اقجارقىن تۇرعانبايقىزىنىڭ ءومىرى كۇرەسكە تولى. ءۇش قىزى – ءۇش قىزعالداعى جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقانىندا جەكە ومىرىندەگى اۋىر سىناققا تاپ بولدى. ول ەسكە تۇسسە, جۇرەكتى سىزداتىپ, كوڭىلگە مۇڭ ۇيالاتاتىن كەزدەر ەدى. ايتسە دە, جاراتىلىسىنان قايسار كەلىنشەك تاعدىردىڭ باسقا سالعانىن قاسقايىپ تۇرىپ قارسى العان.
«وتكەن كۇندە بەلگى جوق» دەگەن راس-اۋ. سول كەزدەگى قيىنشىلىق بۇگىندە كورگەن تۇستەي ۇمىتىلعان. قازىر اقجارقىن تۇرعانبايقىزى – اتىراپقا اتى شىققان بىلدەي ءبىر مەكەمەنىڭ بىلىكتى باسشىسى, اۋدان كولەمىندە ابىرويدىڭ بيىگىنە ەڭبەگىمەن كوتەرىلگەن ىسكەر كەلىنشەك.
وتكەن ءومىر جولىنا قاراپ وتىرسا, قىزىقتى كۇندەردى دە, سىناققا تولى ساتتەردى دە ارتقا تاستاپتى. ءوزى قىزىلوردا قالاسىندا تۋىپ-ءوستى. بوي جەتىپ, ۇيادان ۇشقاننان بەرگى ءومىردى ءسۇرۋ ارقا توسىنەن بۇيىرتقان ەكەن. اكادەميك ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن ءتامامداپ, سول جەردە لابورانت بولىپ ەكى-ءۇش جىل جۇمىس ىستەدى. ودان كەيىن ءومىر جولى جاس ماماندى جەزقازعانداعى ءو.بايقوڭىروۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتكە الىپ كەلگەن ەدى. وسىنداعى فيلولوگيا فاكۋلتەتىندە اۋەلى وقىتۋشى, سونان كەيىن دەكاننىڭ ورىنباسارى بولىپ جەمىستى قىزمەت ەتتى.
جىلجىپ 2004 جىل دا جەتكەن. بۇل جىل اقجارقىن ءۇشىن تاعدىرشەشتى, ومىرىنە تۇبەگەيلى بەتبۇرىس اكەلگەن قۇتتى جىل بولدى. تاعدىردىڭ جازۋى عوي: بورانباي جۇمكين ەسىمدى ازاماتپەن تابىسىپ, وتاۋ قۇردى. ال بۇل كىسى شەت وڭىرىندە جاقسى اتى شىققان, ۇزاق جىلدار اۋداندا باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارعان قايراتكەر تۇلعا بولاتىن.
«باسقا تۇسسە باسپاقشىل» دەگەن, قالانىڭ قىزىنا اۋىلدىق جەرگە كەلىسىمەن سيىر ساۋىپ, قۇرت قايناتىپ, ماي شايقاۋدى مەڭگەرۋگە تۋرا كەلگەن. ءسويتىپ ءۇي شارۋاشىلىعىنا قارايلاپ, ءبىر جىلداي وتىرىپ قالدى.
ال 2005 جىلى اۋدان ورتالىعىنداعى «شەت-كومەك» نەسيە سەرىكتەستىگىنە مامان بولىپ جۇمىسقا تۇردى. ەسەپ-قيساپقا قۇرىلعان, قاعاز-قۇجاتى كوپ كۇردەلى جۇمىستى ءبىر كىسىدەي مەڭگەرىپ اكەتكەنى دە راس-تىن.
ارادا ون شاقتى جىل وتكەندە قاتارداعى ماماننان سەرىكتەستىكتىڭ باسشىسىنا دەيىنگى دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ۇيىمنىڭ 2017 جىلى وتكەن جالپى جينالىسىندا اقجارقىن تۇرعانبايقىزى «شەت-كومەك» نەسيە سەرىكتەستىگىنىڭ باسقارما ءتورايىمى بولىپ سايلاندى.
ءيا, «شەت-كومەك» نەسيە سەرىكتەستىگىنىڭ وركەن جايىپ دامۋىنا سەرپىن بەرگەن سەبەپتىڭ ءبىرىن ۇيىمنىڭ باسشىلىعىنا ىسكەر كەلىنشەك اقجارقىن يمانباەۆانىڭ كەلۋىمەن بايلانىستىرۋعا بولادى. مىسالى, سەرىكتەستىك اۋىل شارۋاشىلىعى نىساندارىنا نەسيە بەرۋ قارقىنىن ەكى جارىم ەسەگە كوبەيتىپ, 2018-2019 جىلدارى 100-گە تارتا شارۋا قوجالىعىنا 250 ملن تەڭگەنىڭ كولەمىندە قارجى بەرۋدى قامتاماسىز ەتكەن. ال بۇگىندە «شەت-كومەكتىڭ» 186 قاتىسۋشىسى بار. ولارعا بەرىلگەن نەسيە-زايمنىڭ كولەمى 1 ملرد 477 977 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى.
ءيا, ۇنەمى ءوسۋ جولىنداعى مەكەمە 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى مالىمەت بويىنشا 52 شارۋا قوجالىعىنا 505,4 ملن تەڭگە نەسيە بەرىپ, بۇل كورسەتكىش جاعىنان قاراعاندى وبلىسىندا ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ال بىلتىر «شەت-كومەكتىڭ» رەيتينگتىك كورسەتكىشى جوعارى «ا» توبىنا جاتقىزىلىپ, ەلىمىز بويىنشا نەسيە سەرىكتەستەرى اراسىندا توپ باستاۋشىلار قاتارىنا ەندى.
«بانكتەردى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كەپىلدىك رەتىندە ۇسىناتىن مال-مۇلكى اسا قىزىقتىرا بەرمەيدى, ولارعا كەرەگى – جىلجىمايتىن م ۇلىك. ال ءبىزدىڭ «شەت-كومەك» بورىشكەرلەردىڭ مال-مۇلكىن قاجەتتى قۇجاتتارمەن راسىمدەپ, ولاردىڭ نارىقتاعى باعاسىن شىعارىپ, سول بويىنشا نەسيە الۋعا بارلىق مۇمكىندىكتى جاسايدى», دەيدى ا.يمانباەۆا.
ىسكەر ادام ءۇشىن اينالاسىنداعى ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستا جۇرگەن جانداردىڭ پىكىرى وتە ماڭىزدى. وسى ورايدا «شالقار» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى شالقار ساعىندىق ۇلى ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز تۋراسىندا ءوزىنىڭ ويىن بىلايشا بىلدىرگەن. «اقجارقىن تۇرعانبايقىزىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ءوزى – ءبىر باقىت. ءىستىڭ قيۋىن بىلەدى, ادامنىڭ ءتىلىن تابادى. ول كىسى ارالاسسا, شەشىلمەيتىن ماسەلە, ىلگەرىلەمەيتىن ءىس جوق», دەيدى ول اعىنان جارىلىپ.
اقجارقىن تۇرعانبايقىزى دەگەندە شاعىن ۇجىمنىڭ دا شىعارعا جانى جوق. سەبەپ – بەلگىلى. ىسكەر كەلىنشەك قاراماعىنداعى ءاربىر قىزمەتكەردىڭ بابىن تاۋىپ, بالاشا ماپەلەپ جۇرەدى. وسىنداي كىسىلىك سۇيىسپەنشىلىكتىڭ جىلۋىن سەزىنگەن ۇجىم دا وزگە جۇرت سياقتى اقجارقىندى «اقتاتە» دەپ رياسىز كوڭىلمەن اتايدى.
«اقجارقىن تۇرعانبايقىزى – ادامگەرشىلىگى مول, وتە كەڭپەيىل جانە ادىلەتتى ادام. ءيا, جۇمىسقا كەلگەندە تالابى قاتاڭ دا شىعار. بىراق ۇجىمنىڭ ءاربىر مۇشەسىنىڭ جاعدايىن جاساۋعا, كوڭىلىن تابۋعا كەلگەندە, ول كىسىدەي مەيىرىمدى جاندى تابۋ قيىن», دەيدى نەسيە سەرىكتەستىگىنىڭ زاڭگەرى گ ۇلىم العوجينا.
بۇگىندە اقجارقىن تۇرعانبايقىزى –ەكى بىردەي نەمەرەنىڭ باقىتتى اجەسى. ءۇش قىزى دا جوعارى ءبىلىم الىپ, قاتارىنىڭ الدى بولدى. قازىرگى ۋاقىتتا ءتۇرلى سالادا ەل يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
«بورەكەم ەكەۋمىزدىڭ ەندىگى بار تىلەۋىمىز – وسى بالالاردىڭ اماندىعى», دەيدى اتىنا زاتى ساي اياۋلى انا, ادال جار, بىلىكتى باسشى اقجارقىن تۇرعانبايقىزى.
قاراعاندى وبلىسى,
شەت اۋدانى
