رەفورمالاردىڭ اۋقىمى كەڭ, مازمۇنى تەرەڭ. وندا بيلىك تارماقتارىنىڭ وكىلەتتىگىنەن باستاپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا دەيىنگى بارلىق ماسەلە قامتىلعان.
پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى اۋقىمى جاعىنان ەلىمىزدىڭ ساياسي دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭى ىسپەتتى.
بۇل – ەل الدىندا تۇرعان سىناقتارعا مەملەكەتتىڭ بەرگەن جاۋابى دەپ ايتۋعا بولادى. پرەزيدەنت 2,5 جىلدىڭ ىشىندە وسىمەن ساياسي رەفورمالاردىڭ 5-ءشى پاكەتىن جاريالاپ وتىر.
ولاردىڭ بارلىعى «جاڭا قازاقستاننىڭ» كەلەشەك كەلبەتىن قالىپتاستىرۋدا. «جاڭا قازاقستان» دەگەنىمىز – بارلىق ادامعا تەڭ مۇمكىندىك بەرۋ, ەكونوميكا مەن ساياساتتاعى جاساندى مونوپوليالاردى جويۋ, ەلدىڭ ساياسي ومىرىنە بەلسەنە ارالاساتىن مىقتى ازاماتتىق قوعامى بار ءتيىمدى ءارى وركەنيەتتى مەملەكەت قۇرۋ.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى قوس پالاتالى كاسىبي پارلامەنتتىڭ مارتەبەسى مەن ءرولىن ارتتىرىپ, سايلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋدىڭ جولدارىن كورسەتتى.
ءبىرىنشى. ەلىمىزدە جاڭا ساياسي پارتيالاردىڭ قۇرىلۋىنا جاعداي جاسالۋدا. وسى ورايدا پارتيالاردى تىركەۋ رەسىمى ەداۋىر جەڭىلدەپ كەلەدى. سوڭعى 2,5 جىلدا تىركەۋ شەگى 40 مىڭنان 5 مىڭ ادامعا ازايدى.
جاڭا پارتيالار حالىقتىڭ مۇددەسىن قورعاپ, دەپۋتاتتىق ماندات الۋ ءۇشىن باسەكەگە تۇسەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «پىكىرتالاس كوشەدە ەمەس, پارلامەنتتە بولۋى كەرەك» دەگەن ءسوزى بار. بۇل جەڭىلدىكتەر جالپىحالىقتىق تالقىلاۋدى كۇشەيتىپ, ماسەلەلەردى ءماجىلىس مىنبەرىنە كوتەرۋگە جول اشادى دەپ ويلايمىن.
كوپ پارتيا, جان-جاقتى ساياسي كوزقاراس ەل ومىرىنە تىڭ سەرپىن اكەلەرى ءسوزسىز.
ەكىنشى. ءماجىلىس تولىعىمەن تىكەلەي سايلاۋ ارقىلى جاساقتالادى. ەندى دەپۋتاتتار پارتيالىق تىزىممەن قاتار ماجوريتارلىق جۇيەمەن, ياعني تىكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلانا الادى. تىكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلانعان دەپۋتات ءوز سايلاۋشىلارىنىڭ سەنىمىن اقتاي الماسا, حالىق مانداتتى قايتارىپ الۋعا قۇقىلى.
ءۇشىنشى. ماجىلىسكە زاڭ جوبالارىن قاراۋ جانە ماقۇلداۋمەن بىرگە زاڭدى قابىلداۋ مۇمكىندىگى بەرىلىپ وتىر.
بۇل – بۇرىنعىدان دا زور جاۋاپكەرشىلىك. ەندى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى قابىلدانعان ءاربىر زاڭنىڭ ساپاسىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى.
ءتورتىنشى. ءماجىلىستىڭ بيۋدجەت شىعىندارىن باقىلاۋ وكىلەتتىگى كۇشەيەدى. ەسەپ كوميتەتى جوعارى اۋديتورلىق پالاتاعا اينالادى. ءسويتىپ, پالاتا ماجىلىسكە كەلىپ, جىلىنا ەكى رەت ەسەپ بەرۋگە ءتيىس. ياعني دەپۋتاتتار مينيسترلەرمەن بىرگە بيۋدجەتتىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىنا حالىق الدىندا تىكەلەي جاۋاپتى.
اتاپ وتەرلىك جايت, ەلىمىزدىڭ اكىمشىلىك اۋماقتىق قۇرىلىمىنا دا وزگەرىس ەنگەلى وتىر. وسى ورايدا ەلىمىزدە ءۇش بىردەي جاڭا وبلىستىڭ پايدا بولۋى وڭىرلەردىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.
جەر ءجانناتى – جەتىسۋ, ۇلت كيەسى – ۇلىتاۋ دەگەن بابادان قالعان ءسوز بار. ۇلتىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتى, كەمەڭگەر اباي اتامىزدىڭ ەسىمى ەلمەن بىرگە جاساپ كەلەدى.
پرەزيدەنتتىڭ ۇلان-بايتاق جەرىمىزدىڭ بايىرعى اتاۋلارىن, ۇلىلاردىڭ ەسىمدەرىن جاڭعىرتا وتىرىپ, جاڭا وبلىستاردى قۇرۋى – ەلدىكتىڭ, ۇلتجاندىلىقتىڭ بيىك رۋحىن كورسەتتى. بۇل شەشىم حالىقتىڭ جۇرەگىنەن ەرەكشە ورىن الدى.
وسىنىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ جاڭا داۋىرگە ناقتى ءارى باتىل قادام جاساعانىنىڭ ايقىن كورىنىسى.
ءوز كەزەگىندە, ءماجىلىس الدىندا پرەزيدەنت جولداۋىن ىسكە اسىرۋدى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر.
وسى ورايدا كونستيتۋتسيانىڭ 30-دان استام بابىنا, 7 كونستيتۋتسيالىق جانە 15-تەن استام زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل جۇمىستى ساپالى جانە مۇمكىندىگىنشە قىسقا مەرزىمدە ورىنداۋىمىز كەرەك.
دەپۋتاتتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلدىگىمىزدى نىعايتۋعا, تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى ەتۋگە باعىتتالعان جولداۋىن جان-جاقتى قولداۋعا دايىن.
«بىرلىگى بەكەم ەل وزادى» دەيدى دانا حالقىمىز. سوندىقتان بارشاڭىزدى پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ماڭايىنا توپتاسۋعا, ەل يگىلىگى جولىنداعى جاۋاپتى جۇمىستى بىرگە اتقارۋعا شاقىرامىن!
ەرلان قوشانوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى