قازاقستان • 16 ناۋرىز, 2022

جاڭا قازاقستاندى ايقىندايتىن جولداۋدىڭ كۋاسى بولدىق

316 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىن بارشامىز ءۇشىن ەرەكشە كۇن. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ەل دامۋى ءۇشىن ءمانى زور ساياسي رەفورمالار جاريالادى. ءبىز «جاڭا قازاقستاننىڭ» بۇگىنى مەن ەرتەڭىن ايقىندايتىن تاريحي جولداۋدىڭ كۋاسى بولدىق.

جاڭا قازاقستاندى ايقىندايتىن جولداۋدىڭ كۋاسى بولدىق

رەفورمالاردىڭ اۋقىمى كەڭ, ماز­مۇنى تەرەڭ. وندا بيلىك تارماقتارىنىڭ وكىلەت­تىگىنەن باستاپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قور­عاۋعا دەيىنگى بارلىق ماسەلە قام­تىلعان.

پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى اۋقىمى جاعىنان ەلىمىزدىڭ ساياسي دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭى ىسپەتتى.

بۇل – ەل الدىندا تۇرعان سىناقتارعا مەملەكەتتىڭ بەرگەن جاۋابى دەپ ايتۋعا بولادى. پرەزيدەنت 2,5 جىلدىڭ ىشىندە وسىمەن ساياسي رەفورمالاردىڭ 5-ءشى پاكەتىن جاريالاپ وتىر.

ولاردىڭ بارلىعى «جاڭا قازاق­ستاننىڭ» كەلەشەك كەلبەتىن قالىپ­تاس­تىرۋدا. «جاڭا قازاقستان» دەگەنىمىز – بارلىق ادامعا تەڭ مۇمكىندىك بەرۋ, ەكونوميكا مەن ساياساتتاعى جاساندى مونوپوليا­لاردى جويۋ, ەلدىڭ ساياسي ومىرىنە بەلسەنە ارالاساتىن مىقتى ازاماتتىق قوعامى بار ءتيىمدى ءارى وركەنيەتتى مەملەكەت قۇرۋ.

سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى قوس پا­لاتالى كاسىبي پارلامەنتتىڭ مار­­تە­بەسى مەن ءرولىن ارتتىرىپ, سايلاۋ جۇ­يەسىن جەتىلدىرۋدىڭ جولدارىن كورسەتتى.

ءبىرىنشى. ەلىمىزدە جاڭا ساياسي پار­تيالاردىڭ قۇرىلۋىنا جاعداي جاسالۋدا. وسى ورايدا پارتيالاردى تىركەۋ رەسىمى ەداۋىر جەڭىلدەپ كەلەدى. سوڭعى 2,5 جىلدا تىركەۋ شەگى 40 مىڭنان 5 مىڭ ادامعا ازايدى.

جاڭا پارتيالار حالىقتىڭ مۇد­دەسىن قورعاپ, دەپۋتاتتىق ماندات الۋ ءۇشىن باسەكەگە تۇسەدى. مەملەكەت باس­شىسىنىڭ «پىكىرتالاس كوشەدە ەمەس, پارلامەنتتە بولۋى كەرەك» دەگەن ءسوزى بار. بۇل جەڭىلدىكتەر جالپىحالىقتىق تالقىلاۋدى كۇشەيتىپ, ماسەلەلەردى ءماجىلىس مىنبەرىنە كوتەرۋگە جول اشادى دەپ ويلايمىن.

كوپ پارتيا, جان-جاقتى ساياسي كوزقاراس ەل ومىرىنە تىڭ سەرپىن اكەلەرى ءسوزسىز.

ەكىنشى. ءماجىلىس تولىعىمەن تىكەلەي سايلاۋ ارقىلى جاساقتالادى. ەندى دەپۋتاتتار پارتيالىق تىزىممەن قاتار ماجوريتارلىق جۇيەمەن, ياعني تىكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلانا الادى. تىكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلانعان دەپۋتات ءوز سايلاۋشىلارىنىڭ سەنىمىن اقتاي الماسا, حالىق مانداتتى قايتارىپ الۋعا قۇقىلى.

