ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركى, زوولوگيا ينستيتۋتى جانە ايۋساي ۆيزيت-ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «تيان-شان قوڭىر ايۋى» اپتالىعى اياسىندا قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن جىرتقىشتى قورعاۋدىڭ ماڭىزى مەن ونىڭ تىرشىلىك ەتۋ اۋماعى جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرى, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن بۇقارالىق كوممۋنيكاتسيا وكىلدەرىنە تانىستىرىلدى. بۇگىندە بۇل اۋماقتا 70-كە جۋىق اق تىرناقتى جىرتقىش تىرشىلىك ەتەدى.
فوتوتۇزاقتارداعى كادرلار, قوڭىر ايۋدىڭ ءىزى تۇسكەن اۋماقتى بارلاۋ, ەلىمىزدىڭ جەتەكشى تەريولوگتەرىمەن تاۋ تاعىسى جايىندا پىكىرلەسۋ قاتىسۋشىلار ءۇشىن قىزىقتى اقپاراتتارعا تولى بولدى. زوولوگيا ينستيتۋتى تەريولوگيا زەرتحاناسىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى, حالىقارالىق ايۋلار جونىندەگى ماماندار اسسوتسياتسياسىنىڭ مۇشەسى, ەكولوگيا ماگيسترى سانجار قاڭتارباەۆ قوڭىر ايۋ مەكەندەيتىن ىلە الاتاۋىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى ايتىپ بەردى.
س.قاڭتارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ايۋساي شاتقالىندا 2010 جىلدان بەرگى ارالىقتا كوكتەمنەن كۇزگە دەيىن ءار ماۋسىمدا وسى جىرتقىشتاردىڭ ىزدەرى مەن وزگە دە بەلگىلەرىن بايقاۋعا بولادى. بۇگىندە ەلىمىزدە ايۋدىڭ ەكى ءتۇرى مەكەندەيدى. ءبىرى – ءسىبىر قوڭىر ايۋى بولسا, ەكىنشىسى تيان-شان قوڭىر ايۋى. قازاقستان مەن شەكارالاس ايماقتاردا اق تىرناقتى ايۋ حح عاسىردىڭ باسىندا كوبەيگەنىمەن, 70-جىلدارى سانى كۇرت تومەندەپ كەتكەن. سوڭعى جىلدارى زوولوگ ماماندار جانە مەملەكەتتىك ينسپەكتورلار كۇش-جىگەرىنىڭ ناتيجەسىندە ىلە الاتاۋىنىڭ بوكتەرىندە مەكەندەيتىن قوڭىر ايۋ كوبەيىپ, سوڭعى بەس جىلداعى كورسەتكىشتەر مامانداردى قۋانتىپ كەلەدى. شاتقالدىڭ ايۋساي اتالۋىنىڭ دا سەبەبى وسىندا بولسا كەرەك.
دەگەنمەن, قالا ماڭىنا ۇيىرسەك جىرتقىشتان قاۋىپ بار. تاۋ بوكتەرىنە قالالىقتار ءجيى سەرۋەنگە شىعاتىندىقتان, ايۋدىڭ ادامعا توسىننان تاپ بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن دە جوققا شىعارمايدى ماماندار. سوندىقتان ايۋساي ۆيزيت-ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى زوولوگيا ينستيتۋتى ماماندارىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا شاتقالداعى دەمالۋشىلارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, ءۇشىنشى سارقىرامادان جوعارى كوتەرىلمەۋىن قاتاڭ ەسكەرتەدى. ماماندار اتاپ وتكەندەي, جانۋارلاردىڭ تىرشىلىگىنەن حاباردار بولۋ – قورشاعان ورتاعا دەگەن جاناشىرلىقتى, تاۋ ەكوجۇيەسىن قورعاۋ مەن ەكولوگيالىق مادەنيەتتى دامىتۋعا باعىتتالعان ىزگى قادام.
الماتى