كۇل-قوقىستان تازارتىلىپ, سۋدىڭ جولى ارشىلدى. ەرىگەن قار سۋىن نۇرا وزەنىنىڭ اڭعارىنا باعىتتاۋ ءۇشىن شامامەن العاندا 60 مەترگە جۋىق جىرانىڭ بويى تازالاندى. تالاپكەر اۋىلىنداعى بوگەنباي باتىر كوشەسىنىڭ بويىنان ەرىگەن سۋ شىعارىلدى. قاجىمۇقان, بارشىن كوشەلەرىنىڭ قوس قاپتالىنان 550 تەكشە مەتر قار شىعارىلىپ, ەلدى مەكەن سىرتىنداعى ويپاڭ جەرلەرگە جەتكىزىلدى. قاروتكەل اۋىلىن دا قىزىل سۋدان قورعاۋ جۇمىستارى مۇقيات جۇرگىزىلۋدە.
وڭىردە ءدال قازىر وزەندەردىڭ بويىنداعى مۇز جارىلىپ, اعىن سۋ كەپتەلىسسىز وتەتىن مۇمكىندىك جاسالۋدا. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنان باستاپ قولعا الىنعان وسى جۇمىس ءبىرشاما قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. ر.قوشقارباەۆ, قابانباي باتىر, تايتوبە, اقمول, قاراوتكەل ءتارىزدى اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ جانىنداعى نۇرا وزەنى ارناسىنىڭ وننان استام تەلىمىندە مۇز جارۋ جۇمىستارى ءالى دە جۇرگىزىلۋدە.
اۋىل تۇرعىندارى جالپىعا ورتاق جۇمىسقا جۇمىلدىرىلدى. توتەنشە جاعداي قىزمەتىندەگىلەر كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قاۋىپتى جەرلەردى ۇدايى قاداعالاۋدا. وسىلايشا, ەل بولىپ تاسقىنعا بەرىك توسقاۋىل قويىلماق.
اقمولا وبلىسى