ءۇشىنشى. ماجىلىسكە زاڭ جوبالارىن قاراۋ جانە ماقۇلداۋمەن بىرگە زاڭدى قا­بىلداۋ مۇمكىندىگى بەرىلىپ وتىر.

بۇل – بۇرىنعىدان دا زور جاۋاپ­كەرشىلىك. ەندى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى قابىلدانعان ءاربىر زاڭنىڭ ساپاسىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى.

ءتورتىنشى. ءماجىلىستىڭ بيۋدجەت شىعىن­دارىن باقىلاۋ وكىلەتتىگى كۇ­شەيە­دى. ەسەپ كوميتەتى جوعارى اۋدي­تور­لىق پالاتاعا اينالادى. ءسويتىپ, پالاتا ما­جىلىسكە كەلىپ, جىلىنا ەكى رەت ەسەپ بەرۋگە ءتيىس. ياعني دەپۋتاتتار مينيسترلەر­مەن بىرگە بيۋدجەتتىڭ ءتيىمدى جۇمسا­لۋىنا حالىق الدىندا تىكەلەي جاۋاپتى.

اتاپ وتەرلىك جايت, ەلىمىزدىڭ اكىم­شىلىك اۋماقتىق قۇرىلىمىنا دا وزگەرىس ەنگە­لى وتىر. وسى ورايدا ەلىمىزدە ءۇش بىر­دەي جاڭا وبلىستىڭ پايدا بولۋى وڭىر­لەردىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.

جەر ءجانناتى – جەتىسۋ, ۇلت كيەسى – ۇلىتاۋ دەگەن بابادان قالعان ءسوز بار. ۇلتىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتى, كەمەڭگەر اباي اتامىزدىڭ ەسىمى ەلمەن بىرگە جاساپ كەلەدى.

پرەزيدەنتتىڭ ۇلان-بايتاق جەرى­مىزدىڭ بايىرعى اتاۋلارىن, ۇلىلاردىڭ ەسىمدەرىن جاڭعىرتا وتىرىپ, جاڭا وبلىستاردى قۇرۋى – ەلدىكتىڭ, ۇلت­جان­دىلىقتىڭ بيىك رۋحىن كورسەتتى. بۇل شەشىم حالىقتىڭ جۇرەگىنەن ەرەكشە ورىن الدى.

وسىنىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ جاڭا داۋىرگە ناقتى ءارى باتىل قادام جاسا­عا­نىنىڭ ايقىن كورىنىسى.

ءوز كەزەگىندە, ءماجىلىس الدىندا پرە­زيدەنت جولداۋىن ىسكە اسىرۋدى زاڭنا­مالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ما­ڭىزدى مىندەتتەر تۇر.

وسى ورايدا كونستيتۋتسيانىڭ 30-دان استام بابىنا, 7 كونستيتۋتسيالىق جانە 15-تەن استام زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ كوز­دەلىپ وتىر. بۇل جۇمىستى ساپالى جانە مۇمكىندىگىنشە قىسقا مەرزىمدە ورىنداۋىمىز كەرەك.

دەپۋتاتتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلدىگىمىزدى نىعايتۋعا, تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى ەتۋگە باعىتتالعان جولداۋىن جان-جاقتى قولداۋعا دايىن.

«بىرلىگى بەكەم ەل وزادى» دەيدى دانا حالقىمىز. سوندىقتان بارشاڭىزدى پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل­ ۇلى توقاەۆتىڭ ماڭايىنا توپتاسۋعا, ەل يگىلىگى جولىنداعى جاۋاپتى جۇمىستى بىرگە اتقارۋعا شاقىرامىن!

 

ەرلان قوشانوۆ,

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